"Автордук укук жана чектеш укуктар жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы

(Кыргыстан Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2001-жылдын 20-июнундагы № 54, 2003-жылдын 27-февралындагы № 46, 2004-жылдын 11-майындагы № 57, 2008-жылдын 5-августундагы № 197, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2014-жылдын 21-январындагы № 14, 2017-жылдын 9-мартындагы № 42, 2020-жылдын 23-мартындагы № 29, 2021-жылдын 24-майындагы № 69, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

I бөлүм

Жалпы жоболор

1-берене. Жөнгө салуунун предмети

Ушул Мыйзам илим, адабият жана искусство чыгармаларын, электрондук эсептөө машиналары үчүн программаларды жана маалымат базаларын (автордук укук), фонограммаларды, аткарууларды, коюуларды, телерадио же кабелдик уктуруу уюмдарынын берүүлөрүн (чектеш укуктар) түзүүгө жана пайдаланууга байланыштуу келип чыккан мамилелерди жөнгө салат.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

2-берене. Кыргыз Республикасынын автордук укук жана чектеш укуктар жөнүндө мыйзамдары

1. Кыргыз Республикасынын автордук укук жана чектеш укуктар жөнүндөгү мыйзамдары Кыргыз Республикасынын Конституциясына негизделет жана Кыргыз Республикасынын Граждандык кодексинен, ушул Мыйзамдан жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынан турат.

2. Эгерде Кыргыз Республикасы катышуучусу болгон эл аралык келишимде ушул Мыйзамда камтылгандан башка ченемдер белгиленсе, анда эл аралык келишимдин эрежелери колдонулат.

(Кыргы Республикасынын 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

3-берене. Автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоо жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу

1. Автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоо жаатындагы мамлекеттик жөнгө салуу интеллектуалдык менчик жаатындагы Кыргыз Республикасынын ыйгарым укуктуу мамлекеттик органы (мындан ары - ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган) тарабынан жүзөгө ашырылат.

2. Интеллектуалдык менчик жаатындагы ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган автордук укук жана ага байланыштуу укуктук мамилелер чөйрөсүндө мамлекеттик башкарууну жүзөгө ашырат, илим, адабият жана искусство жаатындагы чыгармачылыкты өнүктүрүү үчүн укуктук шарттарды түзүүгө, авторлордун жана ага байланыштуу укуктардын ээлеринин укуктарын, анын ичинде сотко кайрылуу укугун ишке ашырууга, автордук укукту пайдалануу боюнча келишимдерди түзүүгө көмөктөшөт, ошондой эле автордук укуктарды чогултууну жана төлөөнү жүзөгө ашырат.

Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын негизги милдеттери, функциялары жана ыйгарым укуктары ушул Мыйзам жана Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актылары менен аныкталат.

(Пункт Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

3. Кыргыз Республикасынын маданиятын өнүктүрүү жана авторлордун чыгармачылык ишин жайылтуу үчүн Мамлекеттик интеллектуалдык менчик фонду түзүлүүдө. Мамлекеттик интеллектуалдык менчик фонду жөнүндө жобо Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет.

4-статья. Негизги түшүнүктөр

Ушул Мыйзамдын максаттары үчүн төмөнкү терминдер төмөнкүдөй мааниге ээ:

1) автор - чыгармачылык эмгегинин натыйжасында чыгарма жаралган жеке адам;

2) аудиовизуалдык чыгарма - тиешелүү техникалык каражаттарды колдонуу менен көрүү жана угуу (үн менен коштолгон учурда) кабылдоо үчүн арналган, бири-бири менен байланышкан кадрлардын белгиленген сериясынан турган (үн коштоосу менен же коштоосу жок) чыгарма; аудиовизуалдык чыгармаларга кинематографиялык чыгармалар жана кинематографиялык чыгармаларга окшош каражаттар менен чагылдырылган бардык чыгармалар (теле жана видеофильмдер, диафильмдер жана слайдфильмдер жана ушул сыяктуу чыгармалар), алардын алгачкы же кийинки жаздыруу ыкмасына карабастан, кирет;

3) маалымат базасы – бул маалыматтарды электрондук компьютерди (мындан ары - компьютер) колдонуу менен табууга жана иштетүүгө мүмкүн боло тургандай кылып системалаштырылган маалыматтар топтомун (макалаларды, эсептөөлөрдү ж.б.) көрсөтүүнүн жана уюштуруунун объективдүү формасы;

4) пайда алуучу - төмөнкүлөрдү аткарган адам:

а) сокур;

б) көрүү функциясы тексттик чыгарманы көрүү функциясынын мындай бузулушу же көрүү мүмкүнчүлүгү чектелүү болбогон адамдын көрүү функциясына барабар болгондой деңгээлде оңдоого мүмкүн болбогон көрүү мүмкүнчүлүгүнүн бузулушу же көрүү же окуу жөндөмүнүн чектелүүлүгү бар;

в) кандайдыр бир медициналык абалдын мүнөздөмөлөрүнөн улам, башка бузулууларына карабастан, китепти колдоно албаса же китеп окуу үчүн кадимкидей алгылыктуу деңгээлде көзүн топтой албаса же кыймылдата албаса;

5) чыгарманы көчүрүү - чыгарманын же анын бир бөлүгүнүн бир же бир нече нускасын кандайдыр бир материалдык түрдө, анын ичинде аудио жана видеожазуулар түрүндө чыгаруу, эки өлчөмдүү чыгарманын бир же бир нече нускасын үч өлчөмдө жана үч өлчөмдүү чыгарманын бир же бир нече нускасын эки өлчөмдө чыгаруу; чыгарманы компьютердин эс тутумуна жаздыруу да көчүрүүнү билдирет;

6) фонограмманы кайра чыгаруу - фонограмманын же анын бир бөлүгүнүн бир же бир нече нускасын кандайдыр бир материалдык алып жүрүүчүдө даярдоо;

7) ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын көчүрүү - ЭЭМ үчүн программанын же маалымат базасынын бир же бир нече көчүрмөсүн кандайдыр бир материалдык формада даярдоо, ошондой эле аларды ЭЭМдин эс тутумуна жаздыруу;

8) ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын чыгаруу (жарыялоо) - автордун макулдугу менен ЭЭМ үчүн программанын же маалымат базасынын көчүрмөлөрүн белгисиз сандагы адамдарга берүү (анын ичинде ЭЭМдин эс тутумуна жаздыруу жана басылган текстти чыгаруу аркылуу);

9) компьютердик программаны декомпиляциялоо - бул компьютердик программанын түзүмүн жана коддоосун изилдөө максатында объекттик кодду баштапкы текстке айландырууну камтыган техникалык ыкма;

10) жаздыруу - үндөрдү жана (же) сүрөттөрдү техникалык каражаттарды колдонуу менен аларды кайталап кабылдоого, кайра чыгарууга же байланыштырууга мүмкүндүк берген ар кандай материалдык формада жаздыруу;

11) аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруучу – аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруу демилгесин жана жоопкерчиликти алган жеке же юридикалык жак, жана мындай жеке адам аны физикалык түрдө чыгарышы же ага буйрутма берип, анын чыгарылышы үчүн акы төлөшү керек; тескерисинче далилдер жок болгон учурда, аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруучу деп бул чыгармада аты-жөнү же кызмат орду кадимкидей көрсөтүлгөн жеке же юридикалык жак таанылат;

12) укуктарды башкаруу жөнүндө маалымат - ушул Мыйзам менен корголгон чыгарманы же чектеш укуктардын объектисин, авторду, чектеш укуктардын ээсин же башка укук ээсин аныктоочу укук ээлери тарабынан берилген ар кандай маалымат, же чыгарманын же чектеш укуктардын объектисинин көчүрмөсүндө камтылган, ага тиркелген же мындай чыгарманы же чектеш укуктардын объектисин жалпыга маалымдоого жеткирүүгө байланыштуу пайда болгон чыгарманы же чектеш укуктардын объектисин колдонуу шарттары жөнүндө маалымат, ошондой эле мындай маалыматты камтыган ар кандай сандар жана коддор;

13) аткаруу - чыгармаларды, фонограммаларды, аткарууларды, коюлмаларды актердук чеберчилик, декламация, ырдоо, бийлөө, түз эфирде аткаруу же техникалык каражаттардын (телекөрсөтүү жана радиоберүү, кабелдик телевидение жана башка техникалык каражаттардын) жардамы менен көрсөтүү; аудиовизуалдык чыгарманын кадрларын алардын ырааттуулугунда көрсөтүү (үн коштоосу менен же коштоосуз);

14) аткаруучу - ролду ойногон, ырдаган, музыкалык аспапта ойногон же адабияттын же искусствонун чыгармаларын (анын ичинде эстрадалык, цирктик же куурчак номерин) башкача аткарган актёр, ырчы, музыкант, бийчи же башка адам, ошондой эле спектаклдин режиссеру жана дирижеру;

15) баштапкы текст - эч кандай компилятор тарабынан иштетилбеген, каалаган программалоо тилинде жазылган текст;

16) ЭЭМ программасын же маалымат базасын пайдалануу - жарыялоо, кайра чыгаруу, таратуу жана аларды экономикалык жүгүртүүгө киргизүүгө багытталган башка аракеттер (анын ичинде өзгөртүлгөн түрдө). Басылма ЭЭМ программасы же маалымат базасы жөнүндө кабарларды маалымат каражаттары аркылуу берүү ЭЭМ программасын же маалымат базасын пайдалануу деп таанылбайт;

17) жасалма нускалар - чыгарманын же фонограмманын көчүрмөлөрү, аларды даярдоо же таратуу автордук укукту жана чектеш укуктарды бузууга алып келет, ошондой эле ушул Мыйзамга ылайык Кыргыз Республикасында корголгон чыгармалардын жана фонограммалардын көчүрмөлөрү, бул чыгармалар жана фонограммалар эч качан корголбогон же корголбой калган мамлекеттерден Кыргыз Республикасындагы автордук укук жана чектеш укуктардын ээлеринин макулдугусуз импорттолгон;

18) компьютердик программаны компиляциялоо – бул компьютердик программанын түзүмүн жана коддоосун изилдөө максатында баштапкы текстти объекттик кодго айландырууну камтыган техникалык ыкма;

19) ЭЭМ программасын же маалымат базасын өзгөртүү (кайра иштеп чыгуу) - аларга киргизилген адаптация болуп саналбаган ар кандай өзгөртүүлөр;

20) автордук укуктун жана (же) чектеш укуктардын ээси - авторго же аткаруучуга мүлктүк укуктар берилген учурларда автор же аткаруучу;

а) мүлктүк укуктар өткөрүлүп берилген жеке же юридикалык жак;

б) автордон же аткаруучудан башка жеке адам, же мүлктүк укуктар башында ушундай жеке адамга же юридикалык жакка таандык болгон учурларда юридикалык жак;

21) чыгарманы жарыялоо - автордун макулдугу менен жүргүзүлгөн, чыгарманы жарыялоо, жалпыга көрсөтүү, жалпыга көрсөтүү, эфирге чыгаруу же башка каражаттар аркылуу биринчи жолу жалпыга жеткиликтүү кылган аракет;

22) жарыялоо (чыгаруу) — коомчулуктун муктаждыктарын канааттандыруу үчүн чыгарманын авторунун же фонограмманы чыгаруучунун макулдугу менен чыгарманын же фонограмманын нускаларын жүгүртүүгө чыгаруу. Жарыялоо деп ошондой эле чыгармага же фонограммага электрондук маалымат системалары аркылуу жетүүнү камсыз кылуу түшүнүлөт;

23) объекттик код - баштапкы текстти машиналык кодго айландыруунун натыйжасында пайда болгон программа;

24) эфирге берүү — радио же кабелдик уктуруу уюмдарынын чыгармаларын, фонограммаларын, аткарууларын, коюлмаларын жана берүүлөрүн радио же телекөрсөтүү (кабелдик телекөрсөтүүдөн тышкары) аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо (көрсөтүү же аткарууну кошо алганда). Эфирге берүү же кабелдик уктуруу уюмдарынын чыгармаларын, фонограммаларын, аткарууларын, коюлмаларын жана берүүлөрүн спутник аркылуу эфирге берүүдө эфирге берүү деп жердеги станциядан спутникке сигналдарды кабыл алуу жана спутниктен сигналдарды берүү түшүнүлөт, алардын жардамы менен эфирге берүү же кабелдик уктуруу уюмдарынын чыгармалары, фонограммалары, аткаруулары, коюлмалары жана берүүлөрү коомчулук тарабынан иш жүзүндө кабыл алынгандыгына карабастан, коомчулуктун көңүлүнө жеткирилиши мүмкүн;

25) эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун берүүлөрү - эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун өзү тарабынан, ошондой эле башка уюм тарабынан анын өтүнүчү боюнча жана анын эсебинен түзүлгөн берүү;

26) чыгарманы көрсөтүү - чыгарманын түп нускасын же көчүрмөсүн түздөн-түз же экранда пленка, слайд, телекөрсөтүү кадры же башка техникалык каражаттарды колдонуу менен көрсөтүү, ошондой эле аудиовизуалдык чыгарманын айрым кадрларын алардын ырааттуулугун сактабастан көрсөтүү;

27) автордук укуктун жана (же) чектеш укуктардын колдонуучулары - автордук укуктун жана чектеш укуктардын объектилерин колдонуучу ар кандай жеке жана юридикалык жактар;

28) андан кийинки эфирге чыгаруу - мурда эфирге берилген чыгармаларды, фонограммаларды, аткарууларды, коюлмаларды жана телерадио же кабелдик уктуруу уюмдарынын берүүлөрүн андан кийин эфирге чыгаруу;

29) компьютердик программа – бул белгилүү бир максатка же натыйжага жетүү үчүн компьютердин жана башка компьютердик түзүлүштөрдүн иштешине арналган, сөздөр, сандар, коддор, символдор, белгилер же башка формада көрсөтүлгөн көрсөтмөлөрдүн же эрежелердин жыйындысы;

30) декоративдик-колдонмо искусство чыгармасы - практикалык колдонуу объектилерине өткөрүлгөн эки өлчөмдүү же үч өлчөмдүү искусство чыгармасы, анын ичинде көркөм кол өнөрчүлүк чыгармасы же өнөр жайлык жол менен жасалган чыгарма;

31) фонограмма чыгаруучу - аткаруунун же башка үндөрдүн биринчи үн жаздыруусу боюнча демилгени жана жоопкерчиликти алган жеке же юридикалык жак, жана мындай жеке адам аны физикалык түрдө чыгарышы же ага буйрутма берип, анын чыгарылышы үчүн акы төлөшү керек; тескерисинче далилдер жок болгон учурда, фонограмма чыгаруучу деп аты-жөнү же кызмат орду ушул фонограммада жана (же) аны камтыган корпуста кадимки тартипте көрсөтүлгөн жеке же юридикалык жак таанылат;

32) туунду чыгарма - башка чыгармага негизделген интеллектуалдык чыгармачылыктын натыйжасы (котормо, адаптация, драмалаштыруу, кайра иштетүү ж.б.);

33) жалпыга көрсөтүү, жалпыга көрсөтүү же жалпыга кабарлоо - эфирдик же кабелдик уктуруу уюмдарынын чыгармаларын, фонограммаларын, аткарууларын, коюуларын, берүүлөрүн түздөн-түз же техникалык каражаттар аркылуу жалпыга ачык жерде же кадимки үй-бүлөлүк чөйрөгө кирбеген бир топ адамдар катышкан жерде ар кандай көрсөтүү, аткаруу же кабарлоо, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмдарынын чыгармалары, фонограммалары, аткаруулары, коюулары, берүүлөрү алардын кабарланган жеринде же башка жерде чыгармаларды, фонограммаларды, аткарууларды, коюуларды, берүүлөрдү кабарлоо менен бир убакта кабыл алынгандыгына карабастан;

34) спектаклдин режиссеру - театр, цирк, куурчак, эстрада же башка спектаклди (спектаклди) койгон адам;

35) көчүрүү (репрографиялык көчүрүү) - жазма жана башка графикалык чыгармалардын түп нускаларынын же көчүрмөлөрүнүн бир же бир нече көчүрмөлөрүн каалаган өлчөмдө жана формада факсимильдик көчүрүү, фотокөчүрүү же басып чыгаруудан башка техникалык каражаттар менен; репрографиялык көчүрүү аталган көчүрмөлөрдү электрондук (санариптик кошо алганда), оптикалык же машина окуй турган түрдө сактоону же көчүрүүнү камтыбайт;

36) ретрансляция - бир телерадиоберүү уюму тарабынан башка телерадиоберүү уюму тарабынан жүзөгө ашырылуучу программаларды бир эле учурда (кабель аркылуу) эфирге чыгаруу;

37) ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын жайылтуу - кандайдыр бир материалдык формада, анын ичинде тармактык жана башка каражаттар аркылуу, ошондой эле сатуу, ижарага берүү, лизингге берүү, насыяга берүү, анын ичинде ушул максаттардын кайсынысы болбосун импорттоо аркылуу кайра чыгарылган ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына жетүүнү камсыз кылуу;

38) автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоонун техникалык каражаттары - ушул Мыйзамга ылайык корголгон чыгармага же чектеш укуктардын объектисине карата автор, чектеш укуктардын ээси же башка өзгөчө укуктардын ээси тарабынан уруксат берилбеген аракеттерди жүзөгө ашырууга тоскоолдук кылган же чектөөчү, чыгармаларга же чектеш укуктардын объектисине жетүүнү көзөмөлдөгөн ар кандай натыйжалуу техникалык түзүлүштөр же алардын компоненттери;

39) ижарага берүү (ижарага берүү) - түз же кыйыр коммерциялык пайда алуу максатында чыгарманын же фонограмманын көчүрмөсүн убактылуу пайдаланууга берүү;

40) кабарлоо - көрсөтүү, аткаруу, эфирге берүү же башка аракеттерди жасоо (чыгарманын же фонограмманын нускаларын таратуудан тышкары), анын жардамы менен чыгарма, фонограммалар, аткаруулар, коюулар, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмдарынын берүүлөрү коомчулук тарабынан алардын иш жүзүндө кабыл алынышына карабастан, угуу жана (же) көрүү кабылдоосу үчүн жеткиликтүү болот;

41) кабель аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо - чыгармаларды, фонограммаларды, аткарууларды, коюуларды, телерадио же кабелдик уктуруу уюмдарынын берүүлөрүн кабель, зым, оптикалык була же ушул сыяктуу каражаттар аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо;

42) фонограмма - кандайдыр бир материалдык алып жүрүүчүдө кабыл алынышы жана кайра чыгарылышы мүмкүн болгон аткаруулардын же башка үндөрдүн ар кандай жалаң гана үн жаздыруусу;

43) чыгарманын көчүрмөсү – бул кандайдыр бир материалдык формада жасалган чыгарманын көчүрмөсү;

44) фонограмманын көчүрмөсү – фонограммадан түз же кыйыр түрдө жасалган жана ушул фонограммада жазылган бардык үндөрдү же үндөрдүн бир бөлүгүн камтыган кандайдыр бир материалдык алып жүрүүчүдөгү фонограмманын көчүрмөсү;

45) Ыйгарым укуктуу уюм — билим берүү, кесиптик окутуу, адаптациялык окуу же маалыматка жетүү жаатында бенефициарларга коммерциялык эмес кызматтарды көрсөтүүгө Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан ыйгарым укук берилген уюм. Ыйгарым укуктуу уюмга ошондой эле негизги ишмердүүлүктөрүнүн бири катары бенефициарларга ушул сыяктуу кызматтарды көрсөткөн коммерциялык эмес уюмдар кирет;

46) жеткиликтүү форматтагы нуска - чыгарманын альтернативдүү формадагы же форматтагы көчүрмөсү, ал бенефициарга чыгармага жетүүнү камсыз кылат, анын ичинде көрүүсү начар же басылган маалыматты кабылдоонун башка чектелген мүмкүнчүлүгү жок адам сыяктуу эле реалдуу жана ыңгайлуу мүмкүнчүлүккө ээ болууга мүмкүндүк берет.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

II бөлүм

Автордук укук

5-берене. Автордук укуктун колдонулуш чөйрөсү

1. Ушул Мыйзамга ылайык автордук укук төмөнкүлөргө жайылтылат:

Кыргыз Республикасынын аймагында жарыяланган же жарыяланбаган, бирок Кыргыз Республикасынын аймагында кандайдыр бир объективдүү түрдө жайгашкан жана жарандыгына карабастан авторлорго (алардын мураскерлерине) таандык деп таанылган чыгармалар үчүн;

Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары жарыяланган же жарыяланбаган, бирок Кыргыз Республикасынын аймагынан тышкары кандайдыр бир объективдүү түрдө жайгашкан жана Кыргыз Республикасынын аймагында таанылган чыгармалар үчүн - авторлор (алардын укуктук мураскерлери) - Кыргыз Республикасы катышуучу болгон, мыйзамда белгиленген тартипте күчүнө кирген эл аралык келишимдерге ылайык башка мамлекеттердин жарандары үчүн;

материалдык алып жүрүүчүсүнө, максатына жана артыкчылыгына карабастан, объективдүү түрдө берилген, чыгарылган жана чыгарылбаган ар кандай компьютердик программалар жана маалымат базалары үчүн.

2. Эгерде чыгарма Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде биринчи жолу жарыяланган күндөн тартып 30 күндүн ичинде Кыргыз Республикасынын аймагында жарыяланса, ал ошондой эле Кыргыз Республикасында биринчи жолу жарыяланган деп эсептелет.

3. Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдерине ылайык, чыгарманы Кыргыз Республикасынын аймагында коргоону камсыз кылууда, чыгарманын автору автордук укукка ээ болуу үчүн негиз болгон юридикалык факт кайсы мамлекеттин аймагында болгон болсо, ошол мамлекеттин мыйзамы боюнча аныкталат.

6-берене. Автордук укук менен корголгон чыгармалар (автордук укук объектилери)

1. Автордук укук чыгармачыл иштин натыйжасы болгон илим, адабият жана искусство чыгармаларына, алардын максатына жана артыкчылыктарына, ошондой эле аларды билдирүү ыкмасына карабастан жайылтылат.

2. Чыгарма оозеки, жазуу жүзүндө же аны кабылдоого мүмкүндүк берген башка объективдүү формада чагылдырылышы керек.

Жазуу түрүндөгү же материалдык алып жүрүүчүдө башкача түрдө чагылдырылган чыгарма (кол жазма, машинка, нота, техникалык каражаттарды колдонуу менен жазуу, анын ичинде аудио же видео жазуу, сүрөттү эки өлчөмдүү же үч өлчөмдүү формада жазуу ж.

Материалдык алып жүрүүчүдө айтылбаган оозеки же башка чыгарма, эгерде ал үчүнчү жактардын кабыл алуусу үчүн жеткиликтүү болуп калса (эл алдында айтуу, эл алдында аткаруу ж.б.) объективдүү формага ээ деп эсептелет.

3. Автордук укук жарыяланган жана жарыяланбаган чыгармаларга да тиешелүү.

4. Автордук укук объективдүү түрдө бар болгон кубулуштардын идеяларына, жол-жоболоруна, ыкмаларына, түшүнүктөрүнө, принциптерине, системаларына, сунушталган чечимдерине же ачылыштарына жайылтылбайт.

5. Илимий, адабий же көркөм чыгармага автордук укук анын жаралышынан улам келип чыгат. Автордук укукту жаратуу жана жүзөгө ашыруу үчүн чыгарманы каттоо же башка кандайдыр бир жол-жоболорду сактоо талап кылынбайт.

6. Чыгармага болгон автордук укук чыгарма чагылдырылган материалдык объектиге менчик укугу менен байланышпайт.

Кандайдыр бир материалдык объектини менчикке же ээлик кылууга өткөрүп берүү өзүнөн өзү ошол объектте чагылдырылган чыгармага кандайдыр бир автордук укукту өткөрүп берүүнү билдирбейт.

(КР 27-жылдын 2011-июнундагы No 58 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

7-берене. Автордук укук объектилеринин түрлөрү. Чыгарманын бөлүктөрү, туунду жана курамдуу чыгармалар

1. Төмөнкүлөр автордук укуктун объектилери болуп саналат:

адабий чыгармалар (адабий, көркөм, илимий, билим берүү, журналисттик ж.б.);

драмалык жана сценарийдик чыгармалар;

текст менен жана текстсиз музыкалык чыгармалар;

музыкалык жана драмалык чыгармалар;

хореографиялык чыгармалар жана пантомималар;

аудиовизуалдык чыгармалар (кино, теле жана видеофильмдер, слайд-фильмдер жана башка кино, теле жана видео чыгармалар);

живопись, скульптура, графика, дизайн жана башка көркөм өнөр чыгармалары;

декоративдик-колдонмо искусство жана сценография чыгармалары;

архитектура, шаар куруу жана ландшафттык багбанчылык чыгармалары;

фотографиялык чыгармалар жана фотографияга окшош ыкмалар менен алынган чыгармалар;

географиялык, геологиялык жана башка карталар, пландар, эскиздер жана географияга, топографияга жана башка илимдерге байланыштуу чыгармалар;

бардык типтеги электрондук эсептөөчү машиналар (ЭЭМ) үчүн программалар, анын ичинде колдонмо программалар жана операциялык системалар жана маалымат базалары;

ушул Мыйзамдын 6-беренесинде белгиленген талаптарга жооп берген башка чыгармалар.

2. Ушул Мыйзамдын 6-беренесинде белгиленген талаптарга жооп берген чыгармалардын бөлүктөрү, алардын аталыштары жана туунду чыгармалар автордук укуктун объектилери болуп саналат.

Туунду чыгармаларга башка чыгармалардын адаптацияланган чыгармалары (котормолор, адаптациялар, аннотациялар, рефераттар, кыскача мазмундар, рецензиялар, драмалаштыруулар, аранжировкалар жана башка ушул сыяктуу илим, адабият жана искусство чыгармалары) кирет.

Курама чыгармаларга материалдарды тандоо же жайгаштыруу жагынан чыгармачыл иштин натыйжасын чагылдырган жыйнактар (энциклопедиялар, антологиялар) жана башка курама чыгармалар кирет.

21. Компьютердик программалар жана маалымат базалары адабий чыгармалар катары корголот. Бул коргоо бардык тиркеме программаларды жана операциялык системаларды кошо алганда, бардык түрдөгү программаларга жайылтылат, алар каалаган тилде жана каалаган формада, анын ичинде баштапкы коддо жана объекттик коддо чагылдырылышы мүмкүн.

Маалымат базалары алар негизделген же аларда камтылган маалыматтар автордук укуктун объектиси болуп саналабы же жокпу, ага карабастан корголот.

22. Ушул Мыйзам менен каралган укуктук коргоо ЭЭМ программасынын же маалымат базасынын же анын кандайдыр бир элементинин негизинде жаткан идеяларга жана принциптерге, анын ичинде интерфейсти жана алгоритмди уюштуруу идеяларына жана принциптерине, ошондой эле программалоо тилдерине жайылтылбайт.

3. Туунду жана курама чыгармалар, алар негизделген же аларга кирген чыгармалар автордук укуктун объектилери болуп саналгандыгына карабастан, автордук укук менен корголот.

Маалымат базаларына коллекциялар катары юридикалык жактан коргоо берилет.

(Кыргы Республикасынын 2004-жылдын 11-майындагы № 57, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамы менен мамлекеттик тилде жазылган 7-беренеге өзгөртүү киргизилди.

8-статья. Автордук укуктун объектилери болбогон чыгармалар жана ушул сыяктуу иш-аракеттердин натыйжалары

Төмөнкүлөр автордук укуктун объектиси болуп саналбайт:

расмий документтер (мыйзамдар, жоболор, чечимдер ж.б.), ошондой эле алардын расмий котормолору;

расмий символдор жана белгилер (желектер, гербдер, гимндер, ордендер, банкноттор ж.б.);

элдик көркөм чыгармачылыктын чыгармалары;

күнүмдүк жаңылыктар же учурдагы окуялар, кадимки басма сөз маалыматынын мүнөзүндөгү макалалар;

(абзац Кыргыз Республикасынын 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(Кыргыстан Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

9-статья. Чыгарманын автору. Автордук презумпция

1. Чыгарманын автору деп ал чыгармачыл эмгеги менен жаралган жаран таанылат.

Эгерде башкасы далилденбесе, чыгарманын биринчи жолу жарыяланган учурда автору катары көрсөтүлгөн адам анын автору болуп эсептелет.

2. Чыгарма анонимдүү же псевдоним менен жарыяланганда (автордун псевдоними анын ким экенине шек келтирбеген учурларды кошпогондо), чыгармада аты-жөнү же аталышы көрсөтүлгөн басмакана, тескерисинче далилдер жок болгон учурда, автордун өкүлү деп эсептелет жана автордун укуктарын коргоого жана алардын жүзөгө ашырылышын камсыз кылууга укуктуу. Бул жобо мындай чыгарманын автору өзүнүн ким экенин ачып, авторлугун билдиргенге чейин күчүндө болот.

3. Өзүнүн өзгөчө мүлктүк укуктары жөнүндө билдирүү үчүн, алардын ээси чыгарманын ар бир нускасына коюлуучу жана үч элементтен турушу керек болгон автордук укукту коргоо белгисин колдонууга укуктуу:

тегеректеги латын тамгасы "С" - в;

өзгөчө мүлктүк укуктун ээсинин аталышы (аталышы);

чыгарманын биринчи жарыяланган жылы.

4. Жарыяланбаган чыгармага болгон жеке мүлктүк эмес укуктарды күбөлөндүрүү же чыгармага болгон өзгөчө мүлктүк укуктарды ырастоо үчүн автор автордук укукту коргоо мөөнөтүнүн ичинде каалаган убакта аларды расмий реестрлерде каттоого укуктуу жана белгиленген үлгүдөгү күбөлүк берилет. Каттоо ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүргүзүлөт.

Мындай жактын талабы боюнча чыгарманы каттоого байланышкан жана реестрге киргизилген маалыматтар ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын расмий басылмаларында жарыяланышы мүмкүн. Жарыяланган маалыматтын көлөмү жана мазмуну автор же автордук укук ээси менен макулдашуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат. Каттоо жана жарыялоо үчүн салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жыйымдар алынат.

5. Жарыяланбаган чыгарманын кол жазмасынын авторумун деп эсептеген жеке адам аны уруксатсыз пайдаланууга же өзүнө өткөрүп алууга жол бербөө үчүн сактоого өткөрүп берүүнү зарыл деп эсептеген учурларда, ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган кол жазманы кабыл алууга милдеттүү, ал эми кол жазманы өткөрүп берген адамга анын алынган күнүн көрсөткөн күбөлүк берилет. Кабыл алынган кол жазманын сакталышы үчүн ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган жооптуу болот.

Кол жазмаларды тапшыруу, кабыл алуу жана сактоо тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат.

6. ЭЭМ үчүн программага же маалымат базасына болгон бардык мүлктүк укуктардын автору же башка ээси (автордук укук ээси) түздөн-түз же өзүнүн өкүлү аркылуу автордук укуктун мөөнөтүнүн ичинде ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга арыз берүү менен ЭЭМ үчүн программаны же маалымат базасын ыктыярдуу түрдө каттай алат. Арыз берүү жана каттоо тартиби ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан белгиленет.

(Кыргы Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2001-жылдын 20-июнундагы № 54, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2020-жылдын 23-мартындагы № 29, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

10-статья. Биргелешип авторлоштук

1. Эки же андан көп жарандын биргелешкен чыгармачыл эмгеги менен түзүлгөн чыгармага автордук укук, мындай чыгарма бир бүтүн, ажырагыс бир бүтүндүктү түзгөнүнө же ар бири өз алдынча мааниге ээ болгон бөлүктөрдөн турганына карабастан, авторлошторго биргелешип таандык болот.

Эгерде чыгарманын бир бөлүгүн чыгарманын башка бөлүктөрүнөн көз карандысыз колдонууга мүмкүн болсо, ал көз карандысыз мааниге ээ деп эсептелет.

Эгерде алардын ортосундагы макулдашууда башкача каралбаса, ар бир автор өзү жараткан, өз алдынча мааниге ээ болгон чыгарманын бөлүгүн өз каалоосу боюнча пайдаланууга укуктуу.

2. Авторлоштордун ортосундагы мамилелер, адатта, макулдашуу менен аныкталат. Мындай макулдашуу жок болгон учурда, чыгармага болгон автордук укук бардык авторлор тарабынан биргелешип жүзөгө ашырылат, ал эми сый акы алардын ортосунда тең бөлүштүрүлөт.

Эгерде авторлоштордун чыгармасы бир бүтүн, ажырагыс бир бүтүндүктү түзсө, анда авторлоштордун бири да жетиштүү негизсиз чыгарманы колдонууга тыюу салууга укуксуз.

3. Эгерде алардын ортосундагы келишимде башкача каралбаса, ар бир автор өз атынан жана башка авторлордун макулдугун албастан, өз укуктарын коргоого байланыштуу чараларды көрүүгө укуктуу.

(КР 27-жылдын 2011-июнундагы No 58 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

11-берене. Жыйнактардын жана башка курама чыгармалардын түзүүчүлөрүнүн автордук укугу

1. Жыйнактын жана башка курама чыгармалардын авторуна (түзүүчүгө) чыгармачыл иштин (жыйнактын) натыйжасын билдирген өзү жасаган материалдарды тандоого же жайгаштырууга автордук укук таандык.

Түзүүчү курама чыгармага кирген ар бир чыгарманын авторунун укуктарын урматтаган шартта автордук укуктан пайдаланат.

Түзүүчүнүн автордук укугу курама чыгармага кирген чыгармалардын авторлорунун укуктарына шек келтирбеши керек.

Эгерде автордук укук келишиминде башкача каралбаса, курама чыгармага кирген чыгармалардын авторлору өз чыгармаларын курама чыгармага көз карандысыз пайдаланууга укуктуу.

Автордун автордук укугу башка адамдарга өздөрүнүн курама чыгармаларын жаратуу үчүн ошол эле материалдарды өз алдынча тандоого же жайгаштырууга тоскоолдук кылбайт.

2. Энциклопедияларды, энциклопедиялык сөздүктөрдү, мезгилдүү басылмаларды жана илимий эмгектердин уланма жыйнактарын, гезиттерди, журналдарды жана башка мезгилдүү басылмаларды басып чыгаруучу мындай басылмаларды пайдаланууга өзгөчө укуктарга ээ. Басмакана мындай басылмалар колдонулган сайын өзүнүн атын көрсөтүүгө же ушундай көрсөтүүнү талап кылууга укуктуу.

Мындай басылмаларга кирген чыгармалардын авторлору, эгерде келишимде башкача каралбаса, өз чыгармаларын жалпысынан басылмага көз карандысыз пайдаланууга өзгөчө укуктарды сактап калышат.

12-берене. Котормочулардын жана башка туунду чыгармалардын авторлорунун автордук укугу

1. Котормочулар жана башка туунду чыгармалардын авторлору өздөрү жүргүзгөн котормонун, адаптациянын, аранжировканын же башка кайра иштетүүнүн автордук укугуна ээ.

Котормочулар жана башка туунду чыгармалардын авторлору, которулган, кайра иштетилген, аранжировкаланган же башкача кайра иштетилген чыгарманын авторунун укуктарын урматтаган шартта, өздөрү жараткан чыгармаларга автордук укуктан пайдаланышат.

2. Котормочулардын жана башка туунду чыгармалардын авторлорунун автордук укугу башка адамдардын ошол эле чыгармаларды өздөрүнүн котормолорун жана адаптацияларын жүзөгө ашыруусуна тоскоолдук кылбайт.

13-берене. Аудиовизуалдык чыгармага автордук укук

1. Аудиовизуалдык чыгарманын авторлору:

сценарий жазуучу;

ушул аудиовизуалдык чыгарма үчүн атайын түзүлгөн музыкалык чыгарманын (тексти менен же текстсиз) автору (композитор);

продюсер;

оператордун режиссеру;

продюсер.

2. Аудиовизуалдык чыгарманы жаратуу жөнүндө келишим түзүү, эгерде келишимде башкача каралбаса, ошол чыгарманын авторлору тарабынан аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруучуга аудиовизуалдык чыгарманы көчүрүүгө, жайылтууга, жалпыга көрсөтүүгө, эфирге чыгарууга же башкача жол менен жалпыга маалымдоого, ошондой эле аудиовизуалдык чыгарманын текстин субтитрлөөгө жана дубляждоого өзгөчө укуктарды өткөрүп берүүнү билдирет. Бул укуктар аудиовизуалдык чыгармага автордук укуктун мөөнөтүнө чейин жарактуу.

Аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруучу бул чыгарманы ар кандай пайдаланууда өзүнүн атын же наамын көрсөтүүгө же ушундай көрсөтүүнү талап кылууга укуктуу.

3. Аудиовизуалдык чыгарма үчүн атайын түзүлгөн (тексти менен же текстсиз) музыкалык чыгарманын автору аудиовизуалдык чыгарманын ар бир эл алдында аткарылышы, аны элге жеткирүү, ошондой эле аудиовизуалдык чыгарманын нускаларын ижарага берүү үчүн сый акы алуу укугун сактап калат.

4. Аудиовизуалдык чыгарманын ажырагыс бөлүгү катары киргизилген чыгармалардын авторлору, мурда бар болгондор (сценарийдин негизи болгон романдын автору жана башкалар) жана анын үстүндө иштөө процессинде жаралгандар (оператор, коюучу дизайнер жана башкалар), ар бири өз чыгармасынын автордук укугунан пайдаланышат.

5. Автордун жана тасмага болгон башка менчик укук ээлеринин макулдугусуз тасманын акыркы версиясын (негативдер, түп нускадагы жаздыруу) жок кылууга тыюу салынат.

14-статья. Жалданма чыгармага автордук укук

1. Жумуш берүүчүнүн кызматтык тапшырмасын аткаруу процессинде жаралган чыгармага (кызматтык чыгармага) болгон жеке мүлктүк эмес укуктар кызматтык чыгарманын авторуна таандык.

2. Эгерде автор менен автордун ортосундагы келишимде башкача каралбаса, жалдоо үчүн жаралган чыгарманы тапшырманын максаты менен аныкталган тартипте жана андан келип чыккан чектерде пайдаланууга өзгөчө укуктар автор менен эмгек мамилесинде болгон жана чыгарма анын тапшырмасы боюнча жаралган адамга (жумуш берүүчүгө) таандык.

Жалданма чыгарманы пайдалануунун ар бир түрү үчүн автордук сый акынын өлчөмү жана аны төлөөнүн тартиби автор менен жумуш берүүчүнүн ортосундагы келишим менен белгиленет.

3. Жумуш берүүчү жалданма чыгарма колдонулганда өзүнүн атын көрсөтүүгө же ушундай көрсөтүүнү талап кылууга укуктуу.

4. Чыгарма берилген күндөн тартып он жыл өткөндөн кийин жана жумуш берүүчүнүн макулдугу менен, андан да эртерээк, автордун чыгарманы пайдалануу жана автордук сый акы алуу укугу жумуш берүүчү менен түзүлгөн келишимге карабастан, ага толугу менен таандык болот.

5. Ушул берененин жоболору кызматтык милдеттерин же жумуш берүүчүнүн кызматтык тапшырмаларын аткаруу учурунда энциклопедияларды, энциклопедиялык сөздүктөрдү, мезгилдүү басылмаларды жана илимий эмгектердин уланма жыйнактарын, гезиттерди, журналдарды жана башка мезгилдүү басылмаларды (ушул Мыйзамдын 11-беренесинин 2-бөлүгү) түзүүгө колдонулбайт.

15-берене. Жеке мүлктүк эмес укуктар

1. Автордун өз чыгармасына карата төмөнкү жеке мүлктүк эмес укуктары бар:

автордук укук – чыгарманын автору катары таануу укугу;

ысымга болгон укук - чыгарманы автордун чыныгы аты менен, псевдоним менен же атын көрсөтпөстөн, башкача айтканда, анонимдүү түрдө пайдалануу же пайдаланууга уруксат берүү укугу;

жарыялоо укугу - чыгарманы ар кандай формада жарыялоо же жарыялоого уруксат берүү укугу, анын ичинде кайра чакыртып алуу укугу;

чыгарманын бүтүндүгүнө укук – бул чыгарманы, анын ичинде анын аталышын, автордун ар-намысына жана кадыр-баркына доо кетириши мүмкүн болгон ар кандай бурмалоодон же башка кол салуудан коргоо укугу.

2. Автор чыгарманы жарыялоо жөнүндө мурда кабыл алынган чечимди жокко чыгарууга укуктуу (кайтарып алуу укугу), эгерде колдонуучуга мындай чечимден улам келтирилген зыяндын орду толтурулса. Эгерде чыгарма мурунтан эле жарыяланган болсо, автор анын кайра чакыртып алынышы жөнүндө ачык билдирүүгө милдеттүү. Алар ошондой эле чыгарманын мурда даярдалган нускаларын өз эсебинен жүгүртүүдөн алып салууга укуктуу. Бул бөлүмдүн жоболору жалдоо үчүн жасалган чыгармаларды жаратууга колдонулбайт.

3. Жеке мүлктүк эмес укуктар авторго анын мүлктүк укуктарына карабастан таандык болот жана чыгарманы пайдаланууга өзгөчө укуктарды өткөрүп берген учурда ал тарабынан сакталат.

16-берене. Менчик укуктары

1. Автор өз чыгармасын каалаган формада жана каалаган каражат менен пайдаланууга өзгөчө укуктарга ээ.

2. Автордун чыгарманы пайдаланууга болгон өзгөчө укуктары төмөнкү аракеттерди жүзөгө ашыруу, уруксат берүү же тыюу салуу укугун билдирет:

чыгарманы кайра чыгаруу (кайра чыгаруу укугу);

чыгарманын көчүрмөлөрүн кандайдыр бир жол менен таратуу: ижарага берүү, лизингге берүү ж.б. (таратуу укугу);

компьютердик программаны же маалымат базасын чыгаруу;

компьютердик программаны же маалымат базасын өзгөртүү, анын ичинде компьютердик программаны же маалымат базасын бир тилден экинчи тилге которуу;

чыгарманын нускаларын, анын ичинде өзгөчө автордук укуктун ээсинин уруксаты менен даярдалган нускаларды (импорттоо укугун) жайылтуу максатында импорттоо;

чыгарманы жалпыга көрсөтүү (жалпыга көрсөтүү укугу);

чыгарманы эл алдында аткаруу (эл алдында аткаруу укугу);

чыгарманы эфирге берүү жана/же андан кийин эфирге берүү аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо (эфирге берүү укугу);

чыгарманы жалпыга маалымдоо үчүн кабель, зым же башка ушул сыяктуу каражаттар аркылуу кабарлоо (кабель аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо укугу);

чыгарманы которуу (котормо укугу);

чыгарманы кайра иштетүү, аранжировкалоо же башкача жол менен кайра иштетүү (кайра иштетүү укугу);

чыгарманы каалаган адам каалаган жерден жана каалаган убакта өзү каалаган жерден ала тургандай кылып жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо (жалпыга маалымдоо укугу).

(он экинчи абзац Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 27-июнундагы № 58 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(он үчүнчү абзац Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

Автордун долбоорлоо, архитектуралык, шаар куруу жана ландшафттык бакча долбоорлорун пайдалануу боюнча өзгөчө укуктары ошондой эле мындай долбоорлорду практикалык ишке ашырууну камтыйт. Кабыл алынган архитектуралык долбоордун автору, эгерде келишимде башкача каралбаса, курулуш документтерин иштеп чыгуу учурунда жана имаратты же курулманы куруу учурунда кардардан өз долбоорун ишке ашырууга катышуу укугун талап кылууга укуктуу.

3. Эгерде мыйзамдуу түрдө жарыяланган чыгарманын нускалары аларды сатуу аркылуу жарандык жүгүртүүгө киргизилсе, анда аларды андан ары таратуу автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн жол берилет.

Аудиовизуалдык чыгарманы, компьютердик программаны, маалымат базасын, фонограммага жазылган чыгарманы же нота түрүндөгү музыкалык чыгарманы ижарага берүү аркылуу чыгарманын түп нускасын же көчүрмөлөрүн таратуу укугу, бул нускалардын менчигине карабастан, авторго таандык.

(үчүнчү абзац Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(төртүнчү абзац Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

(бешинчи абзац Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

4. Автор чыгарманы пайдалануунун ар бир түрү үчүн автордук сый акы алууга укуктуу. Чыгарманы пайдалануунун ар бир түрү үчүн автордук сый акыны эсептөөнүн өлчөмү жана тартиби автордук келишимде, ошондой эле авторлордун мүлктүк укуктарын биргелешип башкарган уюмдар тарабынан колдонуучулар менен түзүлгөн келишимдерде белгиленет.

5. Ушул берененин 2-бөлүгүндө көрсөтүлгөн авторлордун укуктарына коюлган чектөөлөр ушул Мыйзамдын 18-26-беренелери менен белгиленет, эгерде мындай пайдалануу чыгарманы кадимкидей пайдаланууга негизсиз зыян келтирбесе жана автордун мыйзамдуу кызыкчылыктарын негизсиз түрдө бузбаса.

(Кыргы Республикасынын 2008-жылдын 5-августундагы № 197, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2014-жылдын 21-январындагы № 14, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

17-берене. Көркөм өнөр чыгармасына жетүү укугу. Кайра сатуу укугу

1. Көркөм сүрөт чыгармасынын автору чыгарманын ээсинен чыгарманы көчүрүп алуу укугун (мүмкүнчүлүк алуу укугун) жүзөгө ашыруу мүмкүнчүлүгүн талап кылууга укуктуу. Бирок, чыгарманын ээсинен чыгарманы авторго жеткирүүнү талап кылууга болбойт.

2. Көркөм өнөр чыгармасына менчик укугунун автордон башка адамга (акы төлөп же акысыз) өтүшү бул чыгарманын биринчи сатылышын билдирет.

Көркөм өнөрдүн түп нуска чыгармасын ачык кайра сатууда (аукцион, көркөм сүрөт галереясы, көркөм салон, дүкөн ж.б. аркылуу), мындай көркөм чыгармага менчик укугу биринчи жолу ажыратылгандан кийин, автор же алардын мураскорлору сатуучудан кайра сатуу баасынын 5 пайызына барабар сыйлык алууга укуктуу (кайра сатуу укугу). Бул укук автордун тирүү кезинде ажыратылгыс жана автордук укуктун мөөнөтүнө мыйзам же керээз боюнча автордун мураскорлоруна гана өтөт.

18-берене. Автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн чыгармаларды жеке максаттарда көчүрүү

1. Ушул Мыйзамдын 26-беренесинде каралган учурларды кошпогондо, мыйзамдуу түрдө жарыяланган чыгарманын бир нускасын жеке максаттарда гана көчүрүүгө автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн жол берилет.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүнүн жоболору төмөнкүлөргө карата колдонулбайт: архитектуралык чыгармаларды имараттар жана ушул сыяктуу курулмалар түрүндө көчүрүүгө;

маалымат базаларын же алардын маанилүү бөлүктөрүн көчүрүп алуу;

ушул Мыйзамдын 25-беренесинде каралган учурларды кошпогондо, ЭЭМ үчүн программаларды көчүрүү;

китептердин (толугу менен) жана ноталардын көчүрмөлөрү;

коомчулукка жеткиликтүү кылынган чыгармаларды уруксатсыз көчүрүү;

чыгарманы кадимкидей пайдаланууга зыян келтириши жана автордун мыйзамдуу кызыкчылыктарын негизсиз түрдө бузушу мүмкүн болгон башка ар кандай кайра чыгаруу.

(КР 27-жылдын 2011-июнундагы No 58 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

19-берене. Автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн чыгарманы пайдалануу

1. Автордун макулдугусуз жана сый акы төлөбөстөн, бирок чыгармасы колдонулуп жаткан автордун аты-жөнүн жана алынган булагын милдеттүү түрдө көрсөтүү менен уруксат берилет:

1) мыйзамдуу түрдө жарыяланган чыгармалардан илимий, изилдөө, полемикалык, сынчыл жана маалыматтык максаттарда түп нускада жана котормодо цитата келтирүү, анын ичинде гезит жана журнал макалаларынан үзүндүлөрдү басма сөзгө сереп түрүндө кайталоо;

2) мыйзамдуу түрдө жарыяланган чыгармаларды жана алардан үзүндүлөрдү басылмаларда, радио жана телеберүүлөрдө, аудио жана видеожазууларда электрондук (санариптик кошо алганда), оптикалык же башка машина окуй турган түрдө билим берүү мүнөздөгү формада иллюстрация катары колдонуу, көрсөтүлгөн максатка ылайык келген көлөмдө;

3) учурдагы экономикалык, саясий, социалдык жана диний маселелер боюнча гезиттерде же журналдарда мыйзамдуу түрдө жарыяланган макалаларды же ушул сыяктуу мүнөздөгү эфирге чыккан чыгармаларды гезиттерде кайра чыгаруу, эфирге же кабель аркылуу берүү, эгерде мындай кайра чыгарууга, эфирге же кабель аркылуу берүүгө автор тарабынан атайын тыюу салынбаган учурларда;

4) маалыматтык максатка ылайык келген көлөмдө коомчулук алдында айтылган саясий сөздөрдү, кайрылууларды, баяндамаларды жана башка ушул сыяктуу чыгармаларды гезиттерде, радио жана телевидение аркылуу же жалпы маалымат алуу үчүн берүү аркылуу кайра чыгаруу. Автор мындай чыгармаларды жыйнактарда жарыялоо укугун өзүнө калтырат;

5) учурдагы окуялардын серептеринде, мындай иш-чаралар учурунда көрүлгөн же угулган чыгармаларды маалыматтык максатка ылайык келген көлөмдө, сүрөткө тартуу, эфирге берүү же кабель аркылуу коомчулукка билдирүү аркылуу кайра чыгаруу же жалпыга маалымдоо үчүн билдирүү. Бул учурда автор мындай чыгармаларды жыйнактарда жарыялоо укугун сактап калат;

6) чыгарманын көчүрмөлөрүн жеткиликтүү форматта жасоого, башка ыйгарым укуктуу органдан жеткиликтүү форматта көчүрмөсүн алууга жана аларды пайда алуучуларга ар кандай жолдор менен, анын ичинде коммерциялык эмес ижарага берүү же зым же зымсыз байланыш каражаттары аркылуу электрондук байланыш аркылуу берүүгө, ошондой эле бул максаттарга жетүү үчүн ар кандай аракеттерди жасоого.

11. ЭЭМ үчүн программанын же маалымат базасынын көчүрмөсүнө мыйзамдуу түрдө ээлик кылган адам автордун же башка автордук укук ээсинин макулдугусуз жана кошумча акы төлөбөстөн, 25-берененин 1-бөлүгүнүн 1-пунктунда каралган аракеттерди аткаруу менен ЭЭМ үчүн программанын кайсы бир элементинин негизинде жаткан идеяларды жана принциптерди аныктоо максатында мындай программанын иштешин изилдөөгө, изилдөөгө же сыноодон өткөрүүгө укуктуу.

2. Автордун же башка автордук укук ээсинин макулдугусуз жана сый акы төлөбөстөн, жеке адам тарабынан чыгарманын көчүрмөсүн чет өлкөгө жеке максаттарда гана экспорттоого жол берилет, экспорттолушу республиканын улуттук кызыкчылыктарына зыян келтире турган чыгармалардан тышкары, алардын тизмеси белгиленген тартипте аныкталат.

(Кыргы Республикасынын 2017-жылдын 9-мартындагы № 42, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

20-берене. Китепканалардын, архивдердин жана билим берүү уюмдарынын чыгармаларды пайдалануусу

1. Автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн, бирок чыгармалары колдонулган автордун аты-жөнүн жана алынган булагын милдеттүү түрдө көрсөтүү менен пайда табуу максатында бир нускада көчүрүүгө жол берилет:

1) китепканалар жана архивдер тарабынан жоголгон же бузулган нускаларды калыбына келтирүү, алмаштыруу, кандайдыр бир себептерден улам чыгарманы өз коллекцияларынан жоготкон башка китепканаларга берүү үчүн мыйзамдуу түрдө жарыяланган чыгарма, эгерде мындай көчүрмөнү кадимки шарттарда башка жолдор менен алуу мүмкүн болбосо;

2) жеке адамдардын суроо-талабы боюнча окуу жана изилдөө максаттарында китепканалар жана архивдер тарабынан жыйнактарда, гезиттерде жана башка мезгилдүү басылмаларда мыйзамдуу түрдө жарыяланган жеке макалалар жана кыска метраждуу чыгармалар, мыйзамдуу түрдө жарыяланган жазма чыгармалардан кыска үзүндүлөр (иллюстрациялары менен же иллюстрациясыз);

3) билим берүү, окутуу жана изилдөө максаттары үчүн билим берүү уюмдары тарабынан жыйнактарда, гезиттерде жана башка мезгилдүү басылмаларда мыйзамдуу түрдө жарыяланган жеке макалалар жана кыска метраждуу чыгармалар, мыйзамдуу түрдө жарыяланган жазма чыгармалардан кыска үзүндүлөр (иллюстрациялары менен же иллюстрациясыз).

2. Жарандык жүгүртүүгө мыйзамдуу түрдө киргизилген чыгармалардын көчүрмөлөрү китепканалар тарабынан автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн убактылуу, акысыз пайдаланууга берилиши мүмкүн. Китепкана ресурстарын өз ара пайдалануу аркылуу берилген чыгармалардын көчүрмөлөрүн кошо алганда, чыгармалардын санарип түрүндөгү көчүрмөлөрү, бул чыгармалардын көчүрмөлөрүн санарип түрүндө көчүрүү жана таратуу мүмкүнчүлүгү жокко чыгарылган шартта, убактылуу пайдаланууга берилиши мүмкүн.

(Кыргы Республикасынын 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2017-жылдын 9-мартындагы № 42 Мыйзамдары менен редакцияланган)

201-берене. Жеткиликтүү форматтагы көчүрмөлөргө карата чектөөлөр жана өзгөчөлүктөр

1. Ыйгарым укуктуу уюм автордун макулдугусуз жана автордук акы төлөбөстөн, чыгарманын көчүрмөлөрүн жеткиликтүү форматта жасай алат, башка ыйгарым укуктуу уюмдан жеткиликтүү форматта көчүрмөсүн алып, аларды ар кандай жолдор менен, анын ичинде коммерциялык эмес ижарага берүү же зым же зымсыз байланыш каражаттары аркылуу электрондук байланыш аркылуу бенефициарларга жеткиликтүү кыла алат, ошондой эле төмөнкү шарттарды сактоо менен бул максаттарга жетүү үчүн ар кандай аракеттерди жасай алат:

1) ыйгарым укуктуу уюм чыгармага же чыгарманын көчүрмөсүнө мыйзамдуу түрдө кире алса;

2) чыгарма жеткиликтүү форматтагы көчүрмөгө айландырылат, бул маалыматты бенефициар үчүн жеткиликтүү форматта көрүү үчүн зарыл болгон ар кандай каражаттарды колдонууну камтышы мүмкүн. Бирок, чыгарманын мазмунун өзгөртө турган эч кандай өзгөртүүлөргө жол берилбейт;

3) мындай жеткиликтүү форматтагы көчүрмөлөр бенефициарлардын колдонуусу үчүн гана берилет;

4) чыгарманын жеткиликтүү форматын жаратуу боюнча иш-аракет пайда таппастан жүзөгө ашырылат.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн иш-аракеттерди жүзөгө ашырууда ыйгарым укуктуу уюм:

1) тейленген адамдар пайда алуучуларга белгиленген талаптарга жооп береби же жокпу, аныктайт;

2) бенефициарлар жана/же башка ыйгарым укуктуу уюмдар тарабынан жеткиликтүү форматта нускаларды таратуу жана берүү боюнча чектөөлөрдү аныктайт;

3) уруксатсыз нускаларды көчүрүүгө, таратууга жана берүүгө жол бербөө боюнча чараларды көрөт;

4) чыгармалардын көчүрмөлөрү менен иштөөдө жазууларды жүргүзөт.

(КР 9-жылдын 2017-мартындагы № 42 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

21-берене. Жалпыга ачык жерлерде туруктуу жайгаштырылган чыгармаларды эркин пайдалануу

Көпчүлүккө ачык жерде туруктуу жайгашкан архитектура, фотография жана көркөм сүрөт искусство чыгармаларын автордун макулдугусуз жана автордук сый акы төлөбөстөн кайра чыгарууга, эфирге берүүгө же кабель аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоого жол берилет, чыгарманын сүрөтү мындай кайра чыгаруунун, эфирге берүүнүн же кабель аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоонун негизги объектиси болгон же чыгарманын сүрөтү коммерциялык максаттарда колдонулган учурларды кошпогондо.

22-берене. Эл алдында эркин аткаруу

Расмий жана диний аземдер учурунда, ошондой эле сөөк коюу учурунда музыкалык чыгармаларды коомчулук алдында аткарууга автордун макулдугусуз жана мындай аземдердин мүнөзүнө жараша актаган өлчөмдө автордук сый акы төлөбөстөн жол берилет.

23-берене. Соттук жана административдик максаттар үчүн эркин көчүрүү

Автордун макулдугусуз жана ушул максатка ылайык келген көлөмдө автордук сый акы төлөбөстөн, чыгармаларды сот жана административдик иштер үчүн көчүрүүгө жол берилет.

24-берене. Телерадиоберүү уюмдары тарабынан кыска мөөнөттүү пайдалануу үчүн акысыз жаздыруу

Телерадиоберүү уюму автордун макулдугусуз жана кошумча акы төлөбөстөн, уюм эфирге чыгаруу укугун алган чыгарманы кыска мөөнөттүү жаздырууга укуктуу, эгерде мындай жаздыруу телерадиоберүү уюму тарабынан өзүнүн жабдууларын колдонуу жана өзүнүн берүүлөрү үчүн жүргүзүлсө. Уюм мындай жаздырууну ал чыгарылгандан кийин алты айдын ичинде жок кылууга милдеттүү, эгерде жаздырылган чыгарманын автору менен андан узак мөөнөт макулдашылбаса. Эгерде жаздыруу таза документалдык мүнөздө болсо, мындай жаздыруу автордун макулдугусуз расмий архивдерде сакталышы мүмкүн.

25-берене. ЭЭМ үчүн программаларды жана маалымат базаларын эркин көчүрүп алуу. ЭЭМ үчүн программаларды декомпиляциялоо

1. ЭЭМ үчүн программанын же маалымат базасынын көчүрмөсүнө мыйзамдуу түрдө ээлик кылган адам автордон же башка өзгөчө укуктардын ээсинен уруксат албастан жана кошумча акы төлөбөстөн чыгарманы пайдаланууга төмөнкүлөргө укуктуу:

1) ЭЭМ программасына же маалымат базасына колдонуучунун техникалык каражаттарында иштөө максатында гана жүргүзүлүүчү өзгөртүүлөрдү киргизүүгө, ЭЭМ программасынын же маалымат базасынын максатына ылайык иштөөсүнө байланыштуу ар кандай аракеттерди, анын ичинде ЭЭМдин (бир компьютердин же бир тармак колдонуучусунун) эс тутумуна жаздырууну жана сактоону, ошондой эле автор менен түзүлгөн келишимде башкача каралбаса, айкын каталарды оңдоону жүргүзүүгө;

2) ЭЭМ программасынын же маалымат базасынын көчүрмөсүн жасоого, эгерде бул көчүрмө архивдик максаттар үчүн гана арналган болсо жана түпнуска ЭЭМ программасы же маалымат базасы жоголгон, жок кылынган же колдонууга жараксыз болуп калган учурларда мыйзамдуу түрдө алынган көчүрмөнү алмаштыруу үчүн арналган болсо. Бул учурда, ЭЭМ программасынын же маалымат базасынын көчүрмөсүн ушул бөлүктүн 1-пунктунда көрсөтүлгөндөн башка максаттарда колдонууга болбойт жана эгерде бул ЭЭМ программасынын же маалымат базасынын көчүрмөсүнө ээлик кылуу мыйзамдуу болбой калса, ал жок кылынышы керек.

2. Компьютердик программанын көчүрмөсүнө мыйзамдуу түрдө ээлик кылган адам автордун же башка өзгөчө укук ээсинин макулдугусуз жана кошумча акы төлөбөстөн, объекттик кодду баштапкы текстке кайра чыгарууга жана өзгөртүүгө (компьютердик программаны декомпиляциялоого) же эгерде бул аракеттерди ушул адам тарабынан өз алдынча иштелип чыккан компьютердик программанын декомпиляцияланган программа менен өз ара аракеттене ала турган башка программалар менен өз ара аракеттенүү мүмкүнчүлүгүнө жетүү үчүн зарыл болсо, төмөнкү шарттарды сактоо менен башка адамдарга бул аракеттерди жасоону тапшырууга укуктуу:

1) өз ара аракеттенүү мүмкүнчүлүгүнө жетүү үчүн зарыл болгон маалымат мурда ал адамга башка булактардан жеткиликтүү болбогон;

2) көрсөтүлгөн аракеттер декомпиляцияланган компьютердик программанын өз ара аракеттенүүгө жөндөмдүүлүккө жетүү үчүн зарыл болгон бөлүктөрүнө гана карата жүргүзүлөт;

3) декомпиляциялоонун натыйжасында алынган маалымат өз алдынча иштелип чыккан компьютердик программанын башка программалар менен өз ара аракеттенүү мүмкүнчүлүгүнө жетүү үчүн гана колдонулушу мүмкүн, башка адамдарга берилиши мүмкүн эмес, бул өз алдынча иштелип чыккан программанын башка программалар менен өз ара аракеттенүү мүмкүнчүлүгүнө жетүү үчүн зарыл болгон учурларды кошпогондо, ошондой эле декомпиляцияланган компьютердик программага сырткы көрүнүшү боюнча олуттуу окшош компьютердик программаны иштеп чыгуу же автордук укукту бузган башка аракеттерди жасоо үчүн колдонулушу мүмкүн эмес.

3. Ушул берененин жоболорун колдонуу ЭЭМ программасын же маалымат базасын кадимкидей колдонууга негизсиз зыян келтирбеши керек жана автордун же ЭЭМ программасына же маалымат базасына болгон өзгөчө укуктардын башка ээсинин мыйзамдуу кызыкчылыктарын негизсиз түрдө бузбашы керек.

26-статья. Автордун макулдугусуз автордук сый акы төлөө менен чыгарманы жеке максаттарда көчүрүү

1. Ушул Мыйзамдын 16, 37 жана 38-беренелеринин жоболорунан четтеп, аудиовизуалдык чыгарманы же чыгарманын үн жаздыруусун жеке максаттарда гана кайталоого чыгарманын авторунун, аткаруучунун жана фонограмма чыгаруучунун макулдугусуз, бирок аларга сый акы төлөө менен жол берилет.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн көчүрүү үчүн акы төлөө мындай көчүрүү үчүн колдонулган жабдууларды (аудио жана видео жазгычтар, башка жабдуулар) жана материалдык каражаттарды (үн жана (же) видеотасмалар жана кассеталар, лазердик дисктер, компакт-дисктер, башка материалдык каражаттар) өндүрүүчүлөр же импорттоочулар тарабынан төлөнөт.

Жабдуулардын жана материалдык алып жүрүүчүлөрдүн тизмеси, ошондой эле тиешелүү каражаттарды чогултуунун көлөмү жана тартиби Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан бекитилет.

Бул сый акыны чогултуу жана бөлүштүрүү авторлордун, фонограмма чыгаруучулардын жана аткаруучулардын мүлктүк укуктарын жамааттык негизде башкаруучу уюмдардын бири тарабынан, бул уюмдардын ортосундагы келишимдерге ылайык (ушул Мыйзамдын 45-беренеси) жүзөгө ашырылат. Эгерде ушул келишимде башкача каралбаса, бул сый акы төмөнкү катыштарда бөлүштүрүлөт: 40 пайыз авторлорго, 30 пайыз аткаруучуларга жана 30 пайыз фонограмма чыгаруучуларга.

3. Ушул берененин 2-бөлүгүнүн биринчи абзацында көрсөтүлгөн, экспортко чыгарылуучу жабдууларга жана материалдык алып жүрүүчүлөргө, ошондой эле үй шартында колдонууга арналбаган кесиптик жабдууларга карата сый акы төлөнбөйт.

27-статья. Автордук укуктун мөөнөтү

1. Автордук укук автордун бүткүл өмүр бою жана ал өлгөндөн кийин элүү жыл бою, автор өлгөн жылдан кийинки жылдын 1-январынан тартып эсептегенде күчүндө болот.

2. Биргелешип түзүлгөн чыгармага автордук укук биргелешип авторлордун бүткүл өмүр бою жана башка биргелешип авторлордон көп жашаган акыркы автордун өлүмүнөн кийин элүү жыл бою жарактуу.

3. Тергеме ат менен же анонимдүү түрдө биринчи жолу жарыяланган чыгармага автордук укук чыгарма жарыяланган жылдан кийинки жылдын 1-январынан тартып эсептегенде элүү жыл бою күчүндө болот.

Эгерде көрсөтүлгөн мөөнөттүн ичинде белгисиз адам же псевдоним ачыкка чыкса, анда ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн мөөнөттөр колдонулат.

4. Ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн мөөнөттөрдө автордук укук автордун мураскорлоруна таандык жана мурас боюнча өтөт. Ушул эле мөөнөттөрдө автордук укук автор менен түзүлгөн келишим боюнча ушул укукту алган мураскорлорго, алардын мураскорлоруна жана андан кийинки мураскорлоруна таандык.

5. Автордун өлүмүнөн кийин элүү жылдын ичинде биринчи жолу жарыяланган чыгармага автордук укук ал жарыялангандан кийин элүү жыл бою, чыгарма жарыяланган жылдан кийинки жылдын 1-январынан тартып эсептегенде күчүндө болот.

6. Автордук укук, автордун аты-жөнү жана чыгарманын бүтүндүгү түбөлүккө корголот.

28-берене. Коомдук менчик

1. Чыгармаларга автордук укуктун мөөнөтү бүтүшү алардын коомдук менчикке өтүшүн билдирет.

Кыргыз Республикасында эч качан автордук укук менен корголбогон чыгармалар да коомдук менчикке өткөн деп эсептелет.

2. Коомдук мүлккө айланган чыгармаларды каалаган адам автордук укук төлөбөстөн эркин колдоно алат. Автордук укук, аталышка болгон укук жана чыгарманын бүтүндүгүнө болгон укук сакталууга тийиш (ушул Мыйзамдын 15-беренеси).

3. Кыргыз Республикасынын аймагында коомдук мүлккө айланган чыгармаларды пайдалануу үчүн Мамлекеттик интеллектуалдык менчик фондуна чегерүүлөрдүн өлчөмдөрүн Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети белгилейт.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

29-берене. Автордук укукту мурастоо боюнча өткөрүп берүү

Автордук укук мурас аркылуу өтөт.

Ушул Мыйзамдын 15-беренесинде каралган автордун жеке мүлктүк эмес укуктары мурас боюнча өтпөйт. Автордун мураскорлору бул укуктарды коргоого укуктуу. Бул ыйгарым укуктар убакыт менен чектелбейт.

Автордун мураскорлору жок болгон учурда, бул укуктарды коргоо ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан жүзөгө ашырылат.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

30-берене. Мүлк укуктарын өткөрүп берүү. Автордук укук келишими

1. Ушул Мыйзамдын 16-беренесинде көрсөтүлгөн мүлктүк укуктар, ушул Мыйзамдын 18-26-беренелеринде каралган учурларды кошпогондо, автордук укук келишими боюнча гана өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

Мүлктүк укуктарды өткөрүп берүү өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө автордук келишимдин же өзгөчө эмес укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө автордук келишимдин негизинде жүргүзүлүшү мүмкүн.

11. ЭЭМ программасына же маалымат базасына менчик укуктары башка жеке же юридикалык жактарга төмөнкүлөргө өткөрүлүп берилиши мүмкүн:

1) толугу менен - ЭЭМ программасына же маалымат базасына өзгөчө укукту ээликтен ажыратуу жөнүндө келишим боюнча;

2) жарым-жартылай - лицензиялык келишим боюнча.

2. Өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү жөнүндөгү автордук келишим чыгарманы белгилүү бир тартипте жана келишимде белгиленген чектерде ушул укуктар өткөрүлүп берилген адамга гана пайдаланууга уруксат берет жана мындай адамга чыгарманы башка адамдардын мындай пайдалануусуна тыюу салуу укугун берет.

Эгерде өзгөчө укуктар өткөрүлүп берилген адам бул укукту коргобосо, чыгарманы башка адамдардын пайдалануусуна тыюу салуу укугу чыгарманын автору тарабынан жүзөгө ашырылышы мүмкүн.

3. Өзгөчө эмес укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө автордук келишим колдонуучуга чыгарманы ушундай укуктарды өткөрүп берген өзгөчө укуктардын ээси жана (же) бул чыгарманы ушундай эле жол менен пайдаланууга уруксат алган башка адамдар менен бирдей пайдаланууга мүмкүндүк берет.

4. Автордук укук келишими боюнча өткөрүлүп берилген укуктар, эгерде келишимде башкача көрсөтүлбөсө, өзгөчө эмес укуктар деп эсептелет.

5. Автор каалаган адамга өз чыгармасын автор тарабынан аныкталган шарттарда жана эрежелерде акысыз пайдалануу мүмкүнчүлүгүн берүү жөнүндө ачык билдирүү жасай алат. Кайсы болбосун адам бул чыгарманы автор тарабынан аныкталган шарттарда жана эрежелерде пайдаланууга укуктуу.

Жарактуулук мөөнөтүнүн ичинде өтүнмө кайтарып алынбайт жана анда берилген чыгарманы колдонуу шарттары өзгөртүлүшү мүмкүн эмес.

31-статья. Автордук келишимдин шарттары

1. Автордук келишимде төмөнкүлөр каралышы керек:

1) чыгарманы пайдалануунун ыкмалары (ушул келишим боюнча берилген конкреттүү укуктар);

2) укук берилген мезгил жана аймак;

3) эмгекти пайдалануунун ар бир ыкмасы үчүн сый акынын өлчөмүн жана (же) сый акынын өлчөмүн аныктоонун тартибин, аны төлөөнүн тартибин жана шарттарын;

4) тараптар бул келишим үчүн маанилүү деп эсептеген башка шарттар.

Эгерде автордук келишимде укуктун өткөрүлүп берилүүчү мөөнөтү жөнүндө шарт камтылбаса, эгерде колдонуучу бул жөнүндө келишим бузулганга чейин алты ай мурда жазуу жүзүндө билдирилген болсо, келишим автор тарабынан ал түзүлгөн күндөн тартып беш жыл өткөндөн кийин бузулушу мүмкүн.

Узак мөөнөттүү автордук келишим автор тарабынан келишим түзүлгөн күндөн тартып он жылдан кийин токтотулушу мүмкүн, эгерде колдонуучу токтотууга алты ай калганда жазуу жүзүндө билдирүү алса. Автор бул укукка ушул Мыйзамдын 30-беренесинин 5-бөлүгүндө каралган учурларды кошпогондо, ар бир он жылда ээ болот.

Автордук келишимде укук өтүп жаткан аймакка карата шарт жок болгон учурда, келишим боюнча өткөрүлүп берилген укуктун күчү Кыргыз Республикасынын аймагы менен чектелет.

2. Автордук укук келишими боюнча ачык өткөрүлүп берилбеген чыгарманы пайдалануу укуктары өткөрүлүп берилбеген деп эсептелет.

Автордук укук келишиминин предмети келишим түзүлгөн учурда белгисиз болгон чыгарманы пайдалануу укуктары боло албайт.

3. Сый акы автордук келишимде чыгарманы пайдалануунун тиешелүү ыкмасы үчүн кирешенин пайызы түрүндө же, эгерде муну чыгарманын мүнөзүнө же аны пайдалануунун өзгөчөлүктөрүнө байланыштуу ишке ашыруу мүмкүн болбосо, келишимде белгиленген сумма түрүндө же башка жол менен аныкталат.

Эң аз роялтилер Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленет. Бул эң аз роялтилер эң аз эмгек акы менен бир убакта индекстелет.

Эгерде чыгарманы басып чыгаруу же башка жол менен кайра чыгаруу боюнча автордук келишимде акы белгиленген сумма катары каралса, анда келишимде чыгарманын максималдуу тиражы белгилениши керек.

4. Автордук укук келишими боюнча өткөрүлүп берилген укуктар келишимде ачык каралган учурда гана башка адамдарга толугу менен же жарым-жартылай өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

5. Автордук укук келишиминин предмети келечекте автор жаратышы мүмкүн болгон чыгармаларды пайдалануу укуктары боло албайт.

6. Автордук укук келишиминин автордун келечектеги чыгармаларын белгилүү бир тема боюнча же белгилүү бир тармакта жаратуусуна чектөө койгон шарты жараксыз болуп саналат.

7. Ушул Мыйзамдын жоболоруна карама-каршы келген автордук укук келишиминин шарттары жараксыз болуп саналат.

8. Автордук укук келишими боюнча милдеттенмени аткарбаган же тийиштүү түрдө аткарбаган тарап экинчи тарапка келтирилген зыяндын ордун толтурууга милдеттүү.

311-берене. ЭЭМ программасына же маалымат базасына өзгөчө укукту ээликтен ажыратуу жөнүндө келишим. Лицензиялык келишим

1. Чыгармага болгон өзгөчө укукту ээликтен ажыратуу жөнүндөгү келишим боюнча автор же башка автордук укук ээси өзүнө таандык чыгармага болгон өзгөчө укукту толугу менен мындай укукту сатып алуучуга өткөрүп берет же өткөрүп берүүгө милдеттенет.

2. Лицензиялык келишим жазуу жүзүндө түзүлөт жана төмөнкү шарттарды камтышы керек:

1) өткөрүлүп берилген укуктардын көлөмү жана ЭЭМ программасын же маалымат базасын колдонуу ыкмасы;

2) төлөө тартиби жана сый акынын өлчөмү;

3) пайдалануу аймагы;

4) келишимдин мөөнөтү.

3. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталган менчик укуктарын ээликтен ажыратуу жөнүндө келишим же ЭЭМ үчүн программа же маалымат базасы боюнча лицензиялык келишим ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда милдеттүү түрдө каттоодон өтүүгө тийиш.

4. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталбаган ЭЭМ программасына же маалымат базасына менчик укуктарын өткөрүп берүү жөнүндө келишим тараптардын макулдашуусу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталышы мүмкүн.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

32-статья. Автордук келишимдин формасы

1. Автордук укук жөнүндө келишим жазуу жүзүндө түзүлүшү керек. Чыгарманы мезгилдүү басылмаларда пайдалануу боюнча автордук укук жөнүндө келишим оозеки түзүлүшү мүмкүн.

2. ЭЭМ үчүн программалардын жана маалымат базаларынын көчүрмөлөрүн сатууда жана аларга массалык колдонуучуларга мүмкүнчүлүк берүүдө, келишим түзүүнүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталган атайын тартибин колдонууга жол берилет.

3. Автордук укук келишими тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталышы мүмкүн. Келишимдерди каттоо үчүн каттоо акысы салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык алынат.

Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган үлгүлүү автордук укук келишимдерин иштеп чыгат.

(Кыргы Республикасынын 2020-жылдын 23-мартындагы № 29, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

33-берене. Ишке киргизүү боюнча автордук келишим

1. Тапшырма келишими боюнча түзүлгөн чыгармага болгон жеке мүлктүк эмес укук авторго таандык.

2. Заказ боюнча чыгарманы пайдаланууга өзгөчө укуктар заказ боюнча автордук келишимдин шарттарында көрсөтүлгөн тарапка таандык.

3. Заказ боюнча чыгарманын автордук келишими боюнча автор чыгарманы келишимдин шарттарына ылайык жаратууга жана аны заказчыга өткөрүп берүүгө милдеттенет.

4. Кардар келишимде каралган сый акыга карата авторго алдын ала төлөм төлөөгө милдеттүү. Алдын ала төлөмдүн өлчөмү, тартиби жана шарттары келишимде тараптардын өз ара макулдашуусу боюнча белгиленет.

5. Эгерде автор буйрутма чыгарманы буйрутма келишиминин шарттарына ылайык тапшырбаса, ал буйрутмачыга келтирилген чыныгы зыяндын ордун толтурууга милдеттүү.

331-берене. Мамлекеттик каражаттардын эсебинен түзүлгөн чыгармага менчик укуктары

1. Эгерде келишимде башкача каралбаса, мамлекеттик каражаттардын эсебинен жаралган жана мамлекеттик же муниципалдык муктаждыктарды канааттандырууга арналган чыгармага менчик укуктары Кыргыз Республикасына таандык.

2. Эгерде мамлекеттик каражаттардын эсебинен түзүлгөн чыгармага болгон менчик укуктары ушул берененин 1-бөлүгүнө ылайык Кыргыз Республикасына таандык болбосо, анда автордук укук ээси Кыргыз Республикасынын өтүнүчү боюнча чыгарманы мамлекеттик же муниципалдык муктаждыктарды канааттандыруу үчүн пайдаланууга акысыз (өзгөчө эмес) лицензия берүүгө милдеттүү.

(КР 9-жылдын 2017-мартындагы № 42 Мыйзамынын редакциясына ылайык)
III бөлүм
Байланыштуу укуктар

34-берене. Чектеш укуктардын колдонулуш чөйрөсү

1. Аткаруучунун укуктары ушул Мыйзамга ылайык төмөнкү учурларда таанылат:

1) аткаруучу Кыргыз Республикасынын жараны болуп саналса;

2) аткаруу же коюу Кыргыз Республикасынын аймагында биринчи жолу өткөрүлсө;

3) аткаруу же коюлган чыгарма ушул берененин 2-бөлүгүнүн жоболоруна ылайык корголгон фонограммага жазылса;

4) фонограммага жазылбаган аткаруу же коюлган оюн ушул берененин 3-бөлүгүнүн жоболоруна ылайык корголгон эфирдик же кабелдик берүүлөргө киргизилген болсо.

2. Фонограмма чыгаруучунун укуктары ушул Мыйзамга ылайык төмөнкү учурларда таанылат:

1) фонограмманы чыгаруучу Кыргыз Республикасынын жараны же Кыргыз Республикасынын аймагында расмий түрдө жайгашкан юридикалык жак болсо;

2) фонограмма биринчи жолу Кыргыз Республикасында жарыяланган болсо. Эгерде фонограмма Кыргыз Республикасынын чегинен тышкары жерде жарыялангандан кийин 30 күндүн ичинде Кыргыз Республикасында жарыяланса, ал ошондой эле Кыргыз Республикасында биринчи жолу жарыяланган деп эсептелет.

3. Эгерде уюмдун Кыргыз Республикасынын аймагында расмий жайгашкан жери болсо жана Кыргыз Республикасынын аймагында жайгашкан өткөргүчтөрдү колдонуп көрсөтсө, анын эфирдик же кабелдик берүү боюнча укуктары ушул Мыйзамга ылайык таанылат.

4. Чет элдик аткаруучулардын, фонограмма чыгаруучулардын, телерадиоберүү жана кабелдик уюмдардын укуктары Кыргыз Республикасынын аймагында Кыргыз Республикасынын эл аралык келишимдерине ылайык таанылат.

35-берене. Чектеш укуктардын объектилери

Тегеректеш укуктар алардын максатына, мазмунуна жана кадыр-баркына, ошондой эле аларды билдирүү ыкмасына жана формасына карабастан, телерадио жана кабелдик уюмдардын чыгармаларына, аткарууларына, фонограммаларына жана берүүлөрүнө жайылтылат.

36-берене. Чектеш укуктардын субъекттери

1. Чектеш укуктардын субъекттери болуп аткаруучулар, фонограмма чыгаруучулар жана телерадио же кабелдик уктуруу уюмдары саналат.

2. Фонограмма чыгаруучу же эфирдик же кабелдик берүүнү камсыз кылган уюм ушул бөлүмдө көрсөтүлгөн укуктарын аткаруучу жана фонограммага жазылган же эфирге же кабель аркылуу берилген чыгарманын автору менен түзүлгөн келишим боюнча алынган укуктардын чегинде жүзөгө ашырат.

Спектаклдин режиссерунан алынган коюуну колдонууга уруксат коюуга катышкан башка аткаруучулардан, ошондой эле аткарылып жаткан чыгарманын авторунан уруксат алуу зарылдыгын жокко чыгарбайт.

3. Аткаруучу ушул бөлүмдө көрсөтүлгөн укуктарды аткарылган чыгарманын авторунун укуктарын сактоо менен жүзөгө ашырат.

4. Чектеш укуктарды түзүү же жүзөгө ашыруу үчүн эч кандай формалдуулук талап кылынбайт. Фонограмма чыгаруучу жана аткаруучу өз укуктары жөнүндө билдирүү үчүн фонограмманын ар бир нускасына жана/же аны камтыган ар бир кутуга коюлуучу жана үч элементтен турган чектеш укуктарды коргоо белгисин колдонууга укуктуу:

тегеректин ичиндеги латын тамгасы "P" - P;

өзгөчө чектеш укуктардын ээсинин аты-жөнү (наамы);

фонограмманын биринчи жарыяланган жылы.

5. (КРнын 2011-жылдын 27-июнундагы № 58 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

6. Эгерде өткөрүлүп берилүүчү укуктардын мүнөзүнөн башкача келип чыкпаса, ушул Мыйзамдын автордук укук келишимдери жөнүндөгү жоболору аткаруучу менен фонограмма чыгаруучусунун ортосундагы укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишимдерге колдонулат.

(Кыргыстан Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58 Мыйзамдары менен редакцияланган)

37-статья. Аткаруучунун укуктары

1. Ушул Мыйзамда каралган учурлардан тышкары, аткаруучу өзүнүн аткаруусуна же коюлган оюнуна карата төмөнкүдөй жеке мүлктүк эмес жана мүлктүк укуктарга ээ болот:

ысымга болгон укук;

аткаруучунун ар-намысына жана кадыр-баркына доо кетириши мүмкүн болгон ар кандай бурмалоодон же башка кол салуудан аткарууну же коюлган оюнду коргоо укугу;

аткарууну же коюлган оюнду ар кандай формада пайдалануу укугу, анын ичинде аткарууну же коюлган оюнду пайдалануунун ар бир түрү үчүн сый акы алуу укугу.

2. Аткарууну же коюлган оюнду пайдаланууга өзгөчө укук төмөнкү аракеттерди жүзөгө ашыруу, уруксат берүү же тыюу салуу укугун билдирет:

1) эгерде мындай берүү үчүн колдонулган аткаруу же коюу мурда эфирге чыкпаса же жаздырууну колдонуу менен аткарылбаса, аткарууну же коюлган оюнду эфирге чыгаруу же кабель аркылуу жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо;

2) мурда жазылбаган аткарууну же коюлушту жаздыруу;

3) аткаруунун же коюлган оюндун жазмасын кайра чыгарууга;

4) эгерде жазуу башында коммерциялык максаттарда жасалбаса, аткаруунун же коюлган оюндун жазмасын эфирге чыгарууга же кабель аркылуу берүүгө;

5) аткаруучунун катышуусундагы аткарууну же коюлушту камтыган коммерциялык максатта жарыяланган фонограмманы ижарага берүү. Бул укук аткарууну же коюлушту фонограммага жаздыруу боюнча келишим түзүлгөндөн кийин фонограмма чыгаруучуга өтөт; бул учурда аткаруучу мындай фонограмманын нускаларын ижарага бергендиги үчүн сый акы алуу укугун сактап калат (ушул Мыйзамдын 39-беренесинин 2-бөлүгү);

6) аткаруунун же коюлган оюндун жаздыруусун каалаган адам каалаган жерден жана каалаган убакта ага кире ала тургандай кылып жалпыга маалымдоо үчүн билдирүү (жалпыга маалымдоо укугу);

7) фонограммага жазылган аткаруунун же коюлган оюндун түп нускасын же көчүрмөлөрүн сатуу же менчик укугун башка жол менен өткөрүп берүү аркылуу таратуу. Эгерде фонограммага жазылган аткаруунун же коюлган оюндун түп нускасы же көчүрмөлөрү сатуу же менчик укугун башка жол менен өткөрүп берүү аркылуу жарандык жүгүртүүгө мыйзамдуу түрдө киргизилсе, аларды андан ары Кыргыз Республикасынын аймагында жайылтууга аткаруучунун макулдугусуз жана сый акы төлөбөстөн жол берилет.

3. Ушул берененин 2-бөлүгүнүн 3-пунктунда каралган аткаруучунун өзгөчө укугу төмөнкү учурларга жайылтылбайт:

аткаруунун же коюлган оюндун түп нускасы аткаруучунун макулдугу менен жазылган болсо;

аткарууну же коюлган оюнду кайра чыгаруу аткарууну же коюлган оюнду жаздырууда аткаруучунун макулдугу алынган максаттар үчүн жүзөгө ашырылса;

аткарууну же коюлган оюнду кайра чыгаруу ушул Мыйзамдын 42-беренесинин жоболоруна ылайык жаздыруу жүргүзүлгөн максаттар үчүн жүзөгө ашырылса.

4. Ушул берененин 2-бөлүгүндө көрсөтүлгөн уруксаттар аткаруучу тарабынан, ал эми аткаруу аткаруучулардын тобу тарабынан аткарылса, анда мындай топтун жетекчиси тарабынан колдонуучу менен жазуу жүзүндөгү келишим түзүү аркылуу берилет.

5. Эгерде аткаруучунун телерадио же кабелдик уктуруу уюму менен түзгөн келишиминде ачык каралса, ушул берененин 2-бөлүгүнүн 1, 2 жана 3-пункттарында көрсөтүлгөн уруксаттар аткаруунун же коюлган оюндун кийинки берүүлөрүнө, эфирге чыгаруу үчүн жаздырууга жана мындай жаздырууну телерадио же кабелдик уктуруу уюмдары тарабынан кайра чыгарууга талап кылынбайт. Мындай пайдалануу үчүн аткаруучуга төлөнүүчү сый акынын өлчөмү да ушул келишимде белгиленет.

6. Аудиовизуалдык чыгарманы жаратуу үчүн аткаруучу менен аудиовизуалдык чыгарманы чыгаруучусунун ортосунда келишим түзүү аткаруучу тарабынан ушул берененин 2-бөлүгүнүн 1, 2, 3 жана 4-пункттарында көрсөтүлгөн укуктарды берүүнү билдирет.

Аткаруучу тарабынан мындай укуктарды берүү аудиовизуалдык чыгарманы пайдалануу менен гана чектелет жана келишимде башкача каралбаса, аудиовизуалдык чыгармада жазылган үндү же сүрөттөрдү өзүнчө пайдалануу укуктарын камтыбайт.

7. Ушул берененин 2-бөлүгүндө каралган аткаруучунун өзгөчө укуктары келишим боюнча башка адамдарга өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

8. Өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишим ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталышы мүмкүн. Келишимдерди каттоо үчүн каттоо акысы салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык алынат.

(Кыргы Республикасынын 2008-жылдын 5-августундагы № 197, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2020-жылдын 23-мартындагы № 29, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

38-статья. Фонограмма чыгаруучунун укуктары

1. Ушул Мыйзамда каралган учурларды кошпогондо, фонограмма чыгаруучуга фонограмманы өзүнүн фонограммасына карата ар кандай формада пайдаланууга, анын ичинде фонограмманы пайдалануунун ар бир түрү үчүн сый акы алууга өзгөчө укуктар таандык.

2. Фонограмманы пайдаланууга өзгөчө укук төмөнкү аракеттерди жасоого же уруксат берүүгө укукту билдирет:

1) фонограмманы түз же кыйыр түрдө кайра чыгарууга;

2) фонограмманы кандайдыр бир жол менен кайра жасоо же кайра иштеп чыгуу;

3) фонограмманын көчүрмөлөрүн таратуу, башкача айтканда, аларды сатуу, ижарага берүү жана башкалар;

4) фонограмманын көчүрмөлөрүн, анын ичинде ошол фонограмманы чыгаруучунун уруксаты менен даярдалган көчүрмөлөрдү жайылтуу максатында импорттоого;

5) фонограмманы каалаган адам каалаган жерден жана каалаган убакта өз каалоосу боюнча ала тургандай кылып жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо (жалпыга маалымдоо үчүн кабарлоо укугу);

6) фонограмманы эфир же кабель аркылуу берүүгө.

3. Эгерде мыйзамдуу түрдө жарыяланган фонограмманын нускалары аларды сатуу аркылуу жарандык жүгүртүүгө киргизилсе, анда аларды андан ары жайылтууга фонограмма чыгаруучунун макулдугусуз жана сый акы төлөбөстөн жол берилет.

Фонограмманын нускаларын ижарага берүү аркылуу таратуу укугу, ал нускалардын менчигине карабастан, фонограмманы чыгаруучуга таандык.

4. Ушул берененин 2-бөлүгүндө каралган фонограмманы чыгаруучунун өзгөчө укуктары келишим боюнча башка адамдарга өткөрүлүп берилиши мүмкүн.

5. Өзгөчө укуктарды өткөрүп берүү жөнүндө келишим ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда катталышы мүмкүн. Келишимдерди каттоо үчүн каттоо акысы салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык алынат.

39-берене. Фонограмма чыгаруучунун жана аткаруучунун макулдугусуз коммерциялык максатта жарыяланган фонограммаларды пайдалануу

1. Ушул Мыйзамдын 37 жана 38-беренелеринин жоболорунан тышкары, коммерциялык максатта жарыяланган фонограмманы чыгаруучунун жана аткаруусу ушундай фонограммага жазылган аткаруучунун макулдугусуз, бирок сый акы төлөө менен төмөнкүлөргө жол берилет:

1) фонограмманы эл алдында аткаруу;

2) фонограмманы эфирге чыгаруу;

3) фонограмманы жалпы элге кабель аркылуу кабарлоо.

Коомчулукка жеткиликтүү кылынган фонограммалар коммерциялык максатта жарыяланган фонограммаларга барабар деп эсептелет.

2. Ушул берененин 1-бөлүгүндө каралган сый акыны чогултуу, бөлүштүрүү жана төлөө фонограмма чыгаруучулардын жана аткаруучулардын укуктарын жамааттык негизде башкаруучу уюмдардын бири тарабынан (ушул Мыйзамдын 44-беренеси), бул уюмдардын ортосундагы келишимге ылайык жүзөгө ашырылат. Эгерде ушул келишимде башкача каралбаса, көрсөтүлгөн сый акы фонограмма чыгаруучу менен аткаруучунун ортосунда тең бөлүштүрүлөт.

3. Акынын өлчөмү жана аны төлөө шарттары бир жагынан фонограмманы колдонуучу же мындай колдонуучулардын бирикмелери менен экинчи жагынан фонограмма чыгаруучулардын жана аткаруучулардын укуктарын башкаруучу уюмдардын ортосундагы макулдашуу менен, ал эми тараптар мындай макулдашууга жетише албаса, ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан аныкталат.

Фонограмманы пайдалануунун ар бир түрү үчүн сый акынын өлчөмү белгиленет.

4. Фонограммаларды колдонуучулар ушул берененин 2-бөлүгүндө көрсөтүлгөн уюмга фонограмманы колдонуу саны жөнүндө так маалыматты камтыган программаларды, ошондой эле сый акыны чогултуу жана бөлүштүрүү үчүн зарыл болгон башка маалыматтарды жана документтерди берүүгө милдеттүү.

Кыргыз Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14 Мыйзамы менен мамлекеттик тилде жазылган 39-беренеге өзгөртүү киргизилди.

40-берене. Телерадиоберүү уюмдарынын укуктары

1. Ушул Мыйзамда каралган учурларды кошпогондо, телерадиоберүү уюму өзүнүн берүүсүнө карата берүүнү каалаган формада пайдаланууга жана берүүнү пайдаланууга уруксат берүүгө, анын ичинде мындай уруксатты бергендиги үчүн сый акы алуу укугуна ээ.

2. Берүүнү пайдаланууга уруксат берүү боюнча өзгөчө укук телерадиоберүү уюмунун төмөнкү аракеттерге уруксат берүү укугун билдирет:

1) өзүнүн берүүсүн бир эле учурда башка телерадиоберүү уюмуна берүүгө;

2) программаны жалпы коомчулукка кабель аркылуу көрсөтүү;

3) программаны жаздыруу;

4) программанын жаздыруусун ойнотуу;

5) акы төлөнүүчү кирүү мүмкүнчүлүгү бар жерлерде программаны коомчулукка көрсөтүү.

3. Ушул берененин 2-бөлүгүнүн 4-пунктунда каралган телерадиоберүү уюмунун өзгөчө укугу төмөнкү учурларда колдонулбайт:

берүүнүн жаздыруусу телерадиоберүү уюмунун макулдугу менен жүргүзүлгөн;

берүүлөрдү кайра чыгаруу ушул Мыйзамдын 42-беренесинин жоболоруна ылайык ал кандай максатта жазылса, ошол эле максаттарда жүзөгө ашырылат.

41-берене. Кабелдик телерадиоберүү уюмдарынын укуктары

1. Ушул Мыйзамда каралган учурларды кошпогондо, кабелдик уктуруу уюму өзүнүн берүүсүнө карата берүүнү каалагандай түрдө пайдаланууга жана берүүнү пайдаланууга уруксат берүүгө, анын ичинде мындай уруксатты бергендиги үчүн сый акы алуу укугуна ээ.

2. Берүүнү пайдаланууга уруксат берүү боюнча өзгөчө укук кабелдик уктуруу уюмунун төмөнкү аракеттерге уруксат берүү укугун билдирет:

1) башка кабелдик телерадиоберүү уюму тарабынан берилген берүүсүн жалпыга кабель аркылуу бир эле учурда кабарлоого;

2) программаны эфирге чыгаруу;

3) программаны жаздыруу;

4) программанын жаздыруусун ойнотуу;

5) акы төлөнүүчү кирүү мүмкүнчүлүгү бар жерлерде программаны коомчулукка көрсөтүү.

3. Ушул берененин 2-бөлүгүнүн 4-пунктунда каралган кабелдик уктуруу уюмунун өзгөчө укугу төмөнкү учурларга жайылтылбайт:

берүүнүн жаздыруусу кабелдик уктуруу уюмунун макулдугу менен жүргүзүлгөн;

42-берене. Аткаруучунун, фонограмма чыгаруучунун, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун укуктарын чектөө

1. Ушул Мыйзамдын 37-41-беренелеринин жоболорунан четтеп, аткаруучунун, фонограмманы чыгаруучунун, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун макулдугусуз жана сый акы төлөбөстөн, аткарууну, коюуну, эфирге берүүнү, кабелдик берүүнү жана алардын жаздырууларын пайдаланууга, ошондой эле фонограммаларды кайра чыгарууга төмөнкүлөргө жол берилет:

1) учурдагы окуялардын рецензиясына спектаклден, коюлуштан, саундтректен, эфирдик же кабелдик берүүдөн кыска үзүндүлөрдү кошууга;

2) окутуу же илимий изилдөө максатында гана;

3) аткаруудан, коюлган оюндан, фонограммадан, эфирден же кабель аркылуу берүүдөн кыска үзүндүлөр түрүндөгү цитата үчүн, эгерде мындай цитата маалымат берүү максатында жүргүзүлсө. Бирок, эфирдеги же кабелдик берүү уюму тарабынан коммерциялык максатта жарыяланган фонограмманын нускаларын эфирге же кабелдик берүү үчүн ар кандай пайдаланууга ушул Мыйзамдын 39-беренесинин жоболорун сактоо менен гана жол берилет;

4) адабият, илим жана искусство чыгармаларынын авторунун мүлктүк укуктарын чектөөгө байланыштуу ушул Мыйзамдын 18-25-беренелеринин жоболорунда белгиленген башка учурларда.

2. Ушул Мыйзамдын 37-41-беренелеринин жоболоруна карабастан, аткаруучунун, фонограмманы чыгаруучунун же эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун макулдугусуз эфирдик же кабелдик берүүнү же анын жаздыруусун пайдаланууга, ошондой эле фонограмманы жеке максаттарда көчүрүүгө жол берилет. Фонограмманы көчүрүүгө ушул Мыйзамдын 26-беренесине ылайык сый акы төлөө шартында жол берилет.

3. Эгерде кыска мөөнөттүү жаздыруу же кайра чыгаруу телерадиоберүү уюму тарабынан өзүнүн жабдууларын колдонуу менен жана өзүнүн берүүлөрү үчүн жүргүзүлсө, аткаруучудан, фонограмма чыгаруучудан, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунан аткаруунун, коюунун же берүүнүн кыска мөөнөттүү жаздырууларын жасоого, мындай жаздырууларды кайра чыгарууга жана коммерциялык максаттарда жарыяланган фонограмманы кайра чыгарууга уруксат алууга ушул Мыйзамдын 37, 38, 40 жана 41-беренелеринин жоболору төмөнкүлөр шартында колдонулбайт:

1) ушул бөлүктүн жоболоруна ылайык мындай жаздырууну кыска мөөнөттүү жаздыруу же кайра чыгаруу жүзөгө ашырылуучу коюлушту, аткарууну же берүүнү өзүн эфирге чыгарууга телерадиоберүү уюмунун алдын ала уруксат алышы;

2) ушул Мыйзамдын 24-беренесинин жоболоруна ылайык телерадиоберүү уюму тарабынан чыгарылган адабият, илим жана искусство чыгармаларын кыска мөөнөттүү пайдаланууну жазууга байланыштуу белгиленген мөөнөттүн ичинде аны жок кылуу, анын бир гана документтик мүнөзүнө негизделген расмий архивдерде сакталышы мүмкүн болгон бир нускасын кошпогондо.

4. Ушул беренеде каралган чектөөлөр фонограмманы, аткарууну, коюуну, эфирге же кабелдик берүүлөрдү жана алардын жаздырууларын, ошондой эле аларга кирген адабий, илимий жана көркөм чыгармаларды кадимкидей колдонууга зыян келтирбестен жана аткаруучунун, фонограмманы чыгаруучунун, эфирге же кабелдик берүү уюмунун жана аталган чыгармалардын авторлорунун мыйзамдуу кызыкчылыктарына шек келтирбестен колдонулат.

43-статья. Чектеш укуктардын колдонулуш мөөнөтү

1. Ушул бөлүмдө аткаруучуга карата каралган укуктар биринчи аткаруудан же коюлган оюндан кийин 50 жыл бою күчүндө болот.

Ушул Мыйзамдын 37-беренесинде белгиленген аткаруучунун атына жана аткаруунун же коюлган оюндун ар кандай бурмалоодон же башка укук бузуулардан коргоого болгон укуктары түбөлүккө корголот.

2. Фонограмма чыгаруучуга карата ушул бөлүмдө каралган укуктар фонограмма биринчи жолу жарыялангандан кийин 50 жыл бою же эгерде фонограмма ушул мөөнөттүн ичинде жарыяланбаса, анын биринчи жаздыруусунан кийин 50 жыл бою күчүндө болот.

3. Ушул бөлүмдө телерадиоберүү уюмуна карата каралган укуктар ал уюм эфирге чыккандан кийин 50 жыл бою күчүндө болот.

4. Ушул бөлүмдө кабелдик телерадиоберүү уюмуна карата каралган укуктар ал уюм кабелдик берүүнү жүзөгө ашыргандан кийин 50 жыл бою күчүндө болот.

5. Ушул берененин 1, 2, 3 жана 4-бөлүктөрүндө каралган мөөнөттөрдү эсептөө мөөнөттүн башталышы үчүн негиз болгон юридикалык факт болгон жылдан кийинки жылдын 1-январынан башталат.

6. Эгерде кылмышкер репрессияланып, өлгөндөн кийин реабилитацияланса, анда ушул беренеде каралган укуктарды коргоо мөөнөтү реабилитацияланган жылдан кийинки жылдын 1-январынан тартып күчүнө кирет.

7. Фонограмманы аткаруучунун, чыгаруучунун, эфирдик же кабелдик уктуруу уюмунун мураскорлору (юридикалык жактарга карата - укуктук мураскорлору) аткарууну, коюуну, фонограмманы, эфирдик же кабелдик берүүнү колдонууга уруксат берүү жана ушул берененин 1, 2, 3 жана 4-бөлүктөрүндө көрсөтүлгөн мөөнөттөрдүн калган бөлүгүндө сый акы алуу укугуна ээ болушат.

IV бөлүм
Мүлк укуктарын жамааттык башкаруу

44-берене. Мүлк укуктарын жамааттык башкаруунун максаттары

1. Авторлордун, аткаруучулардын, фонограмма чыгаруучулардын жана башка автордук укук жана чектеш укуктардын ээлеринин мүлктүк укуктарын жекече негизде иш жүзүндө ишке ашыруу кыйын болгон учурларда камсыз кылуу максатында, аталган адамдардын мүлктүк укуктарын жамааттык негизде башкаруучу уюмдар түзүлүшү мүмкүн.

Мындай уюмдар түздөн-түз автордук укук жана чектеш укуктардын ээлери тарабынан түзүлөт жана алар тарабынан берилген ыйгарым укуктардын чегинде, мыйзамда белгиленген тартипте бекитилген уставдын негизинде иштейт. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмдун уставында ушул Мыйзамдын талаптарына жооп берген жоболор камтылышы керек. Авторлордун мүлктүк укуктарын жамааттык негизде башкарган уюмду каттоодон баш тартуу ушул Мыйзамдын, ошондой эле коомдук бирикмелерди каттоо тартибин белгилеген мыйзамдардын талаптарын бузган учурларда болушу мүмкүн.

2. Кыргыз Республикасынын аймагында мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюмдарды түзүүгө жол берилет, бирок укуктардын же укук ээлеринин бир категориясын башкаруу үчүн бирден ашык уюм түзүлбөшү керек.

Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюмдарды түзүү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын макулдугу менен жүзөгө ашырылат.

3. Төмөнкү категориядагы укуктарды башкаруу үчүн менчик укуктарын жамааттык негизде башкаруучу уюмдар түзүлүшү мүмкүн:

1) жарыяланган музыкалык чыгармаларга (тексти менен же текстсиз) жана музыкалык жана драмалык чыгармалардан үзүндүлөрдү коомдук аткарууга, эфирге же кабелдик берүүлөргө, анын ичинде ретрансляциялоо жолу менен аткарууга байланыштуу эксклюзивдүү укуктарды башкаруу;

2) аудиовизуалдык чыгармада колдонулган музыкалык чыгармалардын (тексти менен же текстсиз) авторлору болгон композиторлордун мындай аудиовизуалдык чыгарманы эл алдында аткаруу же эфирге же кабель аркылуу берүү үчүн сый акы алуу укуктарын жүзөгө ашыруу;

3) көркөм өнөр чыгармасына карата кайра сатуу укугун башкаруу;

4) фонограммаларды жана аудиовизуалдык чыгармаларды жеке максаттарда кайра чыгаруу үчүн авторлордун, аткаруучулардын, фонограммаларды жана аудиовизуалдык чыгармаларды чыгаруучулардын сый акы алуу укуктарын жүзөгө ашыруу;

5) аткаруучулардын коомдук аткаруу үчүн, ошондой эле коммерциялык максаттарда жарыяланган фонограммаларды эфирге же кабель аркылуу берүү үчүн сый акы алуу укуктарын жүзөгө ашыруу;

6) фонограмма чыгаруучулардын коомдук аткаруу үчүн, ошондой эле коммерциялык максаттарда жарыяланган фонограммаларды эфирге же кабель аркылуу берүү үчүн сый акы алуу укуктарын жүзөгө ашыруу.

(Кыргыстан Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2014-жылдын 21-январындагы № 14, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

45-берене. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюмдар

1. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруу боюнча ыйгарым укуктар мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюмга түздөн-түз автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлери тарабынан жазуу жүзүндөгү келишимдердин же алардын мындай уюмга мүчөлүгүнүн негизинде ыктыярдуу түрдө, ошондой эле ушул сыяктуу укуктарды башкаруучу чет өлкөлүк уюмдар менен тиешелүү келишимдердин негизинде өткөрүлүп берилет. Мындай келишимдер автордук укук келишимдери болуп саналбайт жана ушул Мыйзамдын 30-33-беренелеринин жоболору аларга карата колдонулбайт.

Ушул Мыйзамдын III бөлүмүнө ылайык корголгон автордук укуктун жана чектеш укуктардын ар кандай автору, анын мураскери же башка ээси өзүнүн мүлктүк укуктарын жүзөгө ашырууну келишим боюнча мындай уюмга өткөрүп берүүгө укуктуу, ал эми уюм бул укуктарды жамааттык негизде жүзөгө ашырууну өзүнө алууга милдеттүү, эгерде мындай категориядагы укуктарды башкаруу бул уюмдун уставдык ишине тиешелүү болсо.

Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюм коммерциялык иш жүргүзүүгө, ошондой эле жамааттык негизде башкаруу үчүн алынган чыгармаларды жана чектеш укуктардын объектилерин пайдаланууга укуксуз.

Менчик укуктарын жамааттык негизде башкарган уюмдун ишмердүүлүгү монополия деп эсептелбейт жана монополияга каршы мыйзамдар менен белгиленген чектөөлөргө дуушар болбойт.

2. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюм чыгармаларды жана чектеш укуктардын объектилерин тиешелүү пайдалануу үчүн колдонуучулар менен лицензиялык келишим түзөт. Мындай лицензиялык келишимдердин шарттары бир категориядагы бардык колдонуучулар үчүн бирдей болушу керек. Уюм жетиштүү негиздерсиз колдонуучу менен лицензиялык келишим түзүүдөн баш тарта албайт.

Мындай лицензиялык келишимдер бардык чыгармаларды жана чектеш укуктардын объектилерин анда каралган ыкмалар менен пайдаланууга уруксат берет жана ушул берененин 1-бөлүгүнө ылайык уюмга ыйгарым укуктарын өткөрүп бербегендерди кошо алганда, автордук укуктун жана чектеш укуктардын бардык ээлеринин атынан берилет.

Лицензиялык келишим түзгөн бардык колдонуучулар белгиленген тартипте мамлекеттик каттоодон өтүп, ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдан тиешелүү үлгүдөгү мамлекеттик каттоо күбөлүгүн алышы керек. Сертификатты берүү үчүн салыктык эмес кирешелер жөнүндө Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык акы алынат.

Мындай лицензиялык келишимдер боюнча алардын чыгармаларын жана чектеш укуктардын объектилерин пайдаланууга байланыштуу автордук укук жана чектеш укук ээлеринин колдонуучуларга карата бардык мүмкүн болгон мүлктүк дооматтары лицензиялык келишимдерди түзгөн уюм тарабынан чечилиши керек.

21. Лицензиялык келишимдерди түзүү тартиби Кыргыз Республикасынын Жарандык кодексинин 406-беренесине ылайык жүргүзүлөт.

3. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюм талап кылынбаган сый акыны уюмдун эсебине түшкөн күндөн тартып үч жылдан кийин бөлүштүрүлгөн суммада кошуу же өзү өкүл болгон автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлеринин кызыкчылыгында башка максаттарда пайдалануу укугуна ээ.

(Кыргы Республикасынын 1999-жылдын 6-ноябрындагы № 120, 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2020-жылдын 23-мартындагы № 29, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)

46-берене. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкаруучу уюмдардын функциялары жана милдеттери

1. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюм өзү өкүл болгон автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлеринин атынан жана алардан алынган ыйгарым укуктардын негизинде төмөнкү функцияларды аткарат:

1) колдонуучулар менен сый акынын өлчөмү жана лицензиялык келишимдерди түзүүнүн башка шарттары боюнча макулдашат;

2) мындай уюм тарабынан башкарылуучу укуктарды пайдалануу үчүн колдонуучулар менен лицензиялык келишимдерди түзөт;

3) бул уюм лицензиялык келишим түзбөстөн, мындай сый акыны чогултуу менен гана алектенүүгө укуктуу болгон учурларда (ушул Мыйзамдын 26-беренеси жана 39-беренесинин 2 жана 3-бөлүктөрү), колдонуучулар менен сый акынын өлчөмүн макулдашат;

4) лицензиялык келишимде каралган сый акыны жана (же) ушул бөлүктүн 3-пунктунда каралган сый акыны өндүрүп алат;

5) чогултулган сый акыны өзү өкүл болгон автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлерине бөлүштүрөт жана төлөп берет;

6) мындай уюм тарабынан башкарылуучу укуктарды коргоо үчүн зарыл болгон ар кандай юридикалык аракеттерди жасайт;

7) автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлеринен алынган ыйгарым укуктарга ылайык башка иш-аракеттерди жүзөгө ашырат.

Ушул бөлүктүн 4 жана 5-пункттарында каралган функцияларды мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган бирден ашык уюм аткара албайт.

2. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюм автордук укук жана чектеш укуктардын ээлеринин кызыкчылыгында төмөнкү милдеттенмелерди аткарууга милдеттүү:

1) ушул берененин 1-бөлүгүнүн 4-пунктунун жоболоруна ылайык чогултулган сый акыны автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлерине бөлүштүрүү жана төлөө үчүн гана пайдаланууга. Бул учурда, уюм чогултулган сый акы суммасынан мындай сый акыны чогултуу, бөлүштүрүү жана төлөө боюнча өзүнүн иш жүзүндөгү чыгымдарын жабуу үчүн, ошондой эле бул уюм тарабынан анын мүчөлөрүнүн чечими боюнча түзүлгөн атайын фонддорго багытталган суммаларды кармап калууга укуктуу. Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети Кыргыз Республикасынын аймагында чыгармаларды жана чектеш укуктардын объектилерин пайдалануу үчүн Мамлекеттик интеллектуалдык менчик фондуна чегерүүлөрдүн өлчөмдөрүн белгилейт;

2) ушул бөлүктүн 1-пунктунда көрсөтүлгөн суммаларды алып салгандан кийин, чогултулган сый акы суммасын чыгармаларды жана чектеш укуктардын объектилерин иш жүзүндө пайдаланууга пропорционалдуу түрдө бөлүштүрөт жана үзгүлтүксүз төлөп турат;

3) сый акы төлөө менен бир убакта автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээлерине алардын укуктарын пайдалануу жөнүндө маалыматтарды камтыган отчетторду берүүгө.

3. Ушул берененин 1-бөлүгүнүн 4-пунктуна ылайык мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмга сый акы чогултууга ыйгарым укук бербеген автордук укук жана чектеш укуктардын ээлери андан өздөрүнө тиешелүү сый акыны төлөөнү талап кылууга, ошондой эле бул уюм тарабынан колдонуучуларга берилген лицензиялардан өздөрүнүн чыгармаларын жана чектеш укуктардын объектилерин алып салууга укуктуу.

47-берене. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмдардын ишин көзөмөлдөө

1. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюм өзүнүн ишин көзөмөлдөөнү жүзөгө ашыруучу ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга төмөнкү маалыматтарды берүүгө милдеттүү:

1) мындай уюмдун уставына же башка уюштуруу документтерине киргизилген өзгөртүүлөр жөнүндө;

2) мындай уюм тарабынан окшош укуктарды башкарган чет өлкөлүк уюмдар менен түзүлгөн эки тараптуу жана көп тараптуу келишимдер боюнча;

3) жалпы чогулуштардын чечимдери боюнча;

4) талап кылынбаган сый акы жана аудиттин жыйынтыктары жөнүндө маалыматты камтыган жылдык баланс, жылдык отчет жөнүндө;

5) мындай уюмду өкүлдөөгө ыйгарым укуктуу адамдар жөнүндө.

2. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган мындай уюмдан уюмдун ишинин ушул Мыйзамга, коомдук бирикмелер жөнүндө мыйзамдарга же башка мыйзамдарга, ошондой эле мындай уюмдун уставына шайкештигин текшерүү үчүн зарыл болгон кошумча маалыматты суроого укуктуу.

3. Мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмдар түзүлгөнгө чейин ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган ушул Мыйзамдын 44-беренесинин 3-бөлүгүнүн 16-пункттарында көрсөтүлгөн укуктардын категорияларын башкаруу боюнча бул уюмдардын функцияларын жана милдеттерин аткарат. Ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмдардын функцияларын жана милдеттерин аткаруу ушул бөлүмгө ылайык жүзөгө ашырылат.

(Кыргы Республикасынын 2014-жылдын 21-январындагы № 14, 2023-жылдын 17-мартындагы № 62 Мыйзамдары менен редакцияланган)
V бөлүм
Автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоо

48-берене. Автордук укукту жана чектеш укуктарды бузуу

Ушул Мыйзамда каралган автордук жана чектеш укуктарды бузуу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жарандык, жазык жана башка жоопкерчиликке алып келет.

(КР 17-жылдын 2023-мартындагы № 62 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

49-берене. Автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоо боюнча жарандык жана башка чаралар

1. Автордук укукту жана чектеш укуктарды коргоо сот тарабынан:

1) укуктарды таануу;

2) укук бузулганга чейин болгон кырдаалды калыбына келтирүү;

3) мыйзамды бузган же аны бузуу коркунучун жараткан аракеттерге бөгөт коюу;

4) келтирилген зыяндын ордун толтуруу, анын ичинде алынбай калган пайда;

5) зыяндын ордун толтуруунун ордуна автордук укукту жана чектеш укуктарды бузуунун натыйжасында укук бузуучу алган кирешени өндүрүп алуу;

6) зыяндын ордун толтуруунун же кирешени өндүрүүнүн ордуна соттун кароосу боюнча аныкталуучу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген 20дан 50 000ге чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө компенсация төлөө;

7) алардын укуктарын коргоого байланыштуу мыйзам актыларында каралган башка чараларды көрүү.

Ушул бөлүктүн 4, 5, 6-пункттарында көрсөтүлгөн чаралар автордук укуктун жана чектеш укуктардын ээсинин каалоосу боюнча колдонулат.

2. Өзгөчө автордук жана чектеш укуктардын ээлери, ошондой эле алардын өкүлү болгон жана мүлктүк укуктарды жамааттык негизде башкарган уюмдар өздөрүнүн укуктарын коргоо үчүн белгиленген тартипте сотко жана тиешелүү укук коргоо органдарына кайрылууга укуктуу.

3. Чыгармалардын же фонограммалардын контрафакттык нускалары соттун же судьянын чечими боюнча милдеттүү түрдө конфискацияланууга тийиш. Чыгармалардын же фонограммалардын конфискацияланган контрафакттык нускалары автордук укуктун же чектеш укуктун ээсинин өтүнүчү боюнча кайтарылып берилгенден башка учурларда жок кылынууга жатат. Чыгармалардын же фонограммалардын контрафакттык нускаларын даярдоо жана чыгаруу үчүн пайдаланылган материалдарды жана жабдууларды конфискациялоо жөнүндө сот же судья жалгыз чечим чыгарышы мүмкүн.

4. Көркөм искусство чыгармасынын түп нускасын, кол жазмасын же аудиовизуалдык чыгарманын акыркы вариантын (терс, түпнуска жазуу) байкабастыктан атайылап жок кылууга же жок кылууга күнөөлүү адам автордун же чектеш укуктар ээсинин талабы боюнча ушул статьянын 1-бөлүгүнүн талаптарына ылайык келтирилген материалдык жана моралдык зыяндын ордун толтурууга милдеттүү.

(Кыргы Республикасынын 2011-жылдын 27-июнундагы № 58, 2021-жылдын 24-майындагы № 69 Мыйзамдары менен редакцияланган)

50-берене. Автордук укукту жана чектеш укуктарды бузуу иштери боюнча доону камсыз кылуу ыкмалары

1. Сот же судья өз алдынча иш алып барып, жоопкерге же анын автордук укукту жана чектеш укуктарды бузуучу деп эсептөөгө жетиштүү негиздер бар адамга белгилүү бир аракеттерди жасоого (ушул Мыйзамда каралган чыгармалардын жана фонограммалардын көчүрмөлөрүн даярдоо, кайра чыгаруу, сатуу, ижарага берүү, импорттоо же башка пайдалануу, ошондой эле жасалма деп болжолдонгон чыгармалардын жана фонограммалардын нускаларын жарандык жүгүртүүгө чыгаруу максатында ташуу, сактоо же ээлик кылуу) тыюу салуу жөнүндө чечим чыгара алат.

2. Сот же судья өз алдынча иш алып барып, жасалма деп шектелген чыгармалардын жана фонограммалардын бардык нускаларын, ошондой эле аларды өндүрүү жана кайра чыгаруу үчүн арналган материалдарды жана жабдууларды алып коюу жана конфискациялоо жөнүндө чечим чыгара алат.

Эгерде автордук укуктун же чектеш укуктардын бузулушунун жетиштүү далилдери болсо, анда тергөө органы, тергөөчү, сот же судья жасалма деп шектелген чыгармалардын же фонограммалардын нускаларын, аталган чыгармалардын же фонограммалардын нускаларын даярдоо жана кайра чыгаруу үчүн арналган материалдарды жана жабдууларды, ошондой эле ушул Мыйзамды бузган аракеттердин жасалгандыгынын далили болуп кызмат кыла турган документтерди издөө жана алып коюу боюнча чараларды, анын ичинде зарыл болгон учурда аларды алып коюу жана сактоо үчүн өткөрүп берүү чараларын көрүүгө милдеттүү.

(КР 27-жылдын 2011-июнундагы No 58 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

VI бөлүм
Корутунду жоболор

51-берене. Ушул Мыйзамдын күчүнө кириши жөнүндө

1. Ушул Мыйзам жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

2. Ушул Мыйзам күчүнө киргенден кийин пайда болгон автордук укук жана чектеш укуктар объектилерин түзүү жана пайдалануу боюнча мамилелерге карата колдонулат.

3. Кыргыз Республикасынын мыйзамдары ушул Мыйзамга ылайык келтирилгенге чейин, Кыргыз Республикасынын ченемдик укуктук актылары ушул Мыйзамга карама-каршы келбеген бөлүгүндө колдонулат.

4. Ушул Мыйзамдын күчү мурда автордук укук менен корголбогон чыгармаларга жана чектеш укуктардын объектилерине алардын биринчи мыйзамдуу жарыяланган күнүнөн тартып 50 жыл өткөнгө чейин же эгерде алар жарыялана элек болсо, түзүлгөн күнүнөн тартып 50 жыл өткөнгө чейин колдонулат.

5. Ушул Мыйзамдын 27-беренесинде каралган авторлордун укуктарын коргоо мөөнөтү ушул Мыйзам жарыяланганга чейин автордук укуктун мөөнөтү бүтө элек чыгармаларга карата колдонулат.

6. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү ушул Мыйзам жарыялангандан кийин үч айдын ичинде:

— мыйзамдарды ушул Мыйзамга ылайык келтирүү боюнча сунуштарды даярдасын жана Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешине киргизсин;

— Кыргыз Республикасынын Өкмөтү, Кыргыз Республикасынын министрликтери жана административдик ведомстволору тарабынан чыгарылган ченемдик укуктук актыларды ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

президент

Кыргыз Республикасы

А. Акаев