Кыргызстанда белекке берилген батирди сатууга болобу?

Саламатсызбы!

Кыргыз мыйзамдары боюнча карап көрөлү.

1. Батирди белекке берүү актысы боюнча сатуу (белек келишими)

Белекке берүү актысы (белекке берүү келишими) - менчик укугун акысыз өткөрүп берүү.

Белекке берүү келишими Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинетине караштуу Жер ресурстары, кадастр, геодезия жана картография боюнча мамлекеттик агенттиктин аймактык бөлүмүндө каттоодон өткөндөн кийин, сиз менчик укугу жөнүндө күбөлүк аласыз жана батирдин толук ээси болосуз.

Менчик ээси катары сиз батирди дароо сатууга, белекке берүүгө, алмаштырууга же мураска калтырууга укугуңуз бар; мыйзамда "жылдык чектөөлөр" жок.

2. Качан чектөөлөр болушу мүмкүн?

Эгерде батир мураска өткөн болсо, анда мурасты кабыл алуу процедурасы 6 ай бою күчүндө болот – менчик укугу жөнүндө күбөлүк бергенге чейин аны сата албайсыз.

Эгерде батир белекке берилген болсо, бирок менчигинин өтүшү Мамлекеттик реестрде каттала элек болсо, мыйзамдуу түрдө сиз али менчик ээси боло элексиз жана аны сатууга укугуңуз жок.

Кээде банктар/салык органдары кыска мөөнөттө (мисалы, белек ойдон чыгарылган болсо) кайра сатуу учурунда "шектүү транзакцияларды" текшериши мүмкүн. Бирок бул тыюу салуу эмес, текшерүү үчүн гана себеп.

3. Сатуудан салык салуу

Кыргыз Республикасынын Салык кодексине ылайык:

Батирди сатууда менчик ээси сатуудан түшкөн кирешеден киреше салыгын (10%) төлөйт. Бирок, салык жеңилдиги бар:
Эгерде батирге 1 жыл же андан ашык убакыт таандык болсо, анда аны сатууда киреше салыгы төлөнбөйт. Эгерде сиз аны белекке берүү актысын алгандан кийин бир жылдан эрте сатсаңыз, салык алынат.

Башкача айтканда, бир жыл күтүү - сатуунун мыйзамдуу талабы эмес, сатуудан түшкөн салыктан качуу үчүн салык жеңилдиги.

4. Мисал

Батирди 2025-жылдын январь айында белекке алып, Мамлекеттик реестрге каттатканбыз.

Эгерде сиз 2025-жылдын декабрында сатсаңыз → салык төлөшүңүз керек болот.
Эгерде сиз 2026-жылдын февралында сатсаңыз → салык төлөнбөйт (1 жылдан кийин бошотуу).

БАРДЫГЫ:

Батирди мүлктүк укук мамлекеттик каттоодон өткөндөн кийин дароо белекке сатууга болот.

Бир жыл күтүүнүн кереги жок. Негизги талап - сизде менчик актысынын болушу.

Бирок 10% киреше салыгын төлөбөш үчүн 1 жыл күтүү пайдалуураак.

Ошондой эле, жакын тууганыңыздан белек алган болсоңуз, 10% киреше салыгынан бошотуласыз, ал эми аны сизге жакын тууганыңыз берген эмес болсо, батир сиздин атыңызга катталгандан кийин киреше салыгын төлөөгө милдеттүүсүз.

Урматтоо менен,
Муратбек Азимбаев
Бишкек, 720005, Болота Юнусалиева көч., 80, OloloPlanet 
тел.: +996 700 987794; +996 776 987794
WhatsApp, Telegram, Signal
Электрондук почта: muratbek@azimbaev.pro
https://www.linkedin.com/in/muratbek-azimbaev-91111a4a/
Twitter: @MuratbekAz

Өтө маанилүү! Кызыл түс менен белгиленген гипершилтемени чыкылдатуу менен, жогорку оң бурчтагы Жоопкерчиликтен баш тартууну караңыз.