"Көп батирлүү үйлөрдөгү турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин шериктештиктери жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы

(Кыргы Республикасынын 2017-жылдын 12-декабрындагы № 207 (12), 2023-жылдын 15-августундагы № 182, 2025-жылдын 28-майындагы № 108 Мыйзамдары менен редакцияланган)

бөлүм 1

Жалпы жоболор

1-берене. Көп батирлүү үйлөрдүн турак жай жана турак эмес жайларынын менчик ээлеринин бирикмелери жөнүндө мыйзамдар

Көп батирлүү үйлөрдүн турак жана турак эмес жайларынын менчик ээлеринин бирикмелери жөнүндө мыйзамдар Конституциядан, Жарандык кодекстен, Турак жай кодексинен, ушул Мыйзамдан жана аларга ылайык чыгарылган Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларынан турат.

2-берене. Ушул Мыйзамдын колдонулуш чөйрөсү

Ушул Мыйзам көп батирлүү үйдүн жалпы менчигиндеги турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин ортосундагы, коммерциялык эмес уюмду — көп батирлүү үйлөрдөгү турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин бирикмесин (мындан ары үй ээлеринин бирикмеси) түзүү аркылуу аны натыйжалуу тейлөөгө жана башкарууга байланыштуу мамилелерге карата колдонулат. Ушул Мыйзам көп батирлүү үйлөрдү куруу жана реконструкциялоо учурунда жаңыдан түзүлгөн үй ээлеринин бирикмелерине да тиешелүү.

бөлүм 2

Үй ээлеринин шериктештигин түзүү жана уюштуруу документтери

Көп кабаттуу үйдөгү турак жай жана турак эмес жайлардын менчик ээлеринин бирикмеси 3-статья

1. Көп батирлүү үйдөгү турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин бирикмеси – көп батирлүү үйдөгү турак жай жана турак эмес жайлардын ээлери тарабынан көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү (кыймылсыз мүлк комплексин) биргелешип башкаруу, бул комплекстин иштешин, көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлккө ээлик кылууну, пайдаланууну жана мыйзамда белгиленген чектерде тескөөнү, ошондой эле жанаша жайгашкан аймакты жакшыртууну камсыз кылуу үчүн түзүлгөн коммерциялык эмес уюм.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги көп батирлүү үйлөрдүн турак жана турак эмес жайларынын менчик ээлери (менчик ээлери) тарабынан түзүлөт.

3. Мүчөлүккө кирүүгө каалоосун билдирген менчик ээлери турак жай менчик ээлеринин шериктештиги мамлекеттик каттоодон өткөндөн кийин анын мүчөсү болушат жана ушул Мыйзамда каралган турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн укуктарына жана милдеттерине ээ болушат.

Турак жай менчик ээлеринин шериктештигине кирбеген менчик ээлери көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү күтүү жүгүн бирдей көтөрүшөт.

4. Бир көп батирлүү үйдө эки же андан көп турак жай менчик ээлеринин шериктештигин түзүүгө жол берилбейт.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигин түзүүдө жана иштетүүдө мамлекеттик органдардын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын менчиктештирилбеген жайларга карата кызыкчылыктары алардын ыйгарым укуктуу органдары тарабынан корголот.

Мамлекеттик бийлик органдарынын ыйгарым укуктуу органдары жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары үй ээлеринин шериктештигинин мүлкүн башкаруу чыгымдарын бирдей деңгээлде көтөрүүгө милдеттүү.

Мамлекеттик органдарга жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына таандык кире бериштер, тепкичтер, чатырлар, чатырлар, лифттер жана башка мүлк, турак жай жана турак эмес жайлардын жертөлөлөрүнөн тышкары, үй ээлеринин шериктештигине акысыз пайдаланууга берилиши керек.

Эгерде жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы же мамлекеттик орган ушул бөлүктүн үчүнчү абзацында көрсөтүлгөн мүлктү акысыз пайдаланууга берүүдөн баш тартса, көп батирлүү үйдү башкаруу бул мүлктүн менчик ээсинин эсебинен жүргүзүлөт.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

4-берене. Үй ээлеринин шериктигин түзүү

1. Үй ээлеринин шериктигин түзүү үчүн турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин 10 пайызы демилгелүү топ түзүүгө укуктуу.

Демилгелүү топ уюштуруу чогулушунун күнүн, убактысын жана ордун, уюштуруу чогулушунун алдын ала күн тартибин жана үй ээлеринин шериктештигинин алдын ала аталышын аныктоо үчүн чогулуш өткөрөт. Демилгелүү топтун чогулушу катталууга тийиш, анда чогулушка катышкан үй ээлеринин фамилиялары, аттары жана атасынын аттары, даректери жана телефон номерлери көрсөтүлөт.

Демилгелүү топ уюштуруучулардын чогулушуна он күн калганда жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органына үй ээлеринин шериктештигинин уюштуруучу чогулушун өткөрүү ниети жөнүндө жазуу жүзүндө билдирүү жөнөтөт, анда уюштуруучулардын чогулушунун күнү, убактысы жана орду, ошондой эле демилгелүү топтун бардык мүчөлөрүнүн байланыш маалыматтары көрсөтүлөт.

Демилгелүү топ уюштуруучулардын чогулушу жөнүндө уюштуруучулардын чогулушунун күнүнө 10 күндөн кечиктирбестен бардык менчик ээлерине жазуу жүзүндө кабарлайт, анда уюштуруучулардын чогулушунун күнүн, убактысын, ордун, демилгелүү топтун катышуучуларынын фамилияларын, аттарын жана атасынын атын, даректерин, байланыш маалыматтарын, уюштуруучулардын чогулушунун алдын ала күн тартибин жана үй ээлеринин шериктештигинин алдын ала аталышын көрсөтөт.

Уюштуруучулардын чогулушун өткөрүү жөнүндө жазуу жүзүндөгү билдирүү ар бир менчик ээсине кол коюп берилиши керек, ал эми менчик ээси жашаган жеринде жок болсо же билдирүүнү кабыл алгысы келбесе, бул тууралуу билдирүү журналына жазуу киргизилет, ал демилгелүү топ тарабынан жүргүзүлөт.

Көп батирлүү үй курган жеке ишкер же юридикалык жак, анын уюштуруучулары жана кызматкерлери демилгелүү топтун жана уюштуруу чогулушунун курамына кирүүгө укуксуз.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органы үй ээлеринин шериктештигин түзүүдө жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органы менен үй ээлеринин шериктештигинин ортосундагы андан ары өз ара аракеттенүүдө зарыл болгон жардамды көрсөтүү үчүн кызматкерин уюштуруучулардын чогулушуна жөнөтүүгө укуктуу.

2. Уюштуруу жыйыны төмөнкүдөй чечим кабыл алат:

1) үй ээлеринин шериктигин түзүү жөнүндө;

2) үй ээлеринин шериктештигинин аталышын жана жайгашкан жерин бекитүү жөнүндө;

3) уставды бекитүү жөнүндө;

4) үй ээлеринин шериктештигинин башкаруу органдарын шайлоо жөнүндө.

Уюштуруу чогулушу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык үй ээлеринин шериктештигин түзүүгө жана анын ишмердүүлүгүнө байланыштуу башка маселелерди кароого укуктуу.

3. Эгерде турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин көпчүлүгү катышса, уюштуруучулардын чогулушу жарактуу болуп саналат.

Добуш берүү бюллетендерди колдонуу менен же чогулуш тарабынан аныкталган башка ыкма менен жүргүзүлүшү мүмкүн.

Добуш берүүгө турак жай же турак эмес мүлктүн бир гана ээси катыша алат. Эгерде менчик ээси бир нече турак-жай же турак эмес объекттерге ээ болсо, алардын добушу бир добуш болуп эсептелет.

4. Үй ээлеринин шериктигин түзүү жөнүндө чечим, эгерде менчик ээлеринин жалпы санынын кеминде 51 пайызы ага добуш берсе, кабыл алынган деп эсептелет.

Добуш берүүнүн жыйынтыктары чечим кабыл алынгандан кийин 30 күндөн кечиктирилбестен ээлерине билдирилет.

5. Уюштуруучулардын чогулушунун протоколу сакталууга тийиш.

6. Үй ээлеринин шериктигин мамлекеттик каттоодо ыйгарым укуктуу органдарга берилген маалыматтын тактыгы үчүн демилгелүү топ жоопкерчилик тартат.

7. Үй ээлеринин шериктиги Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик каттоодон өткөн учурдан тартып түзүлгөн деп эсептелет жана юридикалык жак болуп саналат.

8. Үй ээлеринин шериктештиги, эгерде шериктештиктин уставында башкача каралбаса, анын ишинин мөөнөтү чектелбестен түзүлөт.

9. Үй ээлеринин шериктештиги өзүнүн милдеттенмелери боюнча өзүнүн бардык мүлкү менен жооп берет. Үй ээлеринин шериктештиги өз мүчөлөрүнүн милдеттенмелери боюнча жооп бербейт, ал эми мүчөлөр шериктештиктин милдеттенмелери боюнча жооп беришпейт.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

5-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин уставы

Турак жай ээлеринин шериктештиги өзүнүн уставынын негизинде иштейт.

Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин уставы төмөнкүлөрдү камтууга тийиш:

1) турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин толук аталышы жана анын юридикалык дареги, анын ишинин предмети жана максаттары;

2) турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин ишин башкаруунун тартибин, мүчөлөрүнүн санын жана башкаруу органдарынын ыйгарым укуктарынын мөөнөттөрүн;

2-1) турак жай же турак эмес жайды ижарага берүү жөнүндө үй ээлеринин шериктештигинин ээси тарабынан кабарлоо тартиби;

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жалпы чогулуш ага киргизүү зарыл деп эсептеген башка маселелер.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

6-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин укуктары

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги төмөнкүлөргө укуктуу:

1) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү күтүү жана оңдоо жөнүндө келишимдерди жана менчик ээлеринин жана шериктиктин катышуучуларынын кызыкчылыктарында башка келишимдерди түзүүгө;

2) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү күтүүгө жана оңдоого зарыл чыгымдарды, көп батирлүү үйдү капиталдык оңдоого жана реконструкциялоого чыгымдарды, резервдик фондго атайын чегерүүлөрдү жана чегерүүлөрдү, ошондой эле мыйзамда жана шериктиктин уставында белгиленген башка максаттарга чыгашаларды кошкондо, жыл үчүн кирешелердин жана чыгашалардын сметасын аныктоого;

3) жыл үчүн кирешелердин жана чыгашалардын кабыл алынган сметасынын негизинде ар бир менчик ээси үчүн көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлккө жалпы менчик укугундагы анын үлүшүнө ылайык төлөмдөрдүн жана төгүмдөрдүн өлчөмдөрүн белгилейт;

4) менчик ээлери үчүн иштерди аткарууга жана аларга кызмат көрсөтүүгө;

5) банктар тарабынан берилген кредиттерди Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган тартипте жана шарттарда пайдаланууга;

6) шериктештиктин ишин аткаруучу жана шериктикке кызмат көрсөтүүчү жактарга келишим боюнча материалдык жана акча каражаттарын берүүгө;

7) шериктештикке таандык мүлктү убактылуу пайдаланууга берүүгө;

8) (КРнын 2023-жылдын 15-августундагы № 182 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

9) жайга менчик укугун тастыктаган документтердин көчүрмөлөрүн алууга;

10) үй ээлеринин шериктештигине төгүмдөр боюнча жөлөкпулдарды аныктоо;

11) ландшафттык дизайн, мүлктү башкаруу, бухгалтердик эсеп жана юридикалык кызматтар үчүн компанияларды жалдоо;

12) милдеттүү төгүмдөрдү төлөбөгөн жана жалпы мүлктү башкаруу чыгымдарын көтөрбөгөн карызкорлордун тизмесин алардын жеке маалыматтарын ачыкка чыгарбастан, көрүнүктүү жерге илип коюуга;

13) үй ээлеринин шериктештигинин ишине, менчик ээлери менен талаш-тартыштарды кароого жана үй ээлеринин шериктештигине карызды төлөөгө байланыштуу маселелер боюнча мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жана коммуналдык кызматтар менен өз ара аракеттенет;

14) бухгалтердик эсеп ачык жүргүзүлгөн учурда, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан гранттарды, финансылык жана башка жардамдарды, ошондой эле пайызсыз насыяларды алууга.

2. Бул менчик ээлеринин укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын бузбаган учурларда турак жай менчик ээлеринин шериктештиги төмөнкүлөргө укуктуу:

1) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктүн бир бөлүгүн пайдаланууга берүүгө;

2) турак жай куруу, чарбалык жана башка имараттарды куруу жана аларды кийин эксплуатациялоо үчүн жер участокторун пайдаланууга алууга же алууга же менчик ээлеринин жалпы үлүштүк менчигине алууга;

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын талаптарына ылайык менчик ээлеринин атынан жана алардын каражаттарынын эсебинен мындай үйдүн жанындагы бөлүнгөн жер участокторун өздөштүрүү иштерин жүргүзүүгө;

4) шериктиктин максаттарына жана милдеттерине жооп берген бүтүмдөрдү түзүүгө жана башка аракеттерди жасоого.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана шериктештиктин уставында белгиленген тартипте милдеттүү төлөмдөрдү, төгүмдөрдү жана башка жалпы чыгымдарды өз убагында төлөбөгөндүгү үчүн айыпты аныктоого укуктуу, анын суммасы карыздын жалпы суммасынын 20 пайызынан ашпоого тийиш.

31. Үй ээлеринин шериктештиги турак жай мыйзамдарында аныкталган учурларда жана тартипте кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга турак жай ээлеринин үй ээлеринин шериктештигине болгон карызы жөнүндө маалымат берүүгө укуктуу.

4. Менчик ээлери жалпы чыгымдарга катышуу боюнча милдеттенмелерин аткарбаган учурда, үй ээлеринин шериктештиги Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте же сот аркылуу милдеттүү төлөмдөрдү жана төгүмдөрдү кайтарып берүүнү талап кылууга укуктуу.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги менчик ээлеринин милдеттүү жыйымдарды жана төгүмдөрдү төлөө жана башка жалпы чыгымдарды төлөө боюнча милдеттенмелерин аткарбагандыгынын натыйжасында ага келтирилген зыяндын ордун толук толтурууну сотто талап кылууга укуктуу.

6. Турак жай ээлеринин шериктештиктерине турак жай имаратында берилген товарларды жана коммуналдык кызматтарды башка өзүнчө турак жай, коммерциялык жана өнөр жай объектилерине өткөрүп берүүгө тыюу салынат.

(Кыргы Республикасынын 2017-жылдын 12-декабрындагы № 207 (12), 2023-жылдын 15-августундагы № 182 Мыйзамдары менен редакцияланган)

7-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин милдеттери

Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги төмөнкүлөргө милдеттүү:

1) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын, ошондой эле шериктиктин уставынын талаптарынын сакталышын камсыз кылууга;

2) (КРнын 2023-жылдын 15-августундагы № 182 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

3) (КРнын 2023-жылдын 15-августундагы № 182 Мыйзамына ылайык күчүн жоготту)

4) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктүн талаптагыдай санитардык-техникалык абалын камсыз кылууга;

5) бардык менчик ээлери көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү күтүү жана оңдоо боюнча өз милдеттерин ушул мүлккө жалпы менчиктеги үлүшүнө ылайык аткарууну камсыз кылууга;

6) жалпы мүлккө ээлик кылуунун, пайдалануунун жана тескөөнүн шарттарын жана тартибин белгилөөдө менчик ээлеринин укуктарын жана мыйзамдуу таламдарын сактоону камсыз кылууга;

7) менчик ээлеринин көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген чектерде ээлик кылуу, пайдалануу укуктарын жүзөгө ашыруусуна тоскоол болгон үчүнчү жактардын аракеттерине бөгөт коюу же токтотуу үчүн зарыл болгон чараларды көрүүгө;

8) менчик ээлеринин мыйзамдуу кызыкчылыктарын, анын ичинде үчүнчү жактар менен мамилелерде өкүлчүлүк кылат;

9) үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жазуу жүзүндөгү суроо-талабы боюнча алардын ишмердүүлүгү жөнүндө маалымат берүүгө;

10) үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жазуу жүзүндөгү суроо-талабы боюнча аларга текшерүү комиссиясынын корутундусунун жана үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулуштарынын протоколдорунун көчүрмөсүн берүүгө;

11) жалпы мүлктү башкаруу үчүн банк эсебине милдеттүү төлөмдөрдү жана төгүмдөрдү кабыл алууга жана кирешелердин жана чыгымдардын эсебин накталай эмес түрдө жүргүзүүгө;

12) кирешелердин жана чыгымдардын ачык-айкын бухгалтердик эсебин ар бир менчик ээси үчүн жеткиликтүү болгон кагаз жана электрондук алып жүрүүчүлөрдө жүргүзүүгө;

13) үй ээлеринин шериктештигинин иши, кирешелери жана чыгымдары боюнча квартал сайын менчик ээлерине отчетторду берүүгө;

14) Үнөмдүү болуңуз жана акчаңызды үнөмдөңүз.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

8-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигин кайра уюштуруу жана жоюу

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктерин кайра уюштуруу жана жоюу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген негизде жана тартипте жүзөгө ашырылат.

2. Турак жай менчик ээлеринин жалпы чогулушунун чечими боюнча турак жай менчик ээлеринин шериктештиги турак жай же турак жай-курулуш кооперативине кайра түзүлүшү мүмкүн.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги жоюлгандан жана карыздарды төлөгөндөн кийин калган мүлкү шериктештиктин мүчөлөрүнүн ортосунда алардын жалпы мүлктөгү үлүшүнө пропорционалдуу бөлүштүрүлөт.

9-берене. Үй ээлеринин шериктештиктеринин бирикмеси

Көп батирлүү үйлөрдөгү жалпы мүлктү биргелешип башкаруу үчүн эки же андан көп үй ээлеринин шериктештиги үй ээлеринин шериктештигин түзө алат. Мындай шериктештикти башкаруу Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте жүзөгө ашырылат.

10-берене. Документтерди сактоо жана үй ээлеринин шериктештигине өткөрүп берүү

1. Үй ээлеринин шериктештиги мамлекеттик каттоодон өткөн учурдан тартып, менчик ээлери же мурда менчик ээлеринин жалпы мүлкүн башкарган уюм бир айдын ичинде кабыл алуу-өткөрүү актысы менен бул имаратка же имараттарга жана аларга бекитилген жер участокторуна тиешелүү бардык документтерди үй ээлеринин шериктештигине өткөрүп берүүгө, ошондой эле жалпы мүлктүн, имараттын же имараттардын техникалык абалын текшерүүгө жана жазуу жүзүндө корутунду берүүгө милдеттүү.

11. Уюштуруучулар чогулушунун демилгелүү тобу уюштуруучулар чогулушун өткөрүү демилгесине тиешелүү документтерди үй ээлеринин шериктештигине өткөрүп берет.

12. Үй ээлеринин шериктештиги документтерди Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында аныкталган тартипте алты жыл бою сактоого милдеттүү.

2. Эгерде мындай уюмдар үй ээлеринин шериктиги мамлекеттик каттоодон өткөн учурга чейин өз ишин токтотсо, анда көрсөтүлгөн документтер өткөрүлүп берилген адам аларды ушул берененин 1-бөлүгүндө көрсөтүлгөн тартипте үй ээлеринин шериктигине өткөрүп берүүгө милдеттүү.

3. Үй ээлеринин шериктештигин түзүүдө, жалпы мүлк, эреже катары, мурда тейлеген уюм тарабынан тийиштүү абалга келтирилиши керек.

Жалпы мүлктүн тийиштүү абалы имараттын ичиндеги тармактардын жана инженердик жабдуулардын кадимкидей иштешин, ошондой эле имараттын коопсуздук системаларынын иштөөгө жөндөмдүүлүгүн болжолдойт.

4. Үй ээлеринин шериктештиги түзүлүп жаткан көп батирлүү үй курган юридикалык жак же жеке ишкер турак жай жана турак эмес жайлардын ээлеринин жалпы мүлкүн үй ээлеринин шериктештигине белгиленген тартипте пайдаланууга өткөрүп берүүгө милдеттүү.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

бөлүм 3

Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн укуктук статусу

11-берене. Үй ээлеринин шериктештигине мүчөлүк

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигине мүчөлүк менчик ээсинин турак жай менчик ээлеринин шериктештигине кирүү жөнүндө арызынын жана укук белгилөөчү документтердин көчүрмөлөрүнүн негизинде келип чыгат.

2. Эгерде турак жай ээлеринин шериктештиги көп батирлүү үйдө түзүлсө, бул имараттан жай сатып алуучу адамдар турак жай же турак эмес жайларга менчик укугуна ээ болгондон кийин бирикмеге мүчө болууга укуктуу.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигине мүчөлүк бирикменин мүчөлүгүнөн чыгуу жөнүндө арыз берилген учурдан тартып же көп батирлүү үйдөгү турак же турак эмес жайга менчик укугу токтотулган учурдан тартып токтотулат.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

111-берене. Бир нече көп батирлүү үйлөрдү тейлеген үй ээлеринин шериктештигинен чыгуу

1. Бир нече көп батирлүү үйлөрдү тейлеген турак жай менчик ээлеринин шериктештигинен бир көп батирлүү үйдүн чыгуусу жөнүндө маселе бирикмеден чыгууну демилгелеген көп батирлүү үйдүн менчик ээлеринин жалпы чогулушуна коюлат.

2. Эгерде шериктиктен чыгууну демилгелеген көп батирлүү үйдүн менчик ээлеринин жалпы санынын 51 пайызынан кем эмеси добуш берсе, мүчөлүктөн чыгуу жөнүндө чечим кабыл алынды деп эсептелет.

3. Эгерде чакыртып алуу жөнүндө чечим кабыл алынса, жалпы чогулуштун протоколу турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңешине өткөрүлүп берилет. Бул документ турак жай ээлеринин шериктештигин кайра уюштуруу үчүн негиз болуп саналат.

4. Учурдагы турак жай менчик ээлеринин шериктештигинен чыккандан кийин менчик ээлери үч айдын ичинде Кыргыз Республикасынын турак жай мамилелери чөйрөсүндөгү мыйзамдарында белгиленген тартипте жалпы мүлктү башкаруу ыкмасын тандап алууга милдеттүү.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

12-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин башкаруу органдары

Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкаруу органдары болуп шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу, бирикменин башкармасы жана текшерүү комиссиясы (текшерүүчү) саналат.

13-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу

1. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу шериктештиктин жогорку башкаруу органы болуп саналат жана ушул Мыйзамда белгиленген тартипте чакырылат.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун компетенциясына төмөнкүлөр кирет:

1) шериктештиктин уставына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү, анын ичинде аны жаңы редакцияда кабыл алуу;

2) шериктештикти жоюу жөнүндө чечим кабыл алуу;

3) шериктиктин башкармалыгын жана текшерүү комиссиясын (текшерүүчүсүн) шайлоо;

4) шериктиктин катышуучуларынын милдеттүү төлөмдөрүнүн жана төгүмдөрүнүн өлчөмүн белгилөө;

5) шериктиктин атайын каражаттарын, анын ичинде резервдик фондду, көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү жана аны жабдууну калыбына келтирүү жана оңдоо фондун түзүү;

6) карыздык каражаттарды, анын ичинде банктык кредиттерди алуу боюнча чечимдерди кабыл алуу;

7) шериктиктин ишкердик ишинен түшкөн кирешелерди пайдалануунун багыттарын аныктоо;

8) шериктиктин финансылык ишинин жылдык бюджетин жана жылдык планын жана мындай пландын аткарылышы жөнүндө отчетту бекитүү;

9) шериктиктин башкармасынын, башкармасынын төрагасынын жана текшерүү комиссиясынын (текшерүүчүнүн) аракеттерине даттанууларды кароо;

10) шериктиктин башкармасынын төрагасынын сунушу боюнча милдеттерине көп батирлүү үйдү тейлөө кирген кызматкерлерге карата шериктиктин ички жоболорун жана аларга эмгек акы төлөө жөнүндө жоболорду кабыл алуу жана өзгөртүү;

11) шериктештиктин директорлор кеңешинин мүчөлөрүнө сый акынын өлчөмүн аныктоо;

12) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлккө башка укуктарды ижарага берүү же өткөрүп берүү жөнүндө чечимдерди кабыл алуу;

13) кеңештин жылдык отчетун бекитүү;

14) шериктиктин жалпы мүлкүн жеке же юридикалык жактын (башкаруучунун) башкаруусуна берүү жөнүндө чечим кабыл алуу, ошондой эле башкаруучу шериктикке көрсөтүүгө тийиш болгон кызматтардын тизмесин аныктоо;

15) көп батирлүү үйгө кошумча жайларды жана жалпы мүлк объекттерин куруу жөнүндө чечим кабыл алуу;

151) үй ээлеринин шериктештигинин финансылык-чарбалык ишин көз карандысыз кароо (аудит) үчүн аудитордук уюмду же аудиторду тартуу;

16) ушул Мыйзамда же башка ченемдик укуктук актыларда каралган башка маселелер.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу коомдун башкармалыгынын компетенциясына кирген маселелерди чечүүгө укуктуу.

4. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунда шериктиктин ар бир мүчөсүнө бир добуш берилет.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрү ыйгарым укуктары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык таризделген ишеним кат менен ырасталган өкүлгө жалпы чогулушка катышууга ыйгарым укук берүүгө укуктуу.

Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөсү тарабынан өкүлдөргө берилген ишеним кат шериктештиктин башкармалыгынын төрагасы тарабынан күбөлөндүрүлүп, үй ээлеринин шериктештигинин мөөрү менен бекитилиши мүмкүн.

6. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун ушул Мыйзамда белгиленген тартипти бузуу менен кабыл алынган чечимдери жараксыз болуп саналат.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

14-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушун уюштуруу жана өткөрүү тартиби

1. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу жылына кеминде бир жолу өткөрүлөт. Кезексиз чогулуштар кеңештин чечими менен, текшерүү комиссиясынын талабы боюнча же үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы санынын кеминде 10 пайызынын демилгеси менен чакырылат.

Үй ээлеринин шериктештигинин башкармасынан тышкары, чогулуш кимдин демилгеси менен чакырылса, ал үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгына кезексиз чогулуш чакыруу зарылдыгы жөнүндө жазуу жүзүндөгү арызды берүүгө милдеттүү, анда чогулуштун күн тартиби жана датасы көрсөтүлөт.

Үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы ушул Мыйзамда белгиленген тартипте үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушун өткөрүүгө милдеттүү.

2. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу төмөнкүлөр аркылуу өткөрүлүшү мүмкүн:

1) жеке добуш берүү (күн тартибиндеги маселелерди талкуулоо жана добуш берүүгө коюлган маселелер боюнча чечим кабыл алуу үчүн үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн биргелешип катышуусу);

2) сырттан добуш берүү (суроо-талап боюнча).

3. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу жөнүндө билдирүү үй ээлеринин шериктештигинин ар бир мүчөсүнө жазуу жүзүндө кол коюп берилет же заказдык почта аркылуу жөнөтүлөт. Билдирүү жалпы чогулушка чейин 10 күндөн кечиктирилбестен жөнөтүлөт.

4. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу жөнүндөгү билдирүүдө анын форматы, орду, убактысы жана күн тартиби көрсөтүлөт. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу күн тартибине киргизилбеген маселелерди талкуулоого укуксуз.

5. Кезексиз чогулуш өткөрүлгөн учурда, үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу жөнүндөгү билдирүүдө жалпы чогулуш кимдин демилгеси менен чакырылып жаткандыгы жөнүндө маалымат камтылууга тийиш.

6. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушун үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын төрагасы алып барат. Төрага жок учурда жалпы чогулушту үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын мүчөлөрүнүн бири алып барат.

7. Ушул Мыйзам менен жалпы чогулуштун компетенциясына кирген маселелер боюнча үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечимдери ушул Мыйзамдын 13-беренесинин 2-бөлүгүнүн 2, 7, 12 жана 13-пункттарына ылайык үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечимдери үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы санынын кеминде үчтөн эки бөлүгүнүн добушу менен кабыл алынат, ал эми 13-берененин 2-бөлүгүнүн 6-пунктуна ылайык чечим кабыл алуу үчүн турак жайдын бардык ээлеринин макулдугу талап кылынат. Башка маселелер боюнча чечимдер жалпы чогулушка катышкан үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн же алардын өкүлдөрүнүн жалпы санынын көпчүлүгү менен кабыл алынат.

8. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечимдери үй ээлеринин шериктештигинин бардык мүчөлөрү жана турак жай ээлери үчүн милдеттүү болуп саналат.

(Кыргы Республикасынын 2023-жылдын 15-августундагы № 182, 2025-жылдын 28-майындагы № 108 Мыйзамдары менен редакцияланган)

141-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушун жеке добуш берүү жолу менен өткөрүүнүн тартиби

1. Эгерде үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн же алардын өкүлдөрүнүн 50 пайыздан ашыгы катышса, үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу ыйгарым укуктуу болуп саналат.

Эгерде кворум жок болсо, үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрү катышкандардын жалпы санынын көпчүлүк добушу менен кийинки жыйындын форматын аныкташат. Эгерде жалпы жыйын сырттан добуш берүү жолу менен өткөрүлсө, анда катышкан шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы жыйыны сурамжылоо жүргүзүү үчүн кеминде үч жооптуу адамды шайлайт. Жалпы жыйындын чечими протокол менен жазылат. Каттоо баракчасы протоколго милдеттүү тиркеме болуп саналат.

2. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жаңы дайындалган жалпы чогулушу жалпы чогулуштун өтпөй калган күнүнөн тартып 2 күндөн эрте эмес жана 30 күндөн кечиктирилбестен өткөрүлүшү мүмкүн.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруунун аткаруу органдарынын өкүлдөрү жалпы чогулушка консультациялык жана юридикалык жардам көрсөтүү укугу менен катыша алышат.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

142-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн сырттан добуш берүү жолу менен өткөрүлгөн жалпы чогулушу

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңеши жалпы чогулуштун күн тартибиндеги маселелер боюнча анкета даярдайт. Добуш берүүгө коюлган маселелер боюнча анкета добуш берүүгө катышкан адам жана күн тартибиндеги ар бир маселе боюнча «макул», «каршы» же «калыс» деп билдирилген чечим жөнүндө маалыматтарды камтууга тийиш.

2. Анкетанын ар бир барагына турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын төрагасы кол коюп, мөөр менен ырасталышы керек.

3. Добуш берүүгө коюлган маселелер боюнча анкеталар турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин ар бир мүчөсүнө берилет; алар жок болгон учурда тиешелүү акт түзүлөт, ага изилдөө жүргүзүүгө жооптуу адамдар кол коюшат.

4. Жооптуу кызмат адамдары анкеталарды чогулткандан кийин турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңеши добуш берүүнүн жыйынтыктары жөнүндө протокол түзөт. Анкеталар протоколдун милдеттүү тиркемеси болуп саналат.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн добуш берүүсүнүн жыйынтыктары жарыяланган датасын көрсөтүү менен маалымат тактасына илинет.

6. Үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгын жана текшерүү комиссиясын шайлоодо сырттан добуш берүү жолу менен өткөрүлүүчү жалпы чогулуш 2 этапта өткөрүлөт:

1) Үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы тарабынан белгиленген мөөнөттө үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрү башкармалыкка жана текшерүү комиссиясына мүчөлүккө жазуу жүзүндөгү талапкерликтерди беришет. Көрсөтүлгөн талапкерлер шайланган башкармалыкка кирүүгө жазуу жүзүндөгү макулдугун бериши керек;

2) үй ээлеринин шериктештигинин башкармалыгына жана текшерүү комиссиясына талапкерлердин фамилияларын, аттарын, атасынын атын, менчиктеги имараттын дарегин камтыган анкета даярдоо жана жалпы чогулушту өткөрүү.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

15-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин ишине жетекчиликти бирикменин башкармалыгы ишке ашырат. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңеши көп батирлүү үйдөгү жайлардын менчик ээлеринин жалпы чогулушунун өзгөчө компетенциясына жана турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун компетенциясына кирген маселелерди кошпогондо, бирикменин ишине тиешелүү бардык маселелер боюнча чечим кабыл алууга укуктуу.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы шериктештиктин мүчөлөрүнүн ичинен шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу тарабынан бирикменин уставында белгиленген мөөнөткө, бирок 2 жылдан ашык эмес мөөнөткө шайланат. Башкарманын мүчөлөрүнүн саны так болууга тийиш жана шериктиктин уставында белгиленет.

Бир эле адам шериктиктин директорлор кеңешине катары менен эки мөөнөттөн ашык шайлана албайт.

21. Шериктештиктин директорлор кеңешине жашы жеткен, экономикалык кылмыштар үчүн соттуулугу жок жана/же соттуулугу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте алынып салынган жана/же жоюлган, аракетке жөндөмдүү адам шайланышы мүмкүн.

Эгерде алардын аракеттери же аракетсиздиги үй ээлеринин кызыкчылыктарына зыян келтирсе, кеңештин мүчөлөрү кайра чакыртылып алынышы мүмкүн.

Башкармалыктын мүчөлөрүн чакыртып алуу үй ээлеринин шериктештигинин уставында белгиленген тартипте жүргүзүлөт.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңеши өз мүчөлөрүнүн ичинен шериктештиктин төрагасын шайлайт.

4. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы шериктештиктин аткаруучу органы болуп саналат, шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушуна отчет берет.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңешинин жыйналышы, эгерде уставда башкача каралбаса, айына бир жолудан кем эмес өткөрүлөт.

6. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңешинин жыйналышы, эгерде мындай жыйналышка шериктештиктин башкармасынын мүчөлөрүнүн көпчүлүгү катышса, укуктуу деп эсептелет. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин кеңешинин чечими протокол менен таризделет.

(КРнын 2023-жылдын 15-августундагы № 182, 2025-жылдын 28-майындагы № 108 Мыйзамдары менен редакцияланган)

16-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармасынын милдеттери

Турак жай ээлеринин шериктештигинин кеңешинин милдеттерине төмөнкүлөр кирет:

1) шериктештик Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана шериктиктин уставынын талаптарын сактоосу;

2) жай ээлери тарабынан белгиленген милдеттүү төлөмдөрдү жана төгүмдөрдү өз убагында төлөөнү көзөмөлдөө;

3) шериктештиктин тиешелүү жылга (жылдык бюджетке) кирешелеринин жана чыгашаларынын сметасын жана финансылык иши жөнүндө отчетторду түзүү, аларды шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушуна бекитүү үчүн киргизүү;

4) көп батирлүү үйдү башкаруу же аны башкаруу боюнча келишим түзүү;

5) көп кабаттуу үйдү тейлөө үчүн жумушчуларды жалдоо жана аларды иштен бошотуу;

6) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү күтүүгө, эксплуатациялоого жана оңдоого келишимдерди түзүү;

7) шериктештиктин мүчөлөрүнүн тизмесин жүргүзүү, иш кагаздарын жүргүзүү, бухгалтердик эсепти жана финансылык отчеттуулукту жүргүзүү;

8) шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушун чакыруу жана өткөрүү;

9) турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин уставынан келип чыккан башка милдеттерди аткаруу.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

17-берене. Турак жай ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын төрагасы

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын төрагасы шериктиктин уставында белгиленген мөөнөткө шайланат. Шериктештиктин башкармасынын төрагасы башкармалыктын чечимдеринин аткарылышын камсыз кылат жана шериктиктин бардык кызмат адамдарына көрсөтмөлөрдү жана тескемелерди берүүгө укуктуу, алардын аткарылышы аталган адамдар үчүн милдеттүү.

11. Шериктештиктин башкармалыгынын төрагасы болуп жашы жеткен, Кыргыз Республикасынын жараны болгон, экономикалык кылмыштар үчүн соттуулугу жок жана/же соттуулугу Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте алынып салынган жана/же жоюлган компетенттүү адам шайланышы мүмкүн.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгынын төрагасы шериктиктин атынан ишеним катсыз иш алып барат, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына, шериктештиктин уставына ылайык шериктештиктин башкармасы тарабынан милдеттүү түрдө бекитилишин талап кылбаган төлөм документтерине кол коет жана бүтүмдөрдү жасайт. бирикме мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу милдеттерине көп кабаттуу үйдү тейлөө кирген кызматкерлерге карата бирикменин ички тартибин, аларга эмгек акы төлөө жөнүндө жобону бекитет.

(КР 2025-жылдын 28-майындагы № 108 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

18-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин текшерүү комиссиясы (аудитору)

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин текшерүү комиссиясы (ревизору) шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу тарабынан 2 жылдан ашык эмес мөөнөткө шайланат. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин текшерүү комиссиясынын курамына шериктештиктин башкармасынын мүчөлөрү жана алардын үй-бүлө мүчөлөрү кире албайт.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин текшерүү комиссиясы анын мүчөлөрүнүн ичинен текшерүү комиссиясынын төрагасын шайлайт.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин текшерүү комиссиясы (ревизору):

1) жылына бир жолудан кем эмес шериктиктин финансылык ишине аудит жүргүзөт;

2) шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушуна шериктиктин тиешелүү жылдагы кирешелеринин жана чыгашаларынын сметасы жөнүндө корутундуну жана финансылык иш-аракети жана милдеттүү төлөмдөрдүн жана чегерүүлөрдүн суммасы жөнүндө отчетту берет;

3) шериктештиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушуна өзүнүн иши жөнүндө отчет берет.

19-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин каражаттары жана мүлкү

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин менчигинде турак үйдүн ичинде же сыртында жайгашкан кыймылдуу мүлк, ошондой эле кыймылсыз мүлк болушу мүмкүн.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин каражаттары төмөнкүлөрдөн турат:

1) көп батирлүү үйдүн жалпы мүлкүн башкаруу жана тейлөө үчүн турак жай ээлери тарабынан алардын үлүштөрүнө ылайык накталай акча түрүндөгү милдеттүү төлөмдөр;

11) көп батирлүү үйдүн жалпы мүлкүн кезектеги же капиталдык оңдоону жүргүзүү же материалдарды же жабдууларды сатып алуу максатында жайлардын ээлери тарабынан салынган максаттуу акчалай каражаттар түрүндөгү салымдар;

2) шериктиктин максаттарына, милдеттерине жетүү жана милдеттенмелерин аткарууга багытталган шериктиктин ишкердик ишинен түшкөн кирешелер;

3) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктү пайдаланууга, күнүмдүк жана капиталдык оңдоолорду жүргүзүүгө, коммуналдык кызматтардын айрым түрлөрүн берүүгө жана башка субсидияларды (гранттарды) берүүгө субсидиялар;

4) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында тыюу салынбаган башка түшүүлөр.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечими боюнча бирикмеде уставда каралган максаттарга жумшалуучу атайын фонддор түзүлүшү мүмкүн. Атайын фонддорду түзүүнүн тартиби шериктиктин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушу тарабынан аныкталат.

4. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин башкармалыгы шериктештиктин банктык эсебинде турган акча каражаттарын шериктештиктин финансылык планына ылайык башкарууга укуктуу.

5. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги жылдык бюджетке жана бирикменин финансылык ишинин жылдык планына ылайык жалпы мүлктү күтүүнү камсыз кылат.

6. Эгерде жалпы мүлктүн абалы текшерилип, оңдолуп же имараттын ичинен кирүүгө мүмкүн болгон элементтер алмаштырылса, менчик ээси билдирүүнү алгандан кийин турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин өкүлүнө жайга кирүүнү камсыз кылууга милдеттүү. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги жалпы мүлктү күтүүнү камсыз кылуу боюнча жүргүзүлгөн иштердин натыйжасында менчик ээсине келтирилген зыяндын ордун толтурот.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

20-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин чарбалык иши

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги уставда каралган максаттарга жетүү үчүн чарбалык иш жүргүзүүгө укуктуу.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги ишкердиктин төмөнкү түрлөрү менен алектене алат:

1) көп батирлүү үйдөгү кыймылсыз мүлктү күтүү, эксплуатациялоо жана оңдоо;

2) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык көп батирлүү үйгө кошумча жайларды жана жалпы менчик объекттерин курууга;

3) көп батирлүү үйдөгү жалпы мүлктүн бир бөлүгүн ижарага берүү же ижарага берүү.

3. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечими боюнча шериктиктин чарбалык ишинен түшкөн кирешелер жалпы чыгашаларды төлөөгө жумшалат же шериктиктин уставында каралган максаттарга жумшалуучу атайын каражаттарга жумшалат. Кошумча кирешелер ушул главада жана уставда каралган турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин ишинин башка максаттарына багытталышы мүмкүн.

бөлүм 4

Корутунду жоболор

21-статья. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн укуктарын коргоо

Турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн жалпы чогулушунун чечими 1. Эгерде турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрүнүн, башкармасынын, башкарманын төрагасынын же текшерүү комиссиясынын (текшерүүчүнүн) жалпы чогулушунун чечими ушул Мыйзамга же Кыргыз Республикасынын башка ченемдик укуктук актыларына, уставга, анда турак-жай ээлеринин шериктештигинин каалаган мучесу сотко даттанууга укуктуу.

2. Турак жай менчик ээлеринин шериктештиги менен анын мүчөлөрүнүн ортосундагы, ошондой эле турак жай менчик ээлеринин шериктештиги менен башка жарандардын же юридикалык жактардын ортосундагы талаштар Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте чечилүүгө тийиш.

3. Ушул Мыйзамда каралган милдеттерди аткарбаган же талаптагыдай аткарбаган учурда коллегиянын төрагасы, мүчөлөрү, текшерүү комиссиясы жана турак жана турак эмес жайлардын менчик ээлери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген жоопкерчиликти тартышат.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

22-статья. Жайлардын менчик ээлеринин жалпы чыгымдарга катышуусу

1. Турак жай менчик ээлеринин шериктештигине мүчөлүгүнө карабастан, турак жай менчик ээлеринин шериктештигинин карамагында турган жалпы мүлктү күтүүгө кеткен жалпы чыгымдарга жалпы мүлктөгү үлүшүнө пропорционалдуу катышууга милдеттүү.

Жалпы мүлктү күтүү үчүн төлөмдөрдүн жана төгүмдөрдүн өлчөмү шериктештиктин уставында белгиленген тартипте жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык турак жай менчик ээлеринин шериктештиги тарабынан аныкталат.

2. Тиешелүү төгүмдөр жана төлөмдөр шериктиктин уставында белгиленген тартипте ай сайын жүргүзүлөт.

Турак эмес жайлардын менчик ээлеринин жалпы мүлктү пропорционалдуу эмес пайдалануусуна байланыштуу чыгымдарды алар өз каражаттарынын эсебинен толтурушат. Жайларга бекитилип берилген жалпы мүлктү жекече пайдаланууга байланыштуу менчик ээлеринин чыгымдары ушул менчик ээлеринин эсебинен жабылат.

Жалпы мүлктү пайдалануудан алынган кирешелер менчик ээлерине таандык жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жалпы мүлктү эффективдүү күтүү жана башкаруу максатында пайдаланылат.

3. Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөлөрү же турак жай жана турак эмес жайлардын ээлери төмөнкү учурларда милдеттүү төгүмдөрдү киргизбөөгө жана үй ээлеринин шериктештигинин башка чыгымдарын төлөбөөгө укуктуу:

1) үй ээлеринин шериктештиги 2026-жылдын 1-январынан тартып накталай эмес төлөмдөрдү жүргүзбөйт;

2) башкарманын мүчөлөрү өз ишмердүүлүгү жөнүндө отчет беришпейт жана шериктештиктин финансылык отчетун Турак жай кодексинде жана ушул Мыйзамда белгиленген мөөнөттө беришпейт;

3) үй ээлеринин шериктештигинин атынан шериктештиктин төрагасынын жеке максаттары үчүн бүтүмдөрдү түзүү;

4) милдеттүү төлөмдөрдүн суммалары менен Турак жай кодексинин стандарттарынын ортосундагы айырмачылыктар.

Үй ээлеринин шериктештигинин мүчөсү же шериктештиктин мүчөсү болбогон жайдын ээси ушул бөлүктө көрсөтүлгөн бузуулар четтетилгенден кийин төлөмдөрдү калыбына келтирүүгө жана милдеттүү төлөмдөрдү жүргүзүүгө милдеттүү.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

221-берене. Үй ээлеринин шериктештигинин имарат жайларын ижарага алуучулардын (ижарага алуучулардын) милдеттери

Турак жай жана турак эмес жайлардын менчик ээси болбогон жана алардын ыйгарым укугу жок ижарачылары жана ижарачылары добуш берүү укугуна ээ эмес жана үй ээлеринин шериктештигин башкарууга катышууга укуктуу эмес, бирок үй ээлеринин шериктештиги үчүн жалпы эрежелерди сактоого тийиш.

Эгерде турак жай же турак эмес имараттын ээси узак убакыт бою жок болсо жана жалпы мүлктү үч айдан ашык убакыт бою күтпөсө, анда мындай милдеттенмелерди ижарага алынган турак жайда жашаган же турак эмес имаратты ижарага алган адамдар аткарышат. Бул учурда, жалпы мүлктү күтүүгө кеткен чыгымдар ижара акысынан алынып салынат.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

23-статья. Мамлекеттик органдарды жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарын колдоо

Мамлекеттик органдар жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте турак жай менчик ээлеринин шериктештиктерине усулдук, уюштуруу-техникалык жана финансылык колдоо көрсөтөт.

Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары жергиликтүү бюджетте каражаттар болгон учурда жергиликтүү кеңеш тарабынан белгиленген тартипте көп батирлүү үйдүн жалпы мүлкүн капиталдык же учурдагы оңдоого финансылык каражаттарды берүүгө укуктуу.

Шериктештиктерге жергиликтүү маанидеги айрым маселелер жергиликтүү өз алдынча башкаруунун мыйзамдарында белгиленген тартипте келишимдик негизде ыйгарылышы мүмкүн.

(КР 15-жылдын 2023-августундагы № 182 Мыйзамынын редакциясына ылайык)

24-берене. Ушул Мыйзамдын күчүнө кирүү тартиби

1. Ушул Мыйзам расмий жарыяланган күндөн тартып күчүнө кирет.

2. Кыргыз Республикасынын Өкмөтү алты айдын ичинде өзүнүн ченемдик укуктук актыларын ушул Мыйзамга ылайык келтирсин.

3. Төмөнкүлөр күчүн жоготту деп табылсын:

"Турак жай ээлеринин шериктештиктери (кондоминиумдар) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 1997-жылдын 28-октябрындагы № 77 Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 1997-жыл, № 12, 568-берене);

"Турак жай ээлеринин шериктештиктери (кондоминиумдар) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын күчүнө кириши жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 1997-жылдын 28-октябрындагы № 78 Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 1997-жыл, № 12, 569-берене);

"Турак жай ээлеринин шериктештиктери (кондоминиумдар) жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын 2002-жылдын 17-ноябрындагы № 152 Мыйзамы (Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин Жарчысы, 2002-жыл, № 12, 503-берене).

президент

Кыргыз Республикасы

А. Атамбайев