Жубайлардын бирине батирди приватташтыруу

саламдашуу

Ата-энеңиз үйлөнгөнбү? Эгер нике кайсы жылы бузулган болсо?

ылайык Кыймылсыз мүлккө укуктарды жана аны менен болгон бүтүмдөрдү мамлекеттик каттоонун эрежелери; Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2011-жылдын 15-февралындагы № 49 токтому менен бекитилген (акыркы жолу 2023-жылдын 17-сентябрында өзгөртүлгөн), §6. Приватташтырылган турак жайды ээликтен ажыратуу келишимдери боюнча укуктарды каттоо
235. "Кыргыз Республикасында турак жай фондун менчиктештирүү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык жарандардын менчигине өткөрүлүп берилген турак жайларды ээликтен ажыратууда каттоочу төмөнкүлөрдү талап кылат:
- менчиктештирүү учурунда үй-бүлөнүн курамы жөнүндө турак жай жана эксплуатациялык башкармалыктан (мындан ары турак жай жана эксплуатациялык башкармалык деп аталат) же анын мураскеринен маалымкат;
- менчиктештирүү учурунда жашаган үй-бүлө мүчөлөрүнүн кыймылсыз мүлкүн ээликтен ажыратууга нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн макулдук;
- эгерде менчиктештирилген батирдин үй-бүлө мүчөлөрү бүтүм түзүлгөн учурда каттоо кеңсесине жеке өздөрү келсе (жубайлардын макулдугу жөнүндөгү арыздардан тышкары) жана каттоочу арыз ээсинин (арыз ээлеринин) инсандыгын аныктаса, бул тууралуу арызда белгиленет, менчиктештирүү учурунда чогуу жашаган үй-бүлө мүчөлөрүнүн батирди (үйдү же анын бир бөлүгүн) ээликтен ажыратууга макулдук берүү жөнүндөгү арыздарындагы кол тамгалардын аныктыгын күбөлөндүрүү талабы жок.

Кыргыз Республикасынын 2003-жылдын 30-августундагы № 201 Үй-бүлө кодексинин (2022-жылдын 6-июнунда өзгөртүлгөн) 35-37-беренелерине ылайык, жубайлардын биргелешкен менчиги:
1. Жубайлар никеде турганда сатып алган мүлкү алардын биргелешкен менчиги болуп саналат.
2. Жубайлар никеге турганда сатып алган мүлккө (жубайлардын биргелешкен менчигине) жубайлардын ар биринин эмгектен, ишкердик ишинен жана интеллектуалдык ишмердүүлүгүнүн натыйжаларынан алынган кирешелери, алар алган пенсиялар, жөлөкпулдар, ошондой эле атайын максатты көздөбөгөн башка акчалай төлөмдөр (материалдык жардамдын суммалары, ден соолугуна келтирилген зыяндын же башка эмгекке жарамсыздыктын кесепетинен келтирилген зыяндын ордун толтуруу үчүн төлөнгөн суммалар) кирет. Жубайлардын жалпы менчигине ошондой эле кыймылдуу жана кыймылсыз мүлктөр, баалуу кагаздар, үлүштөр, депозиттер, капиталдагы үлүштөр, кредиттик мекемелерге же башка коммерциялык уюмдарга салынган үлүштөр жана жубайлар никеде турганда сатып алган башка мүлктөр, ал жубайлардын кайсынысынын атына же кимдин атына же кайсы жубай тарабынан салынганына карабастан, кирет.
3. Жубайлардын жалпы мүлкүнө укук никеде турган мезгилде үй иштерин жүргүзүү, балдарды багуу үчүн жооптуу болгон же башка жүйөлүү себептер боюнча өз алдынча кирешеси болбогон жубайга да таандык.

 Жубайлардын жалпы мүлкүнө ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө: 1. Жубайлардын жалпы мүлкүнө ээлик кылуу, пайдалануу жана тескөө жубайлардын өз ара макулдугу боюнча жүргүзүлөт.

2. Жубайлардын жалпы мүлкүн тескөө жөнүндө жубайлардын бири түзгөн бүтүм сот тарабынан башка жубайдын макулдугу жок деген негизде анын өтүнүчү боюнча гана жана бүтүмдүн экинчи тарабы экинчи жубайдын мындай бүтүмдү түзүүгө макулдугу жок экендигин билген же билүүгө тийиш экендиги далилденген учурларда гана жараксыз деп табылышы мүмкүн.
3. Жубайлардын бири кыймылсыз мүлк менен бүтүм же нотариалдык жактан күбөлөндүрүүнү жана/же каттоону талап кылган бүтүмдү белгиленген тартипте түзүү үчүн, эгерде бүтүмдү түзүүдө жана каттоодо жубайы катышпаса, башка жубайдын нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн макулдугун алуу зарыл. Бүтүм жасоого нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн макулдугу алынбаган жубайы бүтүм жөнүндө билген же билүүгө тийиш болгон күндөн тартып үч жылдын ичинде бүтүмдү сотто жараксыз деп табууну талап кылууга укуктуу.
Жубайлардын биргелешкен мүлкүн бөлүштүрүү:
Жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүү 1. Жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүү никеде турганда да, ал бузулгандан кийин да жубайлардын биринин арызы боюнча, ошондой эле жубайлардын жалпы мүлкүндөгү жубайлардын биринин үлүшүнө өндүрүп алуу үчүн жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүү жөнүндө доо арыз менен кайрылган учурда да жүргүзүлүшү мүмкүн.
2. Жубайлардын жалпы мүлкү жубайлардын ортосунда макулдашуу боюнча бөлүштүрүлүшү мүмкүн. Жубайлардын каалоосу боюнча алардын жалпы мүлктү бөлүштүрүү жөнүндө макулдашуусу нотариалдык жактан күбөлөндүрүлүшү мүмкүн.
3. Талаш-тартыш болгон учурда жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүү, ошондой эле жубайлардын бул мүлктөгү үлүшүн аныктоо сот тартибинде жүргүзүлөт.
Жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүүдө сот жубайлардын арызы боюнча жубайлардын ар бирине кандай мүлк бериле тургандыгын аныктайт. Эгерде жубайлардын бири наркы анын үлүшүнөн ашкан мүлктү алса, экинчи жубайга тиешелүү акчалай же башка компенсация дайындалышы мүмкүн.
4. Сот жубайлардын ар биринин өзүнчө жашаган мезгилинде сатып алган мүлкүн үй-бүлөлүк мамилелер токтотулгандан кийин алардын ар биринин менчиги деп тааный алат.
5. Жашы жете элек балдардын керектөөлөрүн канааттандыруу үчүн гана сатып алынган буюмдар (кийим-кече, бут кийим, окуу жана спорттук буюмдар, музыкалык аспаптар, балдар китепканасы ж.
Жубайлардын жалпы мүлкүнөн жубайлардын жалпы жашы жете элек балдарынын атына кошкон салымдары бул балдарга таандык деп эсептелет жана жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүүдө эсепке алынбайт.
6. Никеде турганда жубайлардын жалпы мүлкү бөлүнгөн учурда жубайлардын жалпы мүлкүнүн бөлүнбөй калган бөлүгү, ошондой эле жубайлар келечекте никеде турганда сатып алган мүлкү алардын биргелешкен менчигин түзөт.
7. Никеси бузулган жубайлардын жалпы мүлкүн бөлүштүрүү боюнча жубайлардын доолоруна никенин бузулушу катталган күндөн тартып үч жылдык эскирүү мөөнөтү колдонулат.