Жеке маалыматтарды иштетүүгө макулдук
Саламатсызбы!
Айтыңызчы, эмгек келишимин түзүүдө кызматкердин жеке маалыматтарын иштеп чыгуу, үчүнчү жактарга өткөрүп берүү жана таратуу үчүн анын макулдугун алуу зарылбы?
Ал эми оң же терс жооп болгон учурда кандай документтерге кайрылса болот?
саламдашуу
Адатта, жумушка орношкондо, алардын жеке маалыматтарын иштетүүгө кызматкердин макулдугу талап кылынбайт. Бирок, бул иш берүүчү эмгек келишимин түзүү жана мыйзам талаптарын аткаруу үчүн зарыл болгон маалыматтарды гана сураган шартта. Маселен, келишимди жол-жоболоштуруу үчүн паспорттун маалыматы, айлык акы которуу үчүн банктык эсептин реквизиттери керектелет. Бул документтердеги жеке маалыматтарды эмгек келишимине киргизүү үчүн кызматкердин макулдугу талап кылынбайт. Эмгек келишимине кол коюу менен алар буга чейин эле макулдугун беришет.
Кыргыз Республикасынын Эмгек кодексине ылайык
Эмгек келишимин түзүүдө берилүүчү документтер:
Эмгек келишимин түзүүдө жумушка орношуу үчүн кайрылган адам иш берүүчүгө төмөнкүлөрдү көрсөтүүгө тийиш:
- паспорт же инсандыгын тастыктаган башка документ;
- эмгек китепчеси; социалдык камсыздандыруу күбөлүгү;
- аскердик каттоо документтери (аскердик кызматка милдеттүүлөр жана аскердик кызматка чакырылууга тийиш адамдар үчүн), ал эми атайын билимди (окууну) талап кылган жумуш үчүн кызматкер билими (адистики, квалификациясы) жөнүндө документти көрсөтөт;
- 18 жашка чейинки адамдарды тарбиялоого, билим берүүгө жана багуу менен байланышкан иш-аракеттерди жасагандыгы үчүн соттуулугу жок экендиги жөнүндө маалымкат.
Кызматкердин саясий партияларга, кыймылдарга же диний уюмдарга тиешелүүлүгү жөнүндө маалыматтарды, ошондой эле кызматкердин жеке жашоосу жөнүндө маалыматтарды чогултууга тыюу салынат.
Суралган маалыматтардын көлөмү аларды иштетүү максаттарына ылайык келүүгө тийиш.
Кээде иш берүүчүлөр мыйзамсыз пайдалануу мүмкүнчүлүгүн алдын алуу үчүн, "болбосо," маалыматтарды иштеп чыгууга макулдук сурашат. Бирок, эгерде кимдир бирөө макулдукка кол коюудан баш тартса, бул аларды жумушка алуудан баш тартууга же ишке орношкондон кийин дисциплинардык жоопкерчиликке тартууга негиз болуп саналбайт.
Кызматкердин келишпестиги иш берүүчүгө зыян келтире албайт, анткени иш берүүчү макулдугусуз зарыл маалыматтарды иштеп чыгууга укуктуу. Бул мыйзам бузуу деп эсептелбейт.
Бирок бүгүн мен бул маселени Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин алдындагы Жеке маалыматтарды коргоо боюнча мамлекеттик агенттиктин кызматкерлери жана юридикалык бөлүмү менен талкууладым. Алар жалдоодо жеке маалыматтарды иштетүүгө макулдук менчигинин түрүнө карабастан милдеттүү деп ырасташат.
Кыргыз Республикасынын 2008-жылдын 14-апрелиндеги №58 "Жеке маалыматтар жөнүндө" Мыйзамына ылайык, жарандар мамлекеттик, муниципалдык же коммерциялык уюмдар (жеке маалыматтар массивдеринин ээлери) жарандын жеке маалыматтарын кандай жеке маалыматтар чогултуп, иштетип жана сактап жатканын жана алар муну мыйзамдуу түрдө жасап жатабы же жокпу, билүүгө укуктуу.
Жеке маалыматтарды берүүгө макулдук берүү же андан баш тартуу укугу
«Жеке маалыматтар жөнүндө» мыйзамга ылайык, жеке маалыматтардын субъекти өзүнүн жеке маалыматтарынын кайсынысы болбосун кимге болбосун берүү маселесин өз алдынча чечет жана ушул Мыйзамдын 15-беренесинде каралган учурларды кошпогондо, аларды эркин, аң-сезимдүү түрдө жана аны алуу фактысын тастыктоого мүмкүндүк берүүчү формада иштетүүгө макулдук берет.
Субъект өз укуктарын жана эркиндиктерин ишке ашыруу үчүн маалыматтарды, ошондой эле аларга киргизилген өзгөртүүлөр жөнүндө маалыматтарды тиешелүү мамлекеттик бийлик органдарына жана өз компетенциясынын чегинде жеке маалыматтар менен иштөөгө укуктуу жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарына берет.
Жеке маалыматтарды берүүдөн мурда субъект жеке маалыматтардын массивинин кармоочусу (ээси) тарабынан чогултулуп жаткан маалыматтардын тизмеси, аларды чогултуунун жана пайдалануунун негиздери жана максаттары, жеке маалыматтарды үчүнчү жакка өткөрүп берүү мүмкүндүгү менен тааныштырууга, ошондой эле жеке маалыматтардын башка мүмкүн болгон пайдаланылышы жөнүндө маалымдоого тийиш.
Өзүнүн маалыматтарын берүүдөн баш тартканда жеке маалыматтардын субъекти баш тартуунун себептерин көрсөтпөөгө укуктуу.
Урматтоо менен,
Муратбек Азимбаев
тел.: +996 700 987794; +996 776 987794
WhatsApp, Telegram, Signal
Электрондук почта: muratbek@azimbaev.pro
https://www.linkedin.com/in/muratbek-azimbaev-91111a4a/
Twitter: @MuratbekAz
Өтө маанилүү! Кызыл түс менен белгиленген гипершилтемени чыкылдатуу менен, жогорку оң бурчтагы Жоопкерчиликтен баш тартууну караңыз.