16-берене. Товарлардын айрым түрлөрүнүн жарнамасынын өзгөчөлүктөрү

1. Алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктардын кандай гана ыкмаларда болбосун таратылуучу жарнамасы төмөнкүдөй болууга тийиш эмес:

- тышкы жарнамада таратылууга;

- кино- жана көрмөтейлөөдө, эгерде мындай тейлөөнүн аудиториясы жашы жеткен адамдар менен чектелбесе, фильмдерди көрсөткөнгө чейин көрсөтүлүп жатканда же андан кийин таратылууга;

- алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды ичүү процессин көрсөтүүнү камтууга жана алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды ичүү коомдук, спорттук же жекече ийгиликке жетүү үчүн, же болбосо дене бойду же психикалык абалды жакшыртуу үчүн маанилүү деген таасир түзүүгө;

- алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды ичпөөнү жаманатты кылууга, алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын терапиялык оң касиеттери тууралуу маалыматты камтууга жана алардын продуктуда көп экенин жакшы сапат катары көрсөтүүгө;

- жашы жетпегендерге түздөн-түз кайрылууга, 35 жашка чейинки курактагы адамдардын образын, ошондой эле 21 жашка чейинки курактагыларга кеңири белгилүү адамдардын айткан сөздөрүн жана катышуусун пайдаланууга;

- жашы жетпегендер үчүн радио- жана телеберүүлөрдө, кино- жана көрмөтейлөөдө, мезгилдүү басылмаларда таратылууга;

- газеталардын биринчи жана акыркы беттеринде, ошондой эле журналдардын биринчи жана акыркы беттеринде жана мукабаларында таратылууга;

- коомдук транспортто, мамлекеттик, балдар, окуу, медициналык, спорттук, маданий уюмдарда, шаарлардагы гүлзарларда жана аянттарда, ошондой эле аларга 200 метрден кем эмес аралыкта жайгашкан объекттерде таратылууга;

- курамы жана даярдоо ыкмасы, даамы жөнүндө маалыматтар камтылган жарнамалануучу товардын мүнөздөмөсү тууралуу маалыматты келтирүүгө жана мында жарнамалануучу товардын зыянынын аздыгы (зыяны жоктугу) деген белгилерди пайдалануу жолу менен маалымдоого;

- адамдарды, жаныбарларды, алардын ар кандай, анын ичинде куурчак, мультипликациялык, компьютердик сүрөттөмөлөрүн пайдаланууга;

- сырт тарабына алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын жана (же) тамеки заттарынын аталыштары түшүрүлгөн калкаламаларды, чатырларды, чатырчаларды (анын ичинде сезондук) пайдаланууга;

- медицина жаатында колдонулуучу терминдерди пайдаланууга;

- алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын мурдатан белгилүү товардык белгилерин, соодалык маркаларын, "бренддерин", чатырчалык "бренддерин" пайдаланууга.

Төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- коомдук жайларда, анын ичинде жашы жетпегендердин арасында, ошондой эле жашы жетпегендердин кирүүсүнө тыюу салынбаган жерлерде жарнама максатында алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын үлгүлөрүн акысыз таратууга жана (же) символикалык баада сатууга;

- эгерде мында алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын аталышы, сүрөтү же товардык белгиси пайдаланылса, артыкчылыктуу жашы жетпегендер үчүн арналган иш-чараларга демөөрчүлүк кылууга;

- алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды керектөө процессине тиешеси жок, сырт тарабына алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын аталышы же сүрөтү түшүрүлгөн товарларды (футболкалар, баш кийимдер, кол чатырлар, сумкалар) таратууга, анын ичинде адамдардын кеңири чөйрөсүнө сатууга. Буларга барлардагы, ресторандардагы, кафелердеги, мейманканалардагы жана ушул сыяктуу жайлардагы сырт тарабына алкоголдук продукциянын аталыштары же сүрөттөрү жана/же товардык белгилери жана логотиптери түшүрүлгөн күл түшүргүчтөр, оттуктар, ширеңке кутучалары, подностор, алкоголдук продукцияга жана энергетикалык суусундуктарга арналган идиштер, ошондой эле алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды таратуу жана аларды чекене соодалоо үчүн пайдаланылган транспорт каражаттары кирбейт. Мындай буюмдарда алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды ичүүнүн зыяндуулугу жөнүндө эскертүү талап кылынбайт;

Интернет маалыматтык-телекоммуникациялык тармакта алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын жарнамасына.

Радиодо жана телекөрсөтүүлөрдө саат 7-00дөн 24-00гө чейин алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды жарнамалоого тыюу салынат.

2. Алкоголдук продукциянын жана энергетикалык суусундуктардын жарнамасын таратуу төмөнкүлөр жөнүндө эскерткен тексттер менен коштолууга тийиш:

- алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды ичүүнүн зыяндуулугу жөнүндө;

- жашы жете электерге алкоголдук продукцияны жана энергетикалык суусундуктарды сатууга тыюу салынганы жөнүндө, мында эки текст тең бирдей өлчөмдөгү тамга (тамгалар) менен жазылууга жана жыйындысында жарнама аянтынын кеминде 10 пайызын ээлөөгө тийиш. Эскертүү текстинин түсү эскертүүнүн фонунун түсүнө салыштырганда айырмаланып турууга тийиш.

3. Чыгарууга жана (же) сатууга уруксаты жок болгондо дары-дармектердин, медициналык арналыштагы буюмдардын, медициналык техниканын жарнамасына, ошондой эле мындай кызмат көрсөтүүлөргө саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу орган тарабынан берилүүчү уруксаты жок болгондо дарылоо, алдын алуу, диагноз коюу, реабилитациялоо методдорунун жарнамасына, ал тургай ойлоп табууга патент алынган учурларда да жол берилбейт.

Врачтын рецепти боюнча берилүүчү дары-дармек каражаттарынын жарнамасына, ошондой эле пайдалануу үчүн атайын даярдыкты талап кылган медициналык арналыштагы буюмдардын жана медициналык техниканын жарнамасына ушул бөлүктүн биринчи абзацында каралган талаптарды эске алуу менен, медициналык жана фармацевттик кызматкерлер үчүн арналган басылмаларда гана жол берилет.

4. Кыргыз Республикасында экспорттоо жана импорттоо лицензиялар боюнча жүзөгө ашырылуучу аскердик багыттагы продукциянын тизмегине киргизилген күжүрмөн жана кызматтык куралдын, курал-жарактардын жана аскердик техниканын, ошондой эле уруксат берилген жарандык куралдын, анын ичинде аңчылык жана спорт куралдарынын жарнамасын кошпогондо, бардык түрдөгү куралдын, курал-жарактардын жана аскердик техниканын жарнамасына жол берилбейт.

Эгерде көрсөтүлгөн жарнама түздөн-түз же кыйыр түрдө куралды, курап-жарактарды жана аскердик техниканы чыгаруунун технологиясын, күжүрмөн жана атайын колдонуу ыкмаларын ачып берсе, Кыргыз Республикасында экспорттоо жана импорттоо лицензия боюнча жүзөгө ашырылуучу аскердик багыттагы продукциянын тизмегине киргизилген уруксат берилген жарандык куралдын, курал-жарактардын жана аскердик техниканын жарнамасына жол берилбейт.

Уруксат берилген жарандык куралдын, анын ичинде аңчылык жана спорттук куралдын жарнамасын аны таратууга адистешкен мезгилдүү басылмаларда, ошондой эле уруксат берилген жарандык куралды колдонуучуларга арналган башка мезгилдүү басылмаларда жана аңчылык, спорттук курал колдонулган жерлерде гана таратууга жол берилет.

Уруксат берилген жарандык куралдын жарнамасын электрондук жалпыга маалымдоо каражаттарында таратууга жол берилбейт.

Кыргыз Республикасында экспорттоо жана импорттоо лицензиялар боюнча жүзөгө ашырылуучу аскердик багыттагы продукциялардын тизмегине киргизилген аскердик жана кызматтык куралдарды, ошондой эле курал-жаракты жана аскердик техниканы жарнамалоого Кыргыз Республикасынын жарандык мыйзамдарында белгиленген тартипте, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан белгиленген тартипте өткөрүлүүчү адистештирилген көргөзмөлөрдө же жарманке-сатууларда гана жол берилет.

5. Төмөнкүлөргө тыюу салынат:

- азыктарды жана балдар үчүн азыктарды керектөөнү идеалдаштыруу боюнча кандай болбосун маалыматтык жана билим берүү материалдарын белекке берүүгө жана таратууга;

- эгерде мында азыктарды жана балдар үчүн азыктарды өндүрүүчүлөрдүн аталышы, сүрөтү же товардык белгиси пайдаланылса, кош бойлуу жана бала эмизген аялдар, саламаттык сактоо кызматкерлери жана балдардын, айрыкча ымыркайлардын жана кенже курактагы балдардын тамак-аш азыктарына катышы бар башка адамдарга багытталган иш-чараларга демөөрчүлүк кылууга;

- балдардын тамактануу процессине тиешеси жок (футболкалар, баш кийимдер, оюнчуктар, кол чатырлар, сумкалар жана д.у.с.), сырткы бетине азыктардын жана балдар үчүн тамак-аш азыктарынын аталыштары же сүрөттөрү түшүрүлгөн товарларды адамдардын кеңири чөйрөсүнө таратууга, анын ичинде сатууга;

- азыктарды жана балдар үчүн азыктарды сатып алууну же пайдаланууну кубаттоого түздөн-түз же кыйыр багытталган иштин башка түрлөрүнө;

- оюндун тобокелдигине жана алардын уюштуруучуларынын, катышуучуларынын жана ортомчуларынын, анын ичинде букмекердик конторалар жана тотализаторлор сыяктуу оюн-зоок жайларынын өз ара мелдештерине негизделген жарнаманы (оюн-зоок бизнесинин жарнамасын) таратууга.

6. "Кыргыз Республикасынын жарандарынын ден соолугун тамекини, никотинди керектөөнүн кесепеттеринен жана айланадагы тамеки түтүнүнүн жана аэрозолдун таасиринен коргоо жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамына ылайык тамекини, тамеки продукцияларын сатууну жана (же) тамекини, тамеки жана никотин камтыган буюмдарды, ысытылуучу тамекиси бар буюмдарды, тамекини ысытуучу системаларды, никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларын (электрондук сигареттерди кошкондо) жана алар үчүн эритмелерди, суу түтүктөрүн жана башка чегүүчү буюмдарды пайдаланууну ар кандай жарнамалоого жана дем берүүгө тыюу салынат.

Саламаттык сактоо чөйрөсүндөгү ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан, анын ичинде жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу маалымат берүү компаниясын жүргүзүүдө тамекини, никотинди пайдалануунун зыяны жана айлана-чөйрөдөгү тамеки түтүнүнүн жана аэрозолдун же никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларынын (электрондук сигареттерди кошкондо) жана ысытылуучу тамеки буюмдарынын зыяндуу таасири жөнүндө калкка маалымат берүүдө тамеки буюмдарын, анын ичинде ысытылуучу тамекиси бар буюмдарды жана тамекини ысытуучу системаларды, никотин камтылган буюмдарды, никотинди жеткирүүнүн электрондук системаларын (электрондук сигареттерди кошкондо), суу түтүктөрүн жана тамекини колдонуу процессин жана никотинди көрсөтүүгө жол берилет.

7. Төмөнкүлөрдүн жарнамасына жол берилбейт:

- эгерде мыйзамда башкасы каралбаса, баңги каражаттарынын, психотроптук заттардын, алардын прекурсорлорунун;

- адам органдарын жана (же) ткандарын сунуштоолордун;

- порнографиялык материалдардын, басма сөз басылмалардын, сүрөттөлүштөрдүн же порнографиялык мүнөздөгү башка буюмдардын;

- мүмкүн болуучу курмандыктарды адам сатууга, сексуалдык мүнөздөгү кызматтарды көрсөтүүгө тартууга багытталган иштердин, анын ичинде психологиялык жардам, ымала түзүү, релаксация, укалоо түрү катары, мыйзамдуу иштин түрү катары жагымдуу убакыт өткөрүү, андан ары сексуалдык мамилеге кирүү максатында таанышууну; коомго каршы жүрүм-турумду.

- оккульттук-мистикалык кызмат көрсөтүүлөрдүн жана аларды көрсөтүүчү адамдардын. Оккульттук-мистикалык кызмат көрсөтүүлөрдүн тизмеги Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети тарабынан аныкталат;

- көрсөтүлгөн чөйрөдө иш жүргүзүү укугун берүүчү тиешелүү багыт (адистик) боюнча кесиптик жогорку билимин ырастоочу документтери жок адамдардын психологиялык кызматтарды көрсөтүүсүнө багытталган.

(КР 2019-жылдын 22-июлундагы № 98 , 2023-жылдын 3-июлундагы № 130 , 2024-жылдын 18-июлундагы № 131, 2025-жылдын 31-октябрындагы № 247 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык)