Жумуштан бошотуу тууралуу

Саламатсызбы,

Ооба, арыз жаздырбай эле, штат кыскарганына байланыштуу жумуштан бошотсо болот — эгер бул кызматкердин эмес, иш берүүчүнүн демилгеси менен мыйзамдагы тартип так сакталса. Кыскартуу өзүнчө негиз болуп саналат: Эмгек кодексинин 44-беренесинин 1-бөлүгүнүн 2-пункту боюнча эмгек келишими кызматкерлердин саны же штаты кыскарганда бузулушу мүмкүн. 

Бирок маанилүүсү ушул: иш берүүчү “өз каалоосу менен арыз жаз” деп мажбурлай албайт. “Өз каалоосу менен” бошотуу 43-берене боюнча кызматкердин жазуу жүзүндөгү арызы менен гана болот. Эгер арыз жок болсо, аны “өз каалоосу менен кетти” деп тариздөө мыйзамсыз. 

Штат кыскартуу менен бошотуу үчүн иш берүүчү төмөнкү негизги талаптарды сакташы керек:

Биринчи, кызматкерге кеминде 1 ай мурда жазуу жүзүндө, кол койдуртуп эскертүүгө милдеттүү. Бул талап 46-берененин 3-бөлүгүндө түз көрсөтүлгөн. 

Экинчи, эскертүү мөөнөтү бүткөнгө чейин кызматкер ишин улантат, эмгек акысы сакталат, жана жумуш издөө үчүн жумасына бир бош күн орточо эмгек акысы менен берилет. 

Үчүнчү, мүмкүн болсо кызматкерди башка бош кызматка которуу маселеси каралышы керек. Кодекстин 46-беренесинин 2-бөлүгү 44-берененин 1-бөлүгүнүн 2-пунктундагы негиз менен келишим бузулганда башка кызмат ордуна которуу мүмкүн экенин карайт. Практикада бул иш берүүчүдө ылайыктуу бош орун болсо, аны сунуштоо милдети катары каралат. 

Төртүнчү, кыскартууда иште калтырууда артыкчылык эмгек өндүрүмдүүлүгү жана квалификациясы жогору кызматкерлерге берилет. Демек, “кимди кыскартуу” да жөн эле тандалбайт. 

Бешинчи, бошотууда эки орточо айлык эмгек акыдан кем эмес өлчөмдө иштен бошотуу жөлөкпулу төлөнүүгө тийиш. Мындан тышкары, эгер кызматкер 10 жумуш күндүн ичинде иш менен камсыз кылуу кызматында жумуш издөөчү катары катталса, айрым шарттар менен экинчи жана үчүнчү айлар үчүн да орточо эмгек акысы сакталат. 

Эгер кызматкер кесиптик бирликтин же кызматкерлердин өкүлчүлүктүү органынын мүчөсү болсо, анда мындай кызматкерди 44-берененин 1-бөлүгүнүн 2-пункту менен бошотууда алдын ала жазуу жүзүндөгү макулдук талап кылынат. Макулдуксуз бошотуу мыйзамсыз болушу мүмкүн. 

Демек, жыйынтык мындай:

Болот, бирок:

• кызматкерден “өз каалоосу менен” арыз талап кылынбайт;
• бошотуу иш берүүчүнүн буйругу менен, 44-берене 1-бөлүк 2-пунктка шилтеме жасап жүргүзүлөт;
• 1 айлык жазуу жүзүндөгү эскертүү болушу керек;
• мүмкүн болгон бош орундар каралышы керек;
• эки айлыктан кем эмес жөлөкпул төлөнүшү керек;
• эгер кесиптик бирлик мүчөсү болсо, кошумча макулдук талап кылынышы мүмкүн.