Патент жонундо суроо
Патентти 2024 жылы ачкам 2 жолу толоп андан кийин жумуштан чыгып толонбой калды азыр 2026-жыл болду пантентти кан ип даап салуу керек кантесем болот
Саламатсызбы! Сиздин кырдаалыңыз абдан кеңири таралган. Келгиле, ирет менен талдап көрөлү. Патенттин маңызы тууралуу түшүнүгүңүз так туура, биз аны расмий эрежелер менен тастыктайбыз.
1. Патент деген эмне жана ал кантип иштейт?
Патент — бул белгиленген мөөнөткө алдын ала төлөнүүчү фиксирленген салык, жана ал көп учурда камсыздандыруу төгүмүн да камтыйт. Аны төлөгөндөн кийин, ушул иштин түрү боюнча жана ушул мөөнөткө башка салыктарды төлөөдөн бошотуласыз.
Негизги эрежелер, сиздин сөздөрүңүздү тастыктайт:
- Алдын ала төлөңүз: Патентти иш-аракетти БАШТАГАНГА ЧЕЙИН сатып алышыңыз керек.
- Салык фиксирленген: Салыктын суммасы туруктуу жана ал сатып алынгандан кийин кайра эсептелбейт жана кайтарылбайт, эгерде сиз ишиңизди мөөнөтүнөн эрте токтотсоңуз да. Так ушул себептен сиздин өткөн жылдагы кош төлөмдөрүңүз — бул мурунтан эле төлөнгөн салык, жана ал кайтарылбайт.
2. Азыр, 2026-жылы эмне кылуу керек?
Эң негизгиси — сиздин кандай патент болгонун аныктоо. Учурда эмне кылуу керектиги дал ушуга көз каранды.
А-сценарий: Сизде соода иши үчүн патент болгон
Бул жерде кырдаал кескин өзгөргөн. 2024-жылдын 1-июлунан баштап Кыргызстанда соода иши үчүн патенттик салык салуу системасы толугу менен жокко чыгарылган. Мындай патентти мындан ары сатып ала албайсыз. Учурда соода иши башка салык режимдери менен салынат.
Б-сценарий: Сизде иш-аракеттин башка түрлөрү үчүн патент болгон (кызмат көрсөтүүлөр, өндүрүш ж.б.)
Бул жерде баары жөнөкөй. Сиз баарын туура түшүнгөнсүз. Эгерде сиз ушул иштин түрү менен алектенүүнү токтотсоңуз жана ошого жараша патент сатып алууну койсоңуз, анда сиздин салыктык милдеттенмелериңиз бүткөн. Өткөн мезгилдер үчүн "кошумча төлөөнүн" кереги жок, анткени патент — бул алдын ала төлөнгөн салык.
Азыр, 2026-жылы патентти төлөөгө келсек:
- Соода үчүн: Патент берилбейт. Эгерде сооданы кайра баштоону кааласаңыз, башка салык режимин тандооңуз керек.
- Иш-аракеттин башка түрлөрү үчүн: Эгерде кайрадан иштегиңиз келсе, анда учурдагы мөөнөткө жаңы патентти сатып алышыңыз керек. Ал үчүн катталган жериңиз боюнча салык органына кайрылыңыз же "Салык төлөөчүнүн кабинети" (cabinet.salyk.kg) аркылуу онлайн жасаңыз.
3. Жыйынтыктап, аракеттердин планын беребиз
- Өткөн төлөмдөр (2024-жыл): Алар төлөнүп, ошол мезгилди "жапкан". Алар эч кандай милдеттенмелерди же ашыкча төлөмдөрдү жаратпайт. Ашыкча төлөмдү эсептен чыгаруунун же кайтарып алуунун кереги жок.
- Иш-аракетсиз мезгил: Патентти сатып албаганыңыздан улам, сиз иш-аракет жүргүзбөгөнсүз. Кыргызстанда патент тек гана төлөнгөн аймакта жана төлөнгөн мөөнөттөрдө гана күчүндө болот.
- Келечектеги пландар:
- Эгерде соода менен алектенүүнү пландасаңыз — патент мындан ары тандоо эмес. Жөнөкөйлөтүлгөн салык салуу системасын (бириктирилген салык) изилдеңиз.
- Эгерде иш-аракеттин башка түрү (кызмат көрсөтүүлөр, өндүрүш ж.б.) менен алектенүүнү пландасаңыз — жөн эле салык инспекциясынан же онлайн түрдө учурдагы жылга жаңы патент сатып алыңыз.
Маанилүү тактоо: 2023-жылдан баштап патенттер электрондук форматта расмийлештирилет. Эгерде сиздин "Салык төлөөчүнүн кабинетинен" кирүү мүмкүнчүлүгүңүз жок болсо, аны аймактык салык органында кайрадан калыбына келтирүү керек.
Акыркы жана эң маанилүү кадам, мен чын дилден сунуштайм: Эгерде сизде кандайдыр бир жашыруун карыздар же айыптар (мисалы, тапшырылбаган отчеттуулук үчүн) калганына ишенбесеңиз, анда аны билүүнүн мыкты жолу — бул жеке өзүңүз аймактык салык инспекциясына кайрылыңыз. Адистер сизди маалымат базасынан текшерип, кырдаалыңызга так жооп беришет.
Ушул түшүндүрмө сизге кырдаалды тактоого жардам берди деп үмүттөнөм. Эгерде сиз кайра баштагыңыз келген иш-аракеттин так түрү болсо, ага 2026-жылы патент алуу мүмкүнбү экенин тактап бере алам.
Эскертүү: Бул расмий юридикалык кеңеш эмес, маалыматтык мүнөздөгү түшүндүрмө. Так маалымат алуу үчүн Кыргыз Республикасынын Салык кызматынын аймактык бөлүмдөрүнө кайрылуу сунушталат.
Урматтоо менен,
Муратбек Азимбаев
720060, Бишкек шаары, Арстанбек Дуйшеев көчөсү, 8/1
Тел.: +996 700 987794; +996 776 987794; +996 550 987794
WhatsApp, Telegram, Signal
Электрондук почта: muratbek@azimbaev.pro
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/muratbek-azimbaev-91111a4a/
X (Twitter): @MuratbekAz
ӨТӨ МААНИЛҮҮ! Оң жактагы жогорку бурчта жайгашкан кызыл түстөгү «Дисклеймер» гипершилтемесин басып, дисклеймер менен сөзсүз таанышып чыгыңыз.
1. Вопрос: Нужно ли закрывать ИП, если патент был получен в 2024 году, затем деятельность прекращена и патент больше не оплачивался?
Ответ:
Да. Если Вы были зарегистрированы в качестве индивидуального предпринимателя, прекращение оплаты патента само по себе не прекращает статус ИП. Для прекращения предпринимательской деятельности необходимо пройти процедуру снятия с налогового учета.
Основание:
Налоговый кодекс Кыргызской Республики от 18 января 2022 года № 3 — нормы, регулирующие постановку и снятие налогоплательщика с налогового учета, а также прекращение налоговой регистрации.
Вывод:
Если ИП не закрыто в установленном порядке, его необходимо прекратить путем обращения в налоговый орган.
2. Вопрос: Что необходимо сделать для закрытия ИП?
Ответ:
Необходимо обратиться в налоговый орган по месту налоговой регистрации и подать заявление о прекращении деятельности индивидуального предпринимателя. Налоговый орган проверит наличие задолженности по налогам, штрафам и другим обязательствам. При отсутствии препятствий ИП будет снят с налогового учета.
Основание:
Налоговый кодекс Кыргызской Республики от 18 января 2022 года № 3 — нормы о прекращении налоговой регистрации налогоплательщика и исполнении налоговых обязательств.
Вывод:
Рекомендуется не откладывать обращение в налоговый орган, поскольку только после официального прекращения деятельности ИП считается закрытым. Одновременно следует запросить информацию о наличии либо отсутствии задолженности и иных налоговых обязательств за период с момента прекращения деятельности.