Мамлекеттик жумуштарды иштеп тажрыйба чогултуп иштоого болобу.Диплом жок билимим Орто окууну бутбой калганмын 3курсга чейин окуп

Саламатсызбы,

Жакшы суроо — көп адамдар муну туура түшүнбөй калышат.
Кыска жооп: жок, түздөн-түз мамлекеттик кызматка дипломсуз кире албайсыз.
Бирок — айланма жолдору бар. Төмөндө толук түшүндүрөм.

Мен ачкан мыйзам — бул Кыргыз Республикасынын «Мамлекеттик жарандык кызмат жана муниципалдык кызмат жөнүндө» мыйзам 2021-жылдын 27-октябры № 125 (акыркы 2025-жылдын 10-июлундагы № 141 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык) мамлекеттик кызматкер ким боло алат деген талаптарды түз айтат.

1. Мамлекеттик кызматка негизги талап
Мыйзам боюнча мамлекеттик кызматка талапкер:

• тиешелүү кесиптик билимге ээ болушу керек
• башкача айтканда — диплом (кеминде орто кесиптик же жогорку билим) болушу шарт. 

Башкача айтканда: Орто мектепти толук бүтпөгөн (9-10-11 класс же колледж/ЖОЖ дипломсуз) адам — мамлекеттик кызматкер болуп каттала албайт.

Ошондуктан сизди «адис», «инспектор», «жетекчи адис», «катчы», «администрация кызматкери» катары жумушка албайт. Бул кадр бөлүмү каалабагандыктан эмес — Агенттик (мамкызмат) текшергенде кызматтан дароо алынат.

2. Бирок иштеп тажрыйба топтоонун мыйзамдуу жолу бар
Бул жерде көптөр билбеген маанилүү нерсе бар.

Сиз мамлекеттик органда иштей аласыз, бирок «кызматкер» катары эмес
Мыйзам мамлекеттик кызмат менен техникалык/көмөкчү персоналды бөлөт.

Сиз төмөнкү кызматтарга дипломсуз деле кире аласыз:

• кароолчу (күзөт);
• архивчи-жардамчы;
• иш кагаздарын ташуучу (курьер);
• чарба кызматкери;
• оператор (айрым жерлерде);
• катчы-делопроизводитель (кээ бир айыл өкмөттөрдө);
• техникалык кызматкер;
• айдоочу;
• тазалык кызматкери;
• компьютер терүүчү (айрым мекемелерде).

Бул мамлекеттик кызмат эмес, бирок маморганда иштеген адам болосуз.

Практикада көп адамдар дал ушинтип башташат:
айыл өкмөт → архив → катчылык → кийин окуп → адис.

3. Эң маанилүү нерсе (ушуну билиңиз)
Сиздин максат туура — тажрыйба чогултуу.
Бирок мамлекеттик кызматта тажрыйба эсептелиши үчүн кызмат статусу болушу керек.

Техникалык кызматкер болуп иштеген убакыт:

• стаж катары эсептелет (эмгек стажы);
• бирок мамлекеттик кызмат стажы болуп эсептелбейт.

Ошентсе да бул эң жакшы старт, анткени:

• таанышуу пайда болот;
• документ ишин үйрөнөсүз;
• конкурс качан ачыларын биринчи билесиз;
• жетекчи өзү чакырып калат (бул Кыргызстанда реалдуу механизм).

4. Сиз үчүн эң туура план (реалдуу)
Мына чыныгы иштеген схема:

1-кадам
Айыл өкмөт / мэрия / РЭС / соцфонд / мектеп / бейтапканага:
«Техперсонал болуп кирейин, тажрыйба топтойм» деп киресиз.

2-кадам
Ошол эле учурда:

• кечки мектеп (экстернат) аркылуу 11-классты бүтүрөсүз (6-8 айда бүтөт).

3-кадам
Андан кийин:

• колледж (юрист/мамлекеттик башкаруу) — 2 жыл.

4-кадам
Андан кийин:

• мамлекеттик кызмат конкурсуна катыша аласыз.

Ошондо сиздин 2-3 жылдык «реалдуу тажрыйбаңыз» болуп калат — бул конкурста чоң плюс.