Биринчи паспорт кантип алса болот?

Саламатсызбы,

Ооба, 16 жашка толгондо алгачкы ID-картаны өзүң жеке барып аласың. Бирок сенин жагдайыңда негизги маселе — жарандыгыңды ырастоо үчүн ата-энеңдин документтери. Байкең өзү эле ата-эненин ордуна жүрө албайт, эгер ал сенин расмий камкорчуң/көзөмөлчүң болбосо.

Сен берген жобого ылайык, 16 жаштагы адамды биринчи жолу документтештирүүдө керек болот:
• туулгандыгы тууралуу күбөлүк же акт жазуудан көчүрмө;
• жарандыкты аныктоо үчүн ата-энесинин экөөнүн паспорту, же ата-эненин биринин паспорту, бирок бул экинчи ата-эне “жок учурда” гана;
• эгер камкорчу болсо — ошол боюнча документтер.

Бул жерде маанилүү нерсе: жободо “экинчиси жок учурда” деген түшүнүк жөн эле байланыш жок, чет өлкөдө жүрөт дегенди билдирбейт. “Жок” деп төмөнкүлөр эсептелет:
• каза болгон;
• ата-энелик укуктан ажыратылган;
• эркинен ажыратуу жайында жаза өтөп жаткан;
• дайынсыз жоголду деп табылган;
• аракетке жөндөмсүз деп табылган;
• издөөдө турган.

Демек:

1. Эгер атаңдын же апаңдын кыргыз паспорту боюнча маалымат КБМРда бар болсо, КТБ айрым учурларда маалыматты системадан өзү көрүшү мүмкүн. Анда кагаз түрүндө паспорт көтөрүп баруу талап кылынбай калышы мүмкүн.

2. Эгер системада маалымат чыкпаса, ата-энеңдин жок дегенде биринин паспортунун көчүрмөсү же маалыматы керек болуп калат.

3. Байкең менен эле барсаң, ал өзүңдүн мыйзамдуу өкүлүң болбосо, жалгыз анын коштоосунда паспорт тариздетүү кыйын болот.

Сага азыр эң туура жол мындай:
• өзүңдүн туулгандыгы тууралуу күбөлүгүңдү даярда;
• жакынкы Калкты тейлөө борборуна барып, КБМРда ата-энеңдин маалыматтары көрүнөр-көрүнбөсүн тактат;
• атаң чет өлкөдө болсо, андан паспортуңун сүрөтүн/сканын жибертип көр;
• апаң менен байланыш жок болсо, бирок атанын документи бар болсо, ошол жетиштүү болуп калышы мүмкүн — эгер энең боюнча маалымат система аркылуу көрүнсө же кошумча талап чыкпаса;
• эгер экөөнүн тең документин бере албасаң, анда сага жарандыкка таандыктыгы тууралуу корутунду маселесин же камкорчулук маселесин түшүндүрүп беришет.

Практикада сага КТБда төмөнкүлөрдүн бири айтылат:
• “документтер жетиштүү, кабыл алабыз”;
• же “ата-энеңдин биринин паспорту керек”;
• же “алгач жарандыкка таандыктыгы жөнүндө корутунду алыңыз”.