Желек боюнча суроо

Кыргыз республикасынын туусун айрып, же орттоп, же керексиз жерге жип катары колдонуп бир нерсе танып байлап койсо,андай учурда кандай чаралар колдонулат?

Бир туристтик компания оздорунун желегин кармап туруш учун биздин олконун символикасы болгон туу менен танып байлап коюптур.


Отвечает юрист Муратбек Азимбаев

Саламатсызбы,

Ооба, эгер мамлекеттик туу атайылап урматтабаган түрдө колдонулса, мисалы:

  • жиптин ордуна колдонулса;
  • бир нерсени таңып байлоо үчүн пайдаланылса;
  • айрылса, өрттөлсө;
  • ылайыксыз, мазактоочу же кемсинтүүчү максатта пайдаланылса,

анда бул аракеттер үчүн мыйзамда жоопкерчилик каралган.
Сиз сүрөттөгөн жагдайда, туристтик компания Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусун өзүнүн желегин байлап коюу үчүн жип катары пайдаланган болсо, бул мамлекеттик символго урмат көрсөтүү талабына каршы келет жана укуктук баа берүүгө негиз болушу мүмкүн.

Негизги мыйзамдар төмөнкүлөр:

1. "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик символдору жөнүндө" Кыргыз Республикасныны Мыйзамдын 2004-жылдын 17-июлу № 91(акыркы 2024-жылдын 18-июлундагы № 130  Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык) 2-беренеси.

Бул берене боюнча:

  • Кыргыз Республикасынын аймагында жүргөн бардык адамдар мамлекеттик символдорду урматтоого милдеттүү.
  • Мамлекеттик Тууну мазактаган адамдар мыйзамда белгиленген тартипте жоопкерчиликке тартылат.

2. Кыргыз Республикасынын Укук бузуулар жөнүндө кодексинин 2021-жылдын 28-октябры № 128 (акыркы 2026-жылдын 5-июнундагы № 81 Мыйзамдарынын редакцияларына ылайык) 450-беренеси.

Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гербин, Мамлекеттик туусун же Мамлекеттик гимнин мазактоо (надругательство) жеке жактарга 100 эсептик көрсөткүч өлчөмүндө (10 000 сом) айып пул салуугаалып келет.

3. Эгерде аракет атайылап, орой, коомчулукту кемсинтүүчү же чагымчыл мүнөздө жасалса, анда иштин жагдайына жараша Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин тиешелүү жоболору боюнча дагы укуктук баа берилиши мүмкүн.
Бирок бул жерде маанилүү жагдай бар.
Ар бир туура эмес колдонуу автоматтык түрдө "мазактоо" болуп эсептелбейт.
Укуктук баа берүүдө төмөнкү жагдайлар изилденет:

  • бул аракет атайылап жасалганбы;
  • мамлекеттик символго болгон урматсыз мамиле байкалабы;
  • тууга зыян келтирилгенби;
  • коомчулукта кемсинтүүчү таасир жаратканбы;
  • коммерциялык же башка максатта мамлекеттик символдун кадыр-баркын түшүргөн пайдалануу болгонбу.

Эгер туристтик компания мамлекеттик тууну жөн гана жип катары колдонуп, аны менен өзүнүн желегин байлап койгон болсо, бул мамлекеттик символду анын мыйзамдагы арналган максатына туура келбеген, урматсыз пайдалануу катары бааланып, компетенттүү органдар тарабынан текшерүүгө негиз боло алат.
Мындай учурда төмөнкү органдарга кайрылууга болот:

  • ички иштер органдарына (милицияга);
  • прокуратурага;
  • жергиликтүү мамлекеттик администрацияга же жергиликтүү өз алдынча башкаруу органына.

Эгерде сүрөт же видео далилдер бар болсо, алар укуктук баа берүүдө маанилүү далил болуп эсептелет.

Урматтоо менен,
Муратбек Азимбаев
720005, Бишкек шаары, Болот Юнусалиев көчөсү, 80, OloloPlanet
Тел.: +996 700 987794; +996 776 987794
WhatsApp, Telegram, Signal
Электрондук почта: muratbek@azimbaev.pro
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/muratbek-azimbaev-91111a4a/
X (Twitter): @MuratbekAz
ӨТӨ МААНИЛҮҮ! Оң жактагы жогорку бурчта жайгашкан кызыл түстөгү «Дисклеймер» гипершилтемесин басып, дисклеймер менен сөзсүз таанышып чыгыңыз.

Обновлено: 30.06.2026
1 ответ
Шамшиев Шайырбек Усонович
Участник
30.06.2026 09:09

Ооба, мындай аракет үчүн жоопкерчилик каралышы мүмкүн.
Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик туусу мамлекеттик символ болуп саналат. Аны мазактоо, атайылап айрып салуу, өрттөө же кадыр-баркын түшүргөндөй колдонуу жоопкерчиликке алып келиши мүмкүн.
Эгер сиз айткандай, туристтик компания мамлекеттик тууну аркан же байлоочу жип катары колдонуп, башка желекти байлап койгон болсо, анда:
эгер бул мамлекеттик символду урматтабаган, кадыр-баркын түшүргөндөй колдонуу болуп эсептелсе, укук коргоо органдары тарабынан текшерүү жүргүзүлүшү мүмкүн;
мындай учурда материалдарга жараша административдик же кылмыш мыйзамдарынын нормалары колдонулушу мүмкүн, эгер мамлекеттик символду мазактоо белгилери аныкталса.
Эгер сизде сүрөт же видео далилдер болсо, төмөнкү органдарга кайрылсаңыз болот:
ички иштер органдарына;
прокуратурага. ❤️

Оцените ответы (нравится/не нравится) нажав на значок слева!
Были ли ответы юристов полезны? Пожалуйста, оставьте свой отзыв