Үй куруу үчүн кандай документтер керек?

Саламатсызбы!
 
Жер участогун документтерсиз алуу жана ага үй куруу өтө чоң юридикалык тобокелчиликтерди камтыйт. Сиздин абалыңыз боюнча төмөнкү маанилүү жагдайларды эске алуу керек.

1. Жердин документтери жок болсо, аны алуу мыйзамдуубу?

• Эгерде жердин мамлекеттик каттоодон өткөн документи жок болсо, анда ал расмий түрдө мамлекетке тиешелүүболушу мүмкүн.
• Айыл өкмөтүнүн токтому менен гана жер бөлүп берүү мыйзамдуу эмес. Токтом расмий каттоодон өтүп, жерге мамлекеттик акт (кызыл китеп) алынгандан кийин гана ал мыйзамдуу жеке менчик болуп эсептелет.
• Жер тилкесинин расмий документи жок болсо, ал мамлекетке тиешелүү жер катары каралышы мүмкүн жана аны мыйзамсыз ээликтен мамлекет кайтарып алуусу мүмкүн.

2. Үй куруп баштасаңыз, мамлекет тартып алып коёбу?

• Ооба, эгерде жер мыйзамдуу түрдө сиздин менчигиңизге өткөрүлбөсө, анда мамлекет ал жерди мыйзамсыз ээлеп алуу катары таап, аны кайра кайтарып алат.
• Жер участогун каттоодон өткөрбөй туруп үй куруу чоң тобокелчилик:
• Жер тилкеси мамлекеттик фондго же айыл чарба багытына тиешелүү болушу мүмкүн.
• Жергиликтүү бийлик курулган имаратты мыйзамсыз деп таап, аны буздуруп салышы мүмкүн.

3. Жер тилкесин кантип мыйзамдаштырса болот?

Эгер сизге сунушталып жаткан жердин расмий документи жок болсо, төмөнкү кадамдарды жасоо зарыл:

1. Жер участогу боюнча маалымат алыңыз
• Айыл өкмөтүнө же Мамлекеттик каттоо кызматына (ГосРегистр) барып, жердин статусун тактаңыз.
• Ал жер жеке менчикте эмес, мамлекеттик же муниципалдык жер болсо, аны сатып алуу мүмкүнчүлүгүн билиңиз.
2. Жерди трансформациялоо керекпи же жокпу, текшериңиз
• Эгерде жер айыл чарба багытындагы жер болсо, аны курулуш үчүн пайдалануу мыйзамсыз.

• Аны курулуш үчүн мыйзамдаштыруу (трансформациялоо) керек. Бул үчүн жергиликтүү бийликке жана Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетине караштуу Жер ресурстары, кадастр,  геодезия жана картография боюнча мамлекеттик агенттиги жергиликту филилалына кайрылуу зарыл.

4. Жер участогун расмий түрдө сатып алыңыз же мамлекеттен ижарага алуу жолдорун караштырыңыз

• Эгерде жер азыр мамлекетке тиешелүү болсо, аны ачык аукцион аркылуу сатып алуу мүмкүн.
• Айрым учурларда мамлекеттик же муниципалдык органдар жерди убактылуу ижарага бериши мүмкүн. Ижара мөөнөтү бүткөндөн кийин гана жеке менчикке өткөрүлөт.

5. Жерге мамлекеттик акт алуу

• Жерди толук менчикке алуу үчүн, анын мамлекеттик реестрге киргенин жана мамлекеттик акт (кызыл китеп) бар же жок экенин текшериңиз.

6. Жыйынтык: Эмне кылуу керек?

✅  Биринчи кезекте, жер участогунун мыйзамдуу статусун текшерип, документтерди талап кылуу керек.
✅  Жердин ээси аны каттатпаса, ал расмий түрдө сиздин менчигиңиз боло албайт.
✅  Токтомдун негизинде гана үй салуу чоң тобокелчилик – мамлекет ал жерди сизден тартып алып коюшу мүмкүн.
✅  Жерди толук мыйзамдаштыргандан кийин гана курулуш иштерин баштоо керек.

Эгер кошумча суроолоруңуз болсо,  юридикалык консультация алууну сунуштайм. Сиз Мамлекеттик каттоо кызматына же айыл өкмөтүнө кайрылып, жердин статусун текшерсеңиз болот.

С уважением,
Муратбек Азимбаев
Бишкек, 720005, улица Болота Юнусалиева, 80, OloloPlanet 
тел.: +996 700 987794; +996 776 987794
WhatsApp, Telegram, Signal
Эл.почта: muratbek@azimbaev.pro
httрs://www.linkedin.com/in/muratbek-azimbaev-91111a4a/
Twitter: @MuratbekAz
ОЧЕНЬ ВАЖНО! Смотрите Дисклеймер в правом верхнем углу нажав гиперссылку выделенный красным шрифтом «Дисклеймер».