Узартылган акы төлөнүүчү өргүү алууга укуктуу кызматкерлердин категориялары
#67174 | 10.04.2025 | Көрүүлөр: 2290
Узартылган акы төлөнүүчү өргүү алууга укугу бар кызматкерлердин категориялары КР Эмгек кодексинен башка кайсы документте кеңири баяндалган?
Кыргызстанда жыл сайын төлөнүүчү негизги өргүү 28 календардык күндү түзөт. Узартылган өргүү төмөнкү учурларда берилет:
1. Эмгек шарттары зыяндуу жана (же) кооптуу жумуштарда иштеген жумушчулар
Мындай өргүүнүн узактыгы эмгек шарттарын атайын баалоонун жыйынтыгы боюнча аныкталат жана жамааттык келишимде же эмгек келишиминде белгиленет. Мындай өндүрүштөрдүн, жумуштардын, кесиптердин жана кызмат орундарынын тизмеси, ошондой эле кошумча өргүүлөрдүн узактыгы Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныкталат.
2. Жумуштун өзгөчө мүнөзү же тартипсиз жумуш убактысы бар кызматкерлер
Бул илимий кызматкерлер, мугалимдер, медицина кызматкерлери, театр жана оюн-зоок мекемелеринин артисттери жана искусство кызматкерлери, учуу персоналдары, авиадиспетчерлер жана иши эмоционалдык жана физикалык стресстин күчөшү же өзгөчө шарттар менен байланышкан башка категориялар болушу мүмкүн. Конкреттүү тизмелер жана өргүүлөрдүн узактыгы Өкмөт тарабынан бекитилет.
Мисалы, билим берүү уюмдарынын педагогикалык кызматкерлери үчүн узартылган негизги өргүү белгиленет, анын узактыгы билим берүү уюмунун түрүнө жана ээлеген кызматына жараша 56 календардык күнгө чейин жетиши мүмкүн.
Токой жана токой чарба ишканаларынын кызматкерлерине 30 календардык күнгө узартылган өргүү берилиши мүмкүн.
3. 18 жашка чейинки жумушчулар
Бул категориядагы кызматкерлер үчүн Эмгек кодексинде ар жылдык акы төлөнүүчү өргүү каралган.
4. Бийик тоолуу, алыскы жана жетүүгө кыйын аймактарда иштеген жумушчулар
Бул категориядагы жумушчуларга да кошумча отпуска кундеру каралган.
5. Майыптыктын I жана II топтогу майыптыгы бар адамдар
Кээ бир учурларда аларга узартылган өргүү да берилиши мүмкүн.
Белгилей кетүү маанилүү:
Негизги жылдык акы төлөнүүчү эмгек өргүүсүнө кошумча эс алуулар кошулат.
Ар бир категория үчүн узартылган өргүүлөрдүн конкреттүү узактыгы колдонуудагы мыйзамдарга жана ченемдик укуктук актыларга ылайык эмгек келишиминде же жамааттык келишимде белгиленүүгө тийиш.
Бул маселени жөнгө салган Кыргыз Республикасынын жаңы Эмгек кодексинин (2025-ж.) беренелери:
117-статья. Ар жылдык негизги акы төлөнүүчү өргүүнүн узактыгы.
Ар жылдык негизги акы төлөнүүчү өргүү 28 календарлык күндү түзөрүн, ал эми 28 календардык күндөн ашык узартылган негизги өргүү кызматкерлерге ушул Кодекске жана башка мыйзамдарга ылайык берилээрин белгилейт.
118-статья. Узартылган негизги өргүү.
Бул макалада атайын узартылган негизги өргүү алууга укугу бар кызматкерлердин категориялары келтирилген:
— мамлекеттик кызматчылар (Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык);
— 18 жашка чейинки кызматкерлерге (анын ичинде ендуруштук окууга кабыл алынгандар) жана инвалиддерге — 30 календардык кун.
— токой жана токой чарба ишканаларынын кызматкерлерине — 30 календардык күн.
Ошондой эле узартылган негизги эмгек өргүүсүнө укук берүүчү тармактардын, жумуштардын, кесиптердин жана кызмат орундарынын тизмеси Кыргыз Республикасынын Өкмөтү тарабынан аныктала тургандыгы белгиленген.
119-статья. Жыл сайын төлөнүүчү кошумча өргүү.
Бул статьяда эмгек шарты зыяндуу жана/же кооптуу жумуштарда иштеген кызматкерлерге иштин өзгөчөлүгү үчүн, нормалдуу эмес жумуш убактысы үчүн жана мыйзамда каралган башка учурларда кошумча акы төлөнүүчү өргүүлөрдү берүү каралган.
Ошентип, жоболор 2025-жылдын 23-январындагы колдонуудагы Кыргыз Республикасынын Эмгек кодексине негизделет.