Ата-эненин укуктары жана милдеттери

Эмне үчүн Кыргызстанда мындай адилетсиз жана карама-каршы мыйзамдар бар? Мисалы, үй-бүлөлүк мыйзам боюнча атасы алимент төлөйт, бирок атасы бала менен жолугушууну талап кылганда, эненин макулдугу алынышы керек. Мисалы, эгерде эне баланы каршы болууга көндүрсө жана бала 10 жашта болсо, анын пикири маанилүү жана бардык соттор угса, анда эркек киши үй-бүлө мүчөсү менен жолугушуп, көрө албайт. Демек, эгерде бала 10 жашта болсо жана анын пикири сот үчүн маанилүү болсо жана эгерде атасы жолугушууларга каршы болсо, анда эч нерсеге жетишүүгө болбойт...

Паспортту алмаштыргандан кийин маалыматтарды өзгөртпөстөн ишеним катты өзгөртүү керекпи?

Саламатсызбы, мага алимент төлөөдөн баш тартпай туруп ата-энелик укугунан ажыратуу боюнча сотко доо арыз берүүгө жардам бериңизчи. Менин адвокат жалдоого акчам жок.

Мен 17 жаш 10 айлыкмын. Мени мажбурлап турмушка берип жатышат, бирок шарият мыйзамдары жана жергиликтүү үрп-адаттардан улам баары унчукпай жатышат. Мен өз ыктыярым менен кетким келет. Менин жашай турган жана иштей турган жерим бар, расмий түрдө юридикалык жактан жарамдуу деп эсептелем. Туугандарым мени мажбурлап кайтарып берүүсүн суранып арыз жазышын каалабайм. Ушундай көйгөйлөр жаралышы мүмкүнбү? Көчүп кеткенден кийин, Ички иштер министрлигине барып, коопсуз экенимди жана кайда экенимди ачыкка чыгарбоо керектигин билдиргим келет.

Кутман күнүңүз менен. Мага баламдын тарбиясына кантип байланыш түзүү жана катышуу керектиги боюнча консультация керек. Баламдын апасы экөөбүз өзүнчө жашайбыз. Учурда балам бир жума мени менен, экинчи жума апасы менен. Бул келишим өз ара макулдашуу менен түзүлдү. Эс алуу жумасында уулумду башка балдар менен баарлашып, өнүгүп, көнүп кетиши үчүн жеке менчик мектепке чейинки билим берүү мекемесине жаздым. Ошондой эле анын өнүгүүсүн колдойм, аны адистерге (логопед ж.б.) алып барам, бассейнге алып барам жана анын... менен байланышкан маселелерди жеке өзүм чечем.

Мен балдарым менен, экөө тең Германиянын жараны, күйөөмсүз Кыргызстанга келгим келет. Ал нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн макулдук формасын берет. Ал немис тилинде болот. Германиядан чыгып баратканда макулдук формасына апостиль жана бул макулдук формасынын котормосу керекпи? Алдын ала рахмат.

Мен 25 жаштамын жана жети жылдан бери ата-энем менен байланыша элекмин. Мага мыйзамдуу түрдө алар гана ала турган (башкача айтканда, мен алардын атынан сурай албай турган) белгилүү бир документтер керек болгондо, алар баш тартышат. Бул тоскоолдук деп эсептелеби жана мен алар менен болгон үй-бүлөлүк байланышымдан мыйзамдуу түрдө баш тарта аламбы, ошондо алар келечекте менин жашоомо кийлигишпейт?

Саламатсызбы. Аталыкты өлгөндөн кийин аныктоого болобу? Баланын апасы учурда Орусияда, бала жакында 10 жашка чыгат жана аны чоң энеси тарбиялап жатат. Баланын атасы беш жыл мурун каза болгон. Баланын туулгандыгы тууралуу күбөлүгүндө атасы көрсөтүлгөн эмес, ошондуктан ал аны жалгыз бой эне катары багып алып, атасынын фамилиясына каттаткан. Жообуңуз үчүн алдын ала рахмат.

Саламатсызбы, ата катары мен уулумдан толугу менен баш тарткым келет. Эгер мен муну кылсам, башка үй-бүлө жана башка балдарым болобу? Башка баланы багып алууга уруксат берилеби?

Саламатсыздарбы, Менин суроом мындай: Мен мурунку аялым менен бир нече жыл мурун ажырашып кеткем, сот балдарыбызды аны менен жашоого милдеттендирди. Мен буга макул болдум, ошондой эле сот балдар менен дем алыш күндөрү, майрамдарда жана башка учурларда байланышууга уруксат берди. Бирок азыр балдар мени менен жашагысы келет. Алар мурунку аялымдан жана анын туугандарынан катаал мамилеге, өздөрүн кароосуз жана коргоосуз сезгенине, ал тургай физикалык зомбулукка даттанып жатышат. Балдарым корголбойт жана бул тарбиядан жана катышуудан ажыратылган...

Саламатсызбы! Менин уулум (ал 17 жашта) "Артек" эл аралык балдар борборуна жолдомо утуп алды жана ал май айынын аягында ал жакка барат. Анын Кыргызстандан чыгып кетиши үчүн кандайдыр бир документтерди алышым керекпи? Анын туулгандыгы тууралуу күбөлүгүндөгү атасынын аты-жөнү талаасы бош.

Саламатсыздарбы, урматтуу юристтер. Менин суроом, Кыргызстанда аталыкты аныктоо тестинен өтүүгө болобу?

Мен жээним менен Бишкектен Жалал-Абадга учууну пландап жатам. Эгерде мен тууганым болсом, эч кандай документтин кереги жок экенин окудум. Бул чынбы? Мага кандай документ керек экенин айтып бериңизчи. Туулгандыгы тууралуу күбөлүк жетиштүү болобу? Ал төрт жашта. Ага ата-эненин ишеним каты керекпи?

Саламатсыздарбы. Менин экинчи аялым биринчи никесинен 2 жаш кызы менен келип баш кошконбуз. Ал кыз азыр 10 жашта, Мен тарбиялап чонойттум. Ошол кызды Асырап алайын дегенмин. Туулгандыгы тууралу куболугундо атасы деген графада эч ким жазылган эмес. Кыздын биология атасы Тажикистанда жашайт, кыз тууганда эле ооз эки турундо баш тарткан кыз меники эмес деп. Мен кызды асылап алып, туулгандыгы тууралу куболугуно атасы деген графага озумду жаздырсай болобу, жол жобосу кандай богдор. Алдын ала рахмат.

Ата-энеси өзүнчө жашап жатканда бала менен байланышын жашыргандыгы же ага жол бербегендиги үчүн кандай жазалар каралган? Ата-энелер үчүн административдиктен тартып кылмыш ишине чейинки укуктук жоболорду бере аласызбы? Ата-энелерге кандайдыр бир айып пулдар же мажбурлоо чаралары колдонулабы?

Саламатсыздарбы. Энелик укуктан ажыратуу үчүн, сотко арыз менен бирге кайсыл документтер бирилет? Алдын ала ыракмат.

Муратбек Азимбаев жана Иван Викторович, жылуу кеңешиңиздер жана юридикалык жардамыңыздар үчүн рахмат. Менин конкреттүү суроом бар: Эгерде мүлктүн жана башка каражаттардын жетишсиздигинен улам 114-берене боюнча аткаруу кагазы кайтарылса, келечекте ата-энелик укуктан ажыратууга болобу? Менин билишимче, бала кароосуз калган учурда гана токтотууга болот. Бирок андан качуу дагы эле далилдениши керек. Демек, эгерде иш 114-берене боюнча кайтарылып, иш чечим менен жабылса, анда карызкор...

Саламатсыздарбы, менин биринчи никемден бир кызым бар, торолгондон тартып мен чонойтуп келе жатамын. Апасы кызым торолгондон 3кундон киин таштап кетип калган. Азыр мен учурдагы аялымды биринчи эч ким туулган кызымдын апасы деп туулгандыгы тууралу куболукко жаздырайын дедим эле, жол жумушосу кандай богс.

Салам. Келинчегим экөөбүз ажырашып кеттик. Үч жашар балабыз бар, мен ага ай сайын алимент төлөп турам. Мен аны дем алыш күндөрү кабыл алам. Бир жолу мен аны бир жумага таштап кеттим, мурунку аялым бактысыз болчу. Ал аны менен эптеп убакыт өткөрбөйт, ал өз алдынча чоңоюп жатат. Мен аны мени менен жашашын уюштурууга аракет кылдым, бирок ал макул болбой койду. Сураныч мага айтып койосузбу, мен сотко барып, мени менен бир жума жашашы мүмкүнбү же апасы менен бир жума жашашы мүмкүнбү? Маселе, ал каалабайт...

Кутмандуу күн, урматтуу юристтер! Баламдын апасы ажырашып кеткен, баласын жашырып, телефон чалууга жана башка жолугушууларга баруудан баш тартып, алимент талап кылып жатат. Мен социалдык коргоо органдарына кат жүзүндө кайрылдым. Андайлар жашабайт деп жооп беришти. Кыскасы, же мени качырып жиберишти, же мурунку аялым мени ушул жоопту берүүгө көндүрдү. Чынында, алар ошол жерде жашашат жана катталгандар катары саналышат. 1) Мен иш сапарынын тартибин түзүү үчүн сотко кайрылдым. Айыпталуучуну, эне-баланы сотко түшүндүрмө берүү же билдирүү үчүн мажбурлоо мүмкүнбү...