Мурастоо ишин жүргүзгөн нотариус мураскорлордун ортосунда бөлүштүрүү үчүн мурастык мүлктүн тизмесине кирген кыймылсыз мүлктү белекке берүү, сатып алуу/сатуу боюнча башка нотариустардан документтерди сурайбы?
Менин бир суроом бар. Атам 2021-жылы каза болгон. 2020-жылы, ал мектепте иштеп жүргөндө, 50 000 сом айлык акы насыясын алган. Насыя алгандан эки ай өткөндөн кийин, атам каза болгон. Ушул себептен улам насыя төлөнбөй калган. Эми, беш жылдан кийин, банк сот аркылуу атамдын мүлкүн тартып алаарын жарыялады. Бул туурабы? Балдарымдын же аялымдын бири да атамдын мурасын кабыл ала элек. Суроо: Маркум атамдын мүлкүн тартып алуу мыйзамдуубу?
Урматтуу юристтер, күйөө балам каза болгонуна 10 жылдай болду. Анын аялы да эки жыл мурун каза болгон. Алар Кочкор районундагы Теңдик айылында жашашкан. Алардын артында жети баласы калды. Алардын төртөө Орусияда жашашат жана өз алдынча бизнес жүргүзүшөт. Алар мураскерлердин реестринен чыгарылган. Калган үч кичүү бала макулдашууга жетишип, мурастоо укуктарын улуу агаларынын бирине, эркек кишиге өткөрүп беришкен. Кичүү иниси менен карындашы Орусиядагы нотариуска ишеним кат берип, ага мурасты өзү каттоону тапшырышкан...
Саламатсыздарбы, мурасты кабыл алуу моонотун откоруп жибергенбиз, ошол мооноту калыбына келтуу учун сотко кайрылбастан, форма 50 маалыматын ошол эле ушул сыяктуу маалыматтын алып ноариуска берейин десем, айыл окмотуно жараша берет. Каза болгон адам чындыгында мурасты кабыл алуучу менен чогуу жашаган деген маалым катты кайсыл мекемеден алабыз.
Салам! Атамдын тууганы расмий меники болгон үйдү тартып алганы жатат. Ал үй мурас боюнча аныкы деп ырастайт, бирок чындыгында ал менин атама калган. Кийин атам үйдү сатууга аргасыз болгон, бирок кийин кайра сатып алып, мага (баласына) өткөрүп берген. Анын үйдү кайтарып алуу мүмкүнчүлүгү барбы, айта аласызбы? Жана кандай жагдайларда бул мүмкүн болмок?
Саламатсызбы, айтыңызчы. Күйөө белекке алган батирин аялынын макулдугусуз кайненесине белек катары каттата алабы?
Салам. Атамдын батири, эки баласы бар эле. Мен жана эжем. Эжем өлөт, анан атам да өлөт. А мен жалгыз мураскер болчумун. Эжемдин балдары да, күйөөсү да жок болчу. Менчиктештирилген батирге мурастоо укугун каттоодо мага эмнегедир атамдын 1/2 үлүшү гана берилген. Бирок, эжемдин үлүшү ал өлгөндөн кийин аныктама кагазы боюнча атама мурас катары өткөн. Башкача айтканда, менин күбөлүгүмдө атамдын бардык мүлкүнүн мураскеримин деп жазылган. Ал эми күбөлүк берилген мүлк...
Салам. Бизде 1 гектар 30 гектар айыл чарба жери бар. Үч адамга үлүштөр, атам, апам жана мага. Атам 2011-жылы каза болгон, бирок биз эч нерсеге кайра каттаган жокпуз. Азыр деле жерди иштетип, салык, соцфонд төлөп жатабыз. Эми эмне кылышыбыз керек?
Саламатсыздарбы, суроом: Чоң апам 5 жыл мурун каза болгон, жалгыз кызы бар, бирок мураскорлукка арыз берген эмес. Машина чоң эненин наамына жазылган, бирок мен айдайм. Учурда апам Россия Федерациясында, жакынкы эки жылдан кийин келбейт. Эмне кылса болот? Унааны каттоо үчүн, апам чоң энеден апасына кайра каттоо үчүн онлайн мураска кире алабы? Чечимдердин кандай жолдору бар, ИИМ инспекторлору текшерүү учурунда маркумдун унаасын мен айдап жүргөнүм билинсечи...
Апам каза болгондон кийин бир үй калган, ал толугу менен ага катталган, ал эми атам каза болгондон кийин башка үйдө 1/3, эжем экөөбүз да 1/3төн алдык. Эми биз бүт үйдү жана апамдын үлүшүн мураска алдык; эки үй үчүн үлүштүк мураска укук күбөлүк бар. Биз бир үйдү саткыбыз келет. Бирок сатууда эки үйдү көрсөткөн Мурас күбөлүгүн берүүнү талап кылышат. Эмне кылуу керек?
Адам каза болгондон кийин ага ар кандай уюмдардан акционерлердин чогулушун өткөрүү жөнүндө билдирүүлөр мезгил-мезгили менен жөнөтүлүп турат. Бир адамдын акцияларынын толук тизмесин кантип жана канча өлчөмдө билсе болот?
Салам. Үй белекке берилген (нотариус). Каттоодон өтүү үчүн срочно мамлекеттик каттоого чуркашым керекпи же үй меникиби? Үйдү мага чоң энем берди, эртең бир нерсе болуп, башка туугандары эч кандай доомат кылбасачы?
Кутмандуу күн Айтыңызчы, эгерде кыймылсыз мүлккө ээлик кылган ЖЧКнын уставдык капиталындагы үлүш мураска өткөн болсо, мурастоо укугу жөнүндө күбөлүккө Мамлекеттик реестрдин мөөрүн басуу керекпи? Рахмат! Ошол ЖЧКнын мүлкүнүн паспортторундагы штамптар.
Саламатсызбы, мураскорлук күбөлүк алгандан кийин эмне кылуу керек, айтыңызчы? Кандай документтерди жана кайсыл мөөнөттө тапшыруу керек?
Үйдү кайра каттоодон өткөргөндө алар 15 жыл мурун алган мураска укук күбөлүктөрүн жоготуп алышкан экен. Эгерде нотариус иштебей калса, документти кантип калыбына келтирсе болот.
Кайырдуу күн Кыргызстанда мурас алуу үчүн нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн ишеним катка Орусияда апостиль коюу керекпи? Ишеним кат боюнча мурасты алууда мага мураскордун паспортунун нотариалдык жактан күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү керекпи? Керээз калтыруучу Кыргыз Республикасынын жараны, мураскор жана ишенимдүү өкүл Россия Федерациясынын жарандары болуп саналат. Жоопторуңуз үчүн алдын ала рахмат!
Кайырдуу күн Талап кылынган 6 айга чейин мурасты кабыл алуу жөнүндө арызды жеке өзүм тапшыруу үчүн Россия Федерациясынан Кыргыз Республикасына келгенге убактым жок. Мен бул арызды Россия Федерациясына жазып, мурасты алуу үчүн бардык документтерди тапшыра турган эжеме (ошол эле мураскерге) берсем болобу? Эгер ооба болсо, анда Кыргыз Республикасы үчүн бул билдирүүнүн стандарттарын көрсөтүңүз. Алдын ала рахмат!
Кутмандуу күн, үйдү белекке берүү актысын колдонуу менен кайра каттатууда салык кызматынан маалымкат керекпи, эгер андай болсо донор же алуучу күбөлүк бериши керекпи?
Жубайым экөөбүз ажырашканбыз, бирок чогуу жашайбыз. Кызыбыз каза болгон тууганынан батир алган. Алты айлык мөөнөт өттү, батир кызынын атына жазылган. Бир бөлмөлүү батир. Бул батирди сатып, кызыбыздын наамына катталган эки бөлмөлүү батирди кошуп, сатып алалы деп жатабыз. Биз муну кыла алабызбы? Кыймылсыз мүлк агенттигинен консультанттарды чакырдык, 18ге чыкканча батирди сата албайбыз дешти.
Чоң энемдин үйү бар болчу, бирок анда каттоосу жок болчу, азыр каза болуп калды. Дээрлик алты ай. Үйүңүздү кантип каттаса болот? Үйдүн бардык документтери бар жана анын атына катталган.